• | | |

    16 x ver(t)rouwen – foto-expositie

    DoorTitia Liese

    16 X VER(T)ROUWEN

    Rosa van Ederen: Toen ik 16 was overleed mijn vader aan acute beenmergleukemie. Een heel groot verdriet en net iets te groot voor iemand van 16 om echt helemaal te bevatten. Dus kwam het verwerken ervan later.

    Training

    Twee jaar geleden heb ik een training gedaan voor mensen die op jonge leeftijd een ouder zijn verloren. Dat heeft mij veel inzichten gegeven over wat dit verlies met iemand doet. Ik ben Titia Liese en haar platform wp.ronalt.nl/ heel erg dankbaar omdat het zo helpt lotgenoten te spreken en herkenning te vinden bij elkaar!

    Foto-project

    Uit deze training ontstond het idee om een fotoproject te doen. Ik wilde heel graag terug naar het moment dat ik mijn vader nog had. Dat ik 16 was. Ik wilde weer vaders, en dochters van 16 zien. Hen vast leggen met een activiteit die zij samen ondernemen om iets te zien van de band die zij hebben.

    16 vaders en hun dochters

    Ik ging op zoek en vond 16 vaders en hun dochters. Ik was aanwezig bij onofficiële autorijlessen. Ging ik mee het water in als ze aan het surfen waren. Of wandelde wat door het Noord-Hollandse polderlandschap.
    Het waren hele bijzondere momenten voor mij om te zien hoe belangrijk hij voor haar is in die leeftijd. Ik zag hoe hij haar leerde vertrouwen op zichzelf. En hoe zij aan het einde van dat levensjaar al met een been in een meer zelfstandig leven stond.

    Ver(t)rouwen

    16 X VER(T)ROUWEN. Maar ook 16 x verder werken aan mijn verdriet ‘verrouwen’.
    Begin 2021 vroeg ik heel brutaal de oprichter Ruben Timman van het mooiste fotografiemuseum in de wereld Museum of Humanity of ik misschien mijn fotoproject bij hem kon laten zien. En dat mocht! (en dat hier nog veel meer uitgekomen is, is alleen maar een bonus).

    Mini-expo

    Heel graag had ik vorig jaar op wat mijn vader zijn 70e verjaardag zou zijn geweest mijn mini-expo willen openen. Maar dat moest nog even een jaar op zich laten wachten.
    En nu mag ik met veel enthousiasme delen dat 16 X VER(T)ROUWEN een maand lang te bezichtigen is!
    Na de opening op 26 november a.s. voor genodigden ontvang ik op zaterdag en zondag 27 en 28 november persoonlijk graag een ieder die wil komen!
    Voor praktische info zie: https://museumofhumanity.nl/bezoek
    Heel graag tot dan!

    Lees meer

    Lees meer over Rosa van Ederen
  • | | |

    Niet omdat ik zielig gevonden wil worden

    DoorTitia Liese

    In mijn blog Levenslang gevoelig voor stress (11-10-2021) schrijf ik over levenslange kwetsbaarheid. Ik zit er weer even middenin. Schrijf er over. Praat er over. Nu met wat minder ‘afstand’, dan wanneer het niet direct over mijzelf gaat.

    Nu gaat het wel over mijzelf. De reacties die ik krijg gaan dus ook over mij. En dan gebeurt het weer. Ik heb het over ruptuur. Over trauma. Over de impact van het onomkeerbare verlies van je ouder(s) in je kindertijd. De existentiële crisis. De eenzaamheid.

    Ja maar……..

    Ja maar…….. hoor ik dan.
    Andere mensen maken ook trauma’s mee……..
    Voor mensen kan het verlies van een ouder een ruptuur zijn, ook al zijn ze op het moment van dat verlies al (ruimschoots) volwassen……..
    Andere mensen kunnen ook eenzaam zijn……..
    Ook andere mensen kunnen verliesangst in zich meedragen (Verliesangst bij Verlaat Verdriet-ers zie: Rouw kent geen tijd / Hechtingscyclus)……..
    Andere mensen maken ook heftige dingen mee…….

    Of: vergeet niet wat het je heeft opgeleverd.

    Jaaah

    Jaaah. Ik weet het. Heus. Ik weet het. En jaaah, ik weet dat het belangrijk is je te realiseren dat je als Verlaat Verdriet-er niet het alleenrecht hebt op leed. Ook niet op het ergste leed.
    En jaaah, ik weet dat het vroege verlies van mijn moeder mij ook veel heeft opgeleverd. Bijvoorbeeld: mijn Verlaat Verdriet-werk, waardoor ik nu begrijp wat er in me gaande is – zonder ervan, zoals vroeger, in paniek te raken. 

