• | | | | | | | | |

    Wat schrijven met je doet!

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

     

     

    Verlaat Verdriet, wegen naar herstel

    Afgelopen donderdag, 17 september 2015, de Verlaat Verdriet-lezing Verlaat Verdriet, wegen naar herstel in Apeldoorn gehouden. Een heel bijzondere avond!

    Rieteke Klaucke: Wat schrijven met je doet!

    Rieteke Klaucke, één van de drie vrouwen die in Apeldoorn de aanstaande Verlaat Verdriet-lotgenotengroep organiseren – en gaan leiden – beet deze avond op mijn verzoek de spits af met haar ervaringsverhaal Wat schrijven met je doet!

    Wat gebeurde er met me?

    ‘Goh dat is wat voor jou!’
    ‘Wat ?’
    ‘Een lezing voor mensen die jong een ouder verloren door de dood!’
    ‘Ha en waar?’
    ‘In de Haag!’
    ‘Da’s mij te ver!  En wie doet dat dan?’
    ‘Titia Liese.’

    Maar.. eerlijk gezegd, mijn nieuwsgierigheid was toch wel gewekt!
    Een blik op het telefoonnummer en ik wist het al, in de buurt! Nunspeet, dat is heel wat dichterbij dan Den Haag.     Bellen dus.

    ‘Met Titia Liese!’
    ‘Met Rieteke Klaucke, ik las ergens dat u een lezing geeft in Den Haag, maar misschien dat u dat ook wat dichterbij doet?’
    ‘N    ee ik bel niet voor echt voor mezelf hoor, ik heb mijn vader zelfs helemaal niet gekend. Is lang geleden al gestorven,1948. Dus nee hoor, niet nodig!’
    ‘Nee, ik bel voor al die leden van ZorgSaam in Apeldoorn waar ik voor werk. Die kunnen wel zo’n lezing gebruiken, 7500 leden. Dat moet gaan lukken, om dat dicht bij huis te organiseren!’
    ‘Oh, en weet je het zeker dat het niet voor jezelf is?’
    ‘Tuurlijk, mevrouw Liese weet ik het zeker.’

    Mevrouw Liese, die kennelijk vaker met dat ontkenningsbijltje had gehakt, drong een beetje aan, beetje schuren en ja hoor, de twijfel kwam met een enkele traan omhoog.
    Hè wat gebeurde er met me?

    Levensverhaal

    Dat was het begin van mijn traject van familieopstellingen, herkennen, erkennen, aangaan en onderzoeken, om het tenslotte plaats te geven in mijn levensverhaal. Dat levensverhaal waar ik toen aan begon te schrijven, bleef schrijven, oeverloos, cascadeus. Er kwam geen einde aan.Vertellen aan mijn vader wat mij was overkomen, sinds die fatale dag dat ze hem opgaven en hij zelf ook opgaf. Hoe verder ik in mijn proces kwam, dat schrijven dat bleef..

    Inmiddels was ik door Titia opgeleid om lotgenotengroepen Verlaat Verdriet voor Humanitas te begeleiden samen met Grietje Krijgsheld  en Willemien Sanders.

    Door het graven in mijn verleden, waar bronnen waren opgedroogd en men zich mijn vader niet meer herinnerde, veranderde ook mijn verhaal.Toen wist ik het. Het moest een boek worden. Van het oorspronkelijke ik en vader en jij, werd het zij en hij. Korter ook. De nadruk verplaatste zich. De onrust verdween. Het werd een verhaal vanaf een afstand. Na nog 3 versies wist ik het. Het moest een monoloog worden met uitgesproken rollen voor mijn moeder, voor mijn surrogaatouders, voor mijn omgeving, met muziek en foto’s. Groot geprojecteerd en ik in de hoofdrol, met attributen om het verhaal kracht bij te zetten. Om te laten zien wat verwerken met iemand doet.

    Ik ben vrij!

    Het was een struisvogelei om te leggen met Grietje en Willemien als ‘de leestantes’. Hun suggesties of veranderingen zorgvuldig geformuleerd. Marjolijn van den Berg, theaterschrijfster, redigeerde mijn monoloog om mijn woorden kracht bij te zetten en het stuk voor publiek en professionals voor Verlaat Verdriet aantrekkelijk te maken. De titel Closure (wat letterlijk betekent: een gevoel van resolutie of conclusie aan het eind van een artistiek werk) heb ik misschien wel onbewust gekozen. Dat het inderdaad de absolute afsluiting zou worden kon ik niet bevroeden, toen niet. Ik ontdekte, dat – nu het zo ver is om er mee naar buiten te willen gaan – het eigenlijk heel ver van me af staat! Het is verwerkt. Het heeft de plaats gekregen die het verdient, de inspanningen waardig. Het is een document geworden.
    Ik voel het nu zo, alsof de wond niet meer kan worden opengemaakt. Er heeft een heling plaats gevonden, door te schrijven. De woorden vol van emotie, gevoel, het diepe voelen: het is er niet meer. Ingeruild voor plannen, ideeën. Bruisend van zin om van alles te ondernemen. Levendig, optimistisch, dat zware, dat gedragene, heb ik achter me gelaten.
    Ik ben VRIJ!!!.

