• | | | | | | | |

    Het menselijk tekort: mijn vader

    Mijn vader was een beschadigd man. Beschadigd geraakt in zijn jeugd, met name door de slechte relatie die hij met zijn vader – mijn opa – had.
    Mijn opa was een beschadigd man, beschadigd geraakt als gevolg van het feit dat zijn vader het gezin veel te vroeg verliet voor een andere vrouw en aan de drank raakte.

    Het menselijk tekort

    Dank zij zijn liefde voor mijn moeder – en de liefde van mijn moeder voor hem – had mijn vader een goed en vervuld bestaan. Rijk aan liefde. Rijk aan cultuur. Rijk aan kunst. Rijk aan toekomst.
    Aan dit alles kwam een einde toen mijn moeder ziek werd en stierf en mijn vader achter bleef met twee kinderen van 5 en 8 jaar.
    Beschadigde man, die door het lot opnieuw beschadigd werd. Die opnieuw geconfronteerd werd met het menselijk tekort. Nu ook nog als alleenstaand vader en opvoeder van twee jonge kinderen.

    Word een dochter je moeder waardig

    Ik zocht – en vind – Rilkes Liebes-lied in het herinneringsboekje dat mijn vader na de dood van mijn moeder voor mij heeft geschreven. Ik vind dit liefdes-lied op één van de laatste bladzijden van het boekje, op de rechter bladzijde. Op de linker bladzijde een foto van de kist waarin mijn moeder ligt. Thuis opgebaard. Op en rondom de kist alle bloemstukken die er op dat moment waren.
    Boven deze foto staat geschreven: ……….‘Ik schreef al, dat Mam zo goed voor jullie zorgde, zó dat geen het haar zou hebben verbeterd. Mam heeft ook een zeer bijzondere vreugde aan het moederschap beleefd en ook al was het haar wel eens wat zwaar, vooral de laatste tijd voor ze echt ziek werd, ik ben toch blij, dat ze jullie heeft gehad en dat ze jullie nog wat heeft zien opgroeien. Ze stelde zich veel van jullie toekomst voor. Ik hoop, dat die zal zijn, zoals zij het graag gezien had en ik hoop dat, wie ook in je leven een plaats van betekenis zal gaan innemen – zij, die je moeder is geweest en die zo ontzettend veel èn van mