• | |

    Volkskrant Magazine: interview met Marc de Hond

    DoorTitia Liese

    In Volkskrant Magazine van 13 juni 2020 een interview met de onlangs overleden Marc de Hond (1977-2020, 3 jaar toen hij zijn moeder verloor).

    ‘Een ouder verliezen is heel erg, maar dat betekent niet dat je leven daardoor mislukt zal zijn.’

    Na zijn dood wilde Marc de Hond nog één keer aan het woord komen. Op zijn eigen verzoek vertelt hij, twee weken voor zijn overlijden, hoe hij zijn nagedachtenis heeft georganiseerd en hoe hij het licht in de tunnel toch kon blijven zien. ‘Ik vind het allemaal heel oneerlijk.’

    Uit zijn boek Licht in de tunnel

    ………..’Later heb ik mama Jasmins dood eigenlijk nooit zozeer vanuit mijn eigen perspectief beschouwd: hoe was het voor míj om als peuter mijn moeder te verliezen? Ik vond het vooral erg voor háár. Het leek me vreselijk om als kersvers ouder te beseffen dat je je kinderen niet zal kunnen zien opgroeien.’…………… 

    Volkskrant Magazine

    Volkskrant Magazine is de bijlage bij de zaterdagkrant van de Volkskrant. Voor abonné’s verschijnt de bijlage op de vrijdag.

    Licht in de tunnel

    Licht in de Tunnel verschijnt naar verwachting op 19 juni 2020.

  • | | |

    Het verlies een plekje geven

    DoorTitia Liese

    ‘Rouw, of verdriet, moet je helemaal geen ‘plekje geven’, zoals iedereen altijd zegt.
    Het is een min of meer terloopse zin in het interview met Liesbeth Rasker (NRC 14 mei 2020). Ik wil daar graag iets over zeggen.

    Het een plekje geven

    ‘Je moet het een plekje geven.’ Hoe vaak wordt het niet gezegd over een verlies. Niemand die weet hoe je dat doet. Maar iedereen weet dat het moet. ‘Het een plekje geven.’

    In de eerste jaren van mijn Verlaat Verdriet-werk had ook ik mijn moeite met dit cliché. Duh – een plekje geven? Wat een plekje geven? Hoe een plekje geven? En dan? Wat heb je dan gedaan? Is het zoiets als een stoel een plekje geven? Of een tafel? Gewoon opzij zetten? En verder met je leven?

    Biografie

    In de loop van mijn Verlaat Verdriet-werk ben ik steeds meer tot het besef gekomen dat de cliché ‘Het een plekje geven’ wel degelijk inhoud heeft. Hoe belangrijk het is het vroege verlies van je ouder(s) een plekje te geven. Namelijk een letterlijke plek in je biografie.

    Dat doe je bijvoorbeeld door

    • je overleden ouder(s) een plek te geven in je levensverhaal. Wie was hij? Wie was zij? En wie ben jij? Wat betekent je overleden ouder nu voor je in je leven als volwassene?
    • de dochter/de zoon te worden van de moeder/de vader die heeft geleefd. In plaats van alleen nog maar het kind te zijn van een ouder die is overleden;
    • als volwassene de gelijkwaardige te worden van je overleden ouder. Je kindperspectief te onderzoeken. Het kindperspectief los te laten;
    • je angst(en) in de ogen te kijken;
    • de overlevingspatronen die je hebt ontwikkeld te onderzoeken en te herwaarderen.

    Verwerken en helen

    Onderzoek wat goed is voor jou.
    Doe wat goed is. Voor jou.
    Geef je overleden ouder(s) een plek in je leven van nu.
    Geef het verlies – en de gevolgen van het verlies – een nieuwe plek in je leven.

    Je kunt het vroege verlies van je ouder(s) verwerken.
    Oude wonden kunnen helen.

    Maar dan moet je wel in beweging komen.

    Doen

    Lees in Doen wat Titia Liese je aan mogelijkheden biedt.

    Herinneringsboeken

    Ga op zoek naar wie de vrouw was die je moeder is: Herinneringsboek Moeder
    Ga op zoek naar wie de man was die je vader is: Herinneringsboek Vader

  • | |

    Volkskrant Magazine: interview met Hein van der Heijden

    DoorTitia Liese

    In Volkskrant Magazine van dit weekend (9 en 10 mei 2020) een interview met acteur Hein van der Heijden (1958, 2 jaar toen hij zijn vader verloor).
    Ook in dit interview lees je weer in vrijwel alles wat gezegd wordt gevolgen van het vroege verlies van zijn vader. Gevolgen voor wie hij is geworden. Voor zijn leven. Voor zijn jeugd. En nu, voor wie hij is als volwassene.

