• |

    Dag vader, op Vaderdag

    DoorTitia Liese

    Dag vader

    Fietsend, en denkend aan wat ik allemaal nog kan schrijven over Verlaat Verdriet (veel) rijd ik door de polder. En bedenk dat het vandaag Vaderdag is. Er schiet me een foto te binnen van mijn vader met mij op zijn schouders, die ik onlangs tegen kwam. Als ik naar deze foto kijk zie ik een grote, sterke, trotse en gelukkige vader met dochter die nog niet helemaal zeker weet of ze wel safe zit daarboven. Maar: ze geeft hem het voordeel van de twijfel.
    Mijn vader was de fotograaf thuis. Dit is één van de heel weinige foto’s die door mijn moeder gemaakt zullen zijn.
    Niemand van ons drieën die ook nog maar enig besef kon hebben van wat ons boven het hoofd hing. Mijn moeder niet. Mijn vader niet. Ik niet.

    Verloren

    Mijn vader en moeder waren al lang getrouwd toen ik, oudste van twee, werd geboren. Een goed, stabiel en harmonieus huwelijk, waarin we meer dan welkom waren. Als ik net acht jaar ben overlijdt mijn moeder. Ruim twee jaar is ze ziek geweest en hebben ze (we zou ik moeten/willen zeggen, maar dat lukt me niet) geleefd tussen hoop en vrees. Tot mijn moeder overleed.
    Maar. Ik verloor niet alleen mijn moeder. Ik verloor ook mijn grote sterke trotse pappie. Mijn pappie die altijd alles (aan)kon. Die altijd alles kon repareren.

    Praten

    Met mijn vader heb ik nooit meer kunnen praten over mijn moeder. Hij overleed lang voordat ik met mijn Verlaat Verdriet-werk begon. Nu weet ik hoe goed het ons beiden gedaan zou hebben als we dat nog wel hadden kunnen doen.

    Mogelijk bevind jij je in een vergelijkbare situatie. Je zou met je overgebleven ouder willen praten over je overleden ouder, maar je durft het niet. Uit ervaring kan ik je zeggen: probeer er alles aan te doen wat je maar enigszins mogelijk is. Er komt een moment waarop het niet meer kan. Nooit meer. 

    Vaderdag

    Het is vaderdag vandaag.
    Vader dag.
    Dag grote sterke trotse gelukkige pappie.
    Dag vader.  

    Gat in je ziel

    Dag Vader, op vaderdag is een eerder verschenen blog van Titia Liese onder de titel Dag vader

    Gat in je ziel.
    Ruim 80 blog’s van Titia Liese over Verlaat Verdriet en verlate rouw.

  • | | |

    De overlevenden – Alex Schulman

    DoorTitia Liese

    De overlevenden

    Twee citaten uit het boek

    ‘….. Ze vertelden me dat rouw een proces is, met fasen. En aan de andere kant wacht het leven. Niet hetzelfde leven natuurlijk, maar een ander leven. Dat is niet waar. Rouw is geen proces, maar een toestand. Het verandert nooit maar blijft als een steen op zijn plaats zitten.
    En rouw verstomt je…..’

    blz 235

    ……… ‘Toen de therapeut vroeg wat Benjamin voelde na de dood van zijn moeder, antwoordde hij dat hij niets voelde, maar misschien was dat niet waar, misschien voelde hij zoveel dingen dat het onmogelijk was om een bepaalde emotie te onderscheiden. Hij moest haar zijn hele levensverhaal vertellen, en ze legde hem uit dat het brein  merkwaardig in elkaar zat. Het doet dingen waar we ons niet van bewust zijn. Soms, als je iets traumatisch hebt meegemaakt, verandert de psyche de herinneringen. Benjamin had gevraagd waarom dat was en de therapeut had geantwoord: om ermee om te kunnen gaan.’.………..

    blz 197/198

    Drie broers keren terug naar het vakantiehuis bij het meertje waar twintig jaar eerder een ongeluk heeft plaatsgevonden dat hun leven voor altijd heeft veranderd. Ze hebben de as van hun overleden moeder mee om uit te strooien. Dat hun moeder liever niet had dat ze naast hun vader werd uitgestrooid, wordt pas de avond voor de crematie duidelijk via een brief die de broers in haar appartement vinden.