    Maar….

    Maar…..
    Op het moment dat ik me ellendig voel omdat m’n lijf in de stress is, ik geen controle lijk te hebben over wat er met me gebeurt, wil ik me – tenminste voor even – gezien voelen. Gehoord. Erkend.
    Niet omdat ik zielig gevonden wil worden. Niet omdat ik om medelijden vraag. Maar omdat ik weet dat het noodzakelijk is om erkenning te ervaren van de impact van jong ouderverlies.

    Erkenning

    Erkenning is nodig voor heling.
    Jezelf erkennen is nodig om op een goeie manier voor jezelf te kunnen zorgen (dus niet: chocola gaan eten. Niet die borrel nemen. Geen chips. Niet die blow gebruiken. Niet de verbinding verbreken).
    Zorg voor jezelf is nodig om te kunnen helen.
    Niet meer. En niet minder.

  • | | |

    Niet gewenst kind van een overgebleven ouder

    DoorTitia Liese

    Het is 1992. Je ouders hebben een relatie. Wonen samen. De relatie tussen je ouders is niet slecht, maar staat wel onder spanning. Je moeder wil per se kinderen. Je vader wil dat per se niet.

    Niet gewenst

    Je moeder wordt zwanger. Jij wordt geboren. Je vader wijst je niet af, maar laat de zorg voor jou over aan je moeder. Hij gaat nog meer werken. Is nog vaker afwezig. Je moeder accepteert de situatie. Ze is zich ervan bewust dat zij degene is die kinderen wilde.
    Twee jaar later wordt je zusje geboren. Je vader trekt zich nog meer terug. Bemoeit zich zo weinig mogelijk met jullie. En met jullie opvoeding. Eigenlijk weet hij zo goed als niets van jullie beiden. En jullie niet van hem.

    Niet gewenst kind van een overgebleven ouder

    Dan wordt je moeder ziek als je 10 jaar bent. In een paar jaar tijd wordt ze steeds zieker. De zorg voor je moeder, en voor jullie zelf, komt grotendeels neer op jou en je zusje. Je moeder overlijdt. Je zusje is 10. Jij bent 12.
    Hoe nu verder als je een niet gewenst kind bent van een overgebleven ouder?

  • | | |

    Ongeval: complicerende factoren bij Verlaat Verdriet

    DoorTitia Liese

    De levenslange invloed van het vroege verlies van een ouder

    Extra complicerende factoren

    In de verlieservaringen van veel Verlaat Verdriet-ers doen zich tal van extra complicaties voor. Complicaties die ik in de komende weken in willekeurige volgorde voor je wil benoemen. Mogelijk doen zich ook bij jou complicaties voor en brengt alleen al het benoemen je nieuwe realisaties. En daarmee nieuwe perspectieven.

    Ongeval

    ‘Mijn moeder en ik zaten samen in de auto. In een bocht werden we frontaal aangereden door een andere personenauto. Mijn moeder en ik werden beiden uit de auto gehaald, we lagen naast elkaar in de berm. Mijn moeder overleed terwijl we daar lagen. Ik was zwaargewond en werd naar het ziekenhuis gebracht. Daar heb ik weken gelegen. De bestuurder van de andere auto bleek later dronken geweest te zijn.

    Vrouw, 33 jaar, 4,5 jaar toen ze haar moeder verloor. Haar moeder werd 34 jaar.

    Vragen

    Gaat dit thema ook op voor jou? Stel jezelf dan eens de volgende vragen:

    • Wat is er bij mij gebeurd?
    • Wat betekende dat voor mij?
    • Welke gevolgen heeft dat voor mij gehad?
    • Wat betekent dat voor mij in mijn leven van nu?
    • Wat ga ik daarmee doen?

    Verlaat Verdriet

    De impact van het vroege verlies van een ouder is in veel gevallen groot en omvangrijk voor het kind dat dit onomkeerbare verlies overkomt. Sporen van dit levens-veranderende verlies gaan een leven-lang mee en kunnen in je volwassenheid nog altijd vorm geven aan je leven.

    Verlate rouw

    Een verlaat rouwproces is een gecompliceerd proces. Voor veel verlaat verdriet-ers een  tocht door een mijnenveld.

    • Je moet teruggaan in de tijd;
    • Gedurende deze tocht stuit je op tal van mijnen (verstrikkingen);
    • Angst voor verandering speelt je parten;
    • Overlevingspatronen steken de kop op;
    • Je moet terug naar een plek waar je voor geen prijs naar terug wilt: het verliesmoment;
    • Je moet terug naar de gevolgen die dit vroege verlies voor je heeft gehad;
    • Intussen eist het leven van alle dag tijd en aandacht van je op.

    Tips