     

  • | | | | | |

    Verlaat Verdriet-lotgenotengroep in Apeldoorn

    DoorTitia Liese

    ‘Ik ben nog altijd blij dat ik toen heb meegedaan’

    ‘Regelmatig kom ik deelnemers tegen van de vorige lotgenotengroepen. En steeds opnieuw vertellen ze het aan me: ‘Ik ben nog altijd blij dat ik toen heb meegedaan met de groep. Het heeft me zo geholpen’ vertelt Rieteke als ik haar spreek om het initiatief van de lezing en het aanbod van de lotgenotengroep in Apeldoorn aan elkaar te verbinden.

    Nieuwe lotgenotengroep

    Komende herfst wordt je, als Verlaat Verdriet-er, de mogelijkheid geboden deel te nemen aan een nieuwe Verlaat Verdriet-lotgenotengroep in Apeldoorn.

    Je verhaal delen

    Je verhaal kunnen delen: het is zo belangrijk voor Verlaat Verdriet-ers. Terwijl er zo weinig ruimte – en zo weinig begrip – is voor de ervaring van het vroege verlies van je ouder(s) en de gevolgen die dit verlies voor je verdere leven heeft gehad. Andere mensen begrijpen het niet, terwijl je zo graag begrepen wilt worden. De lotgenotengroep in Apeldoorn biedt je de veiligheid – en de ruimte – om je verhaal te delen, biedt je herkenning en erkenning.

    Warm bad

    Je verhaal kunnen delen wordt door Verlaat Verdriet-ers altijd weer ervaren als een warm bad. Je wordt met een half woord begrepen. Er valt een last van je schouders. Je kunt weer verder!

    Ervaren begeleiders

    De groep wordt georganiseerd – en geleid – door Grietje, Rieteke en Willemien. Zij zijn enige jaren geleden speciaal getraind door Titia Liese en Jetty de Vreede om Verlaat Verdriet-lotgenotengroepen te leiden.

    Meer weten?

    De presentatie van deze nieuwe lotgenotengroep vindt plaats tijdens de lezing van Titia Liese op donderdag 17 september a.s. : Verlaat Verdriet, wegen naar herstel.  Wil je meer weten over de mogelijkheden die deze groep je biedt? Kom dan naar de lezing van 17 september 2015 in De Stolp in Apeldoorn.

  • | | | | | | |

    Verlaat Verdriet-lezing in Apeldoorn (Reminder)

    DoorTitia Liese

    ER IS NOG PLAATS!

    Lezing in Apeldoorn door Titia Liese

    Verlaat Verdriet, wegen naar herstel

    Gevolgen van jong ouderverlies

    Meer dan een miljoen volwassen Nederlanders verloren in hun jeugd een ouder – of beide ouders – door overlijden. Veel van deze mensen, en dat betreft zowel mannen als vrouwen, ondervinden in hun volwassenheid moeilijkheden die te maken hebben met het vroege verlies van hun ouder(s). Ze hebben bijvoorbeeld angst niet ouder te worden dan hun ouder, hebben het gevoel altijd alles alleen te moeten doen, passen zich altijd aan, voelen zich altijd een buitenstaander. Ze kunnen niet genieten, hebben moeite met relaties, houden altijd alles onder controle. Ze twijfelen aan alles en iedereen, en nog het meest aan zichzelf.
    Verliesangst manifesteert zich op al hun levensgebieden, met als gevolg overgevoeligheid voor angst- en paniekaanvallen, voor stress, voor depressie, voor burn-out en. Veel Verlaat Verdriet-ers hebben gezondheidsklachten.
    Tal van complicaties dus, die niet alleen de Verlaat Verdriet-ers zelf raken, maar die ook impact hebben op mensen in de omgeving van de Verlaat Verdriet-ers.

    (H)Erkenning

    Ondanks het feit dat Verlaat Verdriet een grote groep mensen betreft, is er nog steeds relatief weinig (h)erkenning voor deze problematiek. Zowel bij hulpverleners als bij Verlaat Verdriet-ers zelf. Te veel Verlaat Verdriet-ers krijgen niet de hulp die ze nodig hebben. Ervaring wijst uit dat ze zich in hun hulpvraag niet gehoord en gezien voelen. Ze trekken zich in zichzelf terug, blijven rondlopen met schijnbaar onoplosbare problemen en/of worden afhankelijk van medicijnen.

    Wegen naar herstel

    Dat dit anders kan laat Titia Liese, Verlaat Verdriet-specialiste en auteur van diverse boeken rond Verlaat Verdriet en verlate rouw, zien in haar lezing Verlaat Verdriet: wegen naar herstel op 17 september 2015 in Apeldoorn.
    Deze lezing is zowel bedoeld voor volwassenen die in hun jeugd een ouder – of beide ouders – verloren door overlijden, als voor hulpverleners als voor andere belangstellenden.

    Bijzonderheden

    • Datum: donderdag 17 september 2015
    • Tijd: 19.30 – 22.00 uur.
    • Plaats: Wijkcentrum De Stolp, Violierenplein 101, Apeldoorn.
    • Kosten: € 10,- per persoon, contant te betalen bij entree.
    • Aanmelden: wil je verzekerd zijn van een plaats bij deze lezing? Meld je dan aan via lezing@verlaatverdriet.nu

    Gids voor Verlaat Verdriet

    Gids voor Verlaat Verdriet. Wegen naar herstel: het nieuwste boek geschreven door Titia Liese is beschikbaar en op deze avond te koop.
    Wil je een exemplaar met een opdracht speciaal voor jou? Dat kan op deze avond.

    Lotgenotengroep in Apeldoorn

    In het najaar start, bij voldoende deelname, in Apeldoorn opnieuw een Verlaat Verdriet-lotgenotengroep. Meer informatie over de lotgenotengroep en de mogelijkheden voor aanmelden tijdens deze lezing.

     

  • | | | | | | | | | | |

    Eén harde klap, twee wezen op de achterbank

    DoorTitia Liese

    Het artikel ‘Eén harde klap, twee wezen op de achterbank‘ in het Algemeen Dagblad (krant van 22 augustus 2015, Lees meer over dit artikel in mijn blog heeft me nog flink bezig gehouden.

    Verdriet verwerken en verlies verwerken

    Mijn jarenlange Verlaat Verdriet-werk heeft me geleerd een wezenlijk onderscheid te maken tussen verdriet verwerken en verlies verwerken (Lees hierover meer in mijn Gids voor Verlaat Verdriet, bladzijde 20 en/of op mijn site Verlies en verdriet.)

    Over het algemeen wordt dit onderscheid niet gemaakt, met alle nadelige gevolgen van dien. Zo ook in genoemd artikel in het Algemeen Dagblad (bijvoorbeeld een citaat in dit artikel: Ymke de Jager – verloor haar beide ouders en haar drie zusjes bij een auto-ongeval: Ik wil niet stoppen met leven. Stel dat ik 80 word, moet ik dan 70 jaar treuren om mijn ouders?

    Soorten van deskundigheid

    In genoemd artikel twee ‘experts’ aan het woord: Albertine Richaerts, ‘ervaringsdeskundige’ en hoogleraar Jos de Keijser. De Keijser houdt zich bezig met complexe rouw.
    Albertine laat, als ervaringsdeskundige, zien dat een dergelijk ingrijpend verlies als jeugdervaring levenslange impact heeft.
    De Keijser noemt de veerkracht van kinderen die niet moet worden onderschat. Ook jongere kinderen zijn goed in staat om te rouwen. Kennelijk heeft ook wetenschapper De Keijser (nog) niet geleerd het onderscheid te maken tussen verlies verwerken en verdriet verwerken.

    Zeggen en citeren

    Je kunt niet weten of een journalist dat wat wordt gezegd juist citeert. Mogelijk heeft De Keijser heel andere dingen gezegd, die bij de journaliste (die wel heel erg graag wilde horen dat het allemaal wel goed komt, toen ik haar zelf aan de telefoon had) heel anders zijn overgekomen. Toch bekruipt mij stevige irritatie als ik een citaat van De Keijser lees ‘Ze zijn niet alleen in een klap wees, maar verliezen ook VAAK hun directe, vertrouwde omgeving.’  Mijn onmiddellijke reactie: NEE meneer De Keijser, kinderen die in een klap hun beide ouders verliezen, verliezen ALTIJD hun vertrouwde omgeving.

    Bijscholing dringend gewenst

    Hoogste tijd voor een stevige ervarings-gebaseerde bijscholing over de gevolgen van jong ouderverlies en Verlaat Verdriet voor rouw-wetenschapper J. De Keijser en zijn collega- rouw-wetenschappers.
    Het zou niet alleen hem en zijn collega’s ten goede komen, ook duizenden Verlaat Verdriet-ers, wezen en halfwezen zullen daarvan profijt hebben.