    ……………  Van der Heijden groeide op met zijn moeder en twee broers. Zijn vader overleed toen hij bijna 2 was en zijn moeder in verwachting was van zijn jongste broer…..

    ………….. Hein was naar eigen zeggen ‘een dik, boos jongetje’. ‘Ik zat al gauw bij de kinderpsychiater wegens driftaanvallen…..

    …………… Edith en je dochter Dunja zeiden allebei dat je nog steeds bovenmatig nerveus kunt zijn voor een rol.
    ‘Altijd! Elke nieuwe rol is weer een bezoeking: slapeloze nachten, angstzweet, strak staan van de stress. Alsof ik in een diepe afgrond verdwijn. Ik heb heel lang gedacht: door mijn jeugd heb ik nu een probleem met spelen. Dat werd een soort selffulfilling prophecy: zie je wel! Ik ben heel goed in mezelf de put in praten.

    ‘En als ik er dan moest staan – bam! Dan was dat weg, en stond ik er. Ik denk dat ik ook een beetje ben gaan geloven dat ik die afgrond nodig heb om daarna te kunnen vliegen. Maar dat is een gevaarlijke gedachte.’………….

    Lees het interview met Hein van der Heijden in Volkskrant Magazine https://www.volkskrant.nl/mensen/acteur-hein-van-der-heijden-verloor-drie-naasten-aan-corona-het-verdriet-moet-nog-komen~b59c6084/

  • |

    Volkskrant interview met Timo Honkela

    DoorTitia Liese

    Timo Honkela

    ‘Voor het eerst van mijn leven, durf ik wel te zeggen, ben ik echt trots op wat ik doe. Altijd was er dat schuldgevoel over de zelfmoord van mijn moeder. Nu trek ik mezelf niet langer naar beneden. Ik ben gelukkig. Gewoon gelukkig.’

    Interview

    In Volkskrant magazine van vandaag – zaterdag 21 oktober 2017 – een bijzonder interview met Timo Honkela. Finland. Vijfenvijftig jaar. Wetenschapper/hoogleraar, gespecialiseerd in kunstmatige intelligentie. Bezig met het ontwikkelen van een machine waarmee hij wereldvrede wil bewerkstelligen. Acht jaar toen hij zijn moeder verloor als gevolg van zelfdoding.

    Verlies moeder

    In dit interview komt Timo Honkela steeds terug op de levenslange invloed die het vroege verlies van zijn moeder op zijn leven heeft gehad.

    Volkskrant: Timo Honkela was 8 jaar toen hij zijn moeder vond, achter de keukendeur. Ze had een overdosis medicijnen genomen en hij was de eerste van het gezin die haar door aantrof. Honkela: ‘Ik heb twee weken gehuild na haar dood. Alsof een deel van mijn geheugen werd weggeveegd, vergat ik bijna meteen hoe mijn moeder eruitzag. Ik was in shock….’

    …….’Ik was veel te kort kind geweest en groeide uit tot iemand die zijn mond hield. Niemand vertelde ik over de zelfmoord. Ik sprak niet met mijn vader over belangrijke kwesties. Over mijn gevoelens. Ik was zo gesloten als een machine’…………

    Citaten

    Nog een paar ciataten wil ik graag hier met je delen – al zou je natuurlijk dit artikel zelf moeten gaan lezen!

    Volkskrant: In 2014 werden agressieve tumoren in zijn hersenen gevonden. ‘En dat was mijn geluk‘, zegt hij, tussen twee zoetzuren hapjes door. ‘De kanker bood me een nieuw perspectief , als mens en als wetenschapper‘…………..

    ………..’Voor mijn ziekte was ik een bittere, tobberige man met tal van psychische stoornissen. Ontevreden over het leven. Altijd maar denken dat het beter moet. Nu heb ik het gevoel dat elke dag een geschenk is‘…………….

    En nog een citaat dat ongetwijfeld herkenbaar is voor Verlaat Verdriet-ers:….’Toen later de hersentumor werd gevonden, dacht ik dat het mijn eigen schuld was. Had ik maar niet zo moeten piekeren, dat krijg je ervan.’ Een therapeut zei ooit: ‘Het lijkt wel alsof je hoofd van je lichaam is gescheiden, jij leeft alleen in je hoofd‘…………..

    Kortom

    Kortom: alweer een artikel om je eens helemaal in te verdiepen.