    Bestellen

    Alex Schulman
    De overlevenden
    ISBN: 9789403132419

  • | |

    Ruimte gemaakt voor nieuwe perspectieven

    DoorTitia Liese

    Huis verkocht

    Gisteren was het zover. Samen naar de notaris. Met de vrouw die voor de gemeente op een prachtige, zorgvuldige en integere manier het proces van verkoop-/aankoop heeft begeleid. Contract getekend. Ik heb mijn huis verkocht aan de gemeente Nunspeet.  Mijn huis is niet meer mijn huis, maar mijn huis is nog steeds m’n huis. Ik mag er nog minimaal 2,5 jaar blijven wonen. Het huis waar ik veertig jaar lang met zoveel plezier heb gewoond. Waar mijn eigen Verlaat Verdriet-proces op gang kwam. Ik in dat proces zoveel dalen en zoveel pieken heb ervaren. Waar ik zoveel Verlaat Verdriet-ers heb ontvangen. Waar zoveel bijzondere dingen zijn gebeurd. Zoveel ervaringen zijn gedeeld.
    Wat een bijzondere deal met de gemeente.

    Codiponte

    De verkoop van mijn huis voorziet me van financiële middelen die nodig zijn om van mijn huis in Codiponte, Casa Bicaudata, een plek te maken voor mensen die in de rust en de geborgenheid van het pleintje op de Rocca van Codiponte aan het werk willen met hun levenservaringen. Met hun levensverhaal.

    Verlaat Verdriet-werk

    Mijn Verlaat Verdriet-werk gaat qua vorm en inhoud veranderen. In de toekomst ga ik meer gebruik maken van digitale mogelijkheden van het web. Ook ga ik me meer dan tot nu toe richten op het ondersteunen van hulpverleners in hun werk met Verlaat Verdriet-ers. 

    Teruggaan, om verder te kunnen

    Morgen, 27 mei 2022, vindt het overleg plaats met Carin Wormsbecher en Ric Hofmans van uitgeverij Gopher over de vernieuwde uitgave van Teruggaan, om verder te kunnen en het format voor andere uitgaven in verband met Verlaat Verdriet en verlate rouw bij Verlaat Verdriet zoals ik dat nu in mijn hoofd heb.

    Laatbloeier

    ‘Ze is een laatbloeier’ zei de aardrijkskundeleraar op de middelbare school waar ik ooit jammerlijk mislukte. ‘Val maar dood’ dacht ik toen ik dat hoorde. Tijd om mijn mening te herzien.
    Nieuwe perspectieven. Genoeg te doen. Werk in uitvoering.

  • | | |

    Het wonder van verbinden

    DoorTitia Liese

    Als Verlaat Verdriet-er ken je het vast wel. Je voelt dat je het moet doen. Dat je het aan zou moeten gaan. Je weet het. Beseft het. Maar je stelt het uit. Elke keer weer. Je voelt aan alles dat je weer in de buurt komt. Maar je ontwijkt het. Weer. Stelt het uit. Weer. Je belooft jezelf: ik ga het doen. Maar nu even niet.

    Verlate rouw

    Je bent je ervan bewust: je gaat de pijn uit de weg. Je gaat je diepste verdriet uit de weg. Je angst om het aan te gaan.
    Dan is het belangrijk te beseffen dat die weerstand, en dat ontwijken, deel is van een verlaat rouwproces. Een cruciaal deel zelfs van de specifieke dynamiek van verlate rouw. Die van verlate rouw een totaal ander proces maken dan rouw na een recent verlies.

    Angst

    Een belangrijke oorzaak van het ontwijken is een oorzaak die meestal niet uit zichzelf aan het licht komt. Waar je je niet van bewust bent. Waar je je dus niet zomaar van bewust wordt. Terwijl in de ‘onderstroom’ deze oorzaak ervoor zorgt dat je het ontwijkt. Steeds weer ontwijkt om je verlate rouwproces aan te gaan.
    Dit ontwijken vindt z’n basis in de angst je ouder voorgoed kwijt te raken als je je verlate rouwproces aangaat. Dan is het goed te weten dat juist dat niet gaat gebeuren. In een verlaat rouwproces zoek je naar de verbinding met de ouder die heeft geleefd. In plaats van altijd, en voornamelijk, verbonden te zijn aan een ouder die dood is.

    Wonder

    Zie jouw angst je ouder voorgoed te verliezen onder ogen. Vertrouw erop dat dit niet gaat gebeuren. Daar waar je bang voor bent: je ouder voorgoed te verliezen, is dus juist niet wat er gebeurt. Je verbindt je – opnieuw, en nu als volwassene – met de ouder die heeft geleefd. In plaats van voornamelijk verbonden te zijn met de ouder die dood is, verbindt je je in dit proces, stap na stap, met het leven.
    Dat is in dit proces het wonder van verbinden.

    Rouw kent geen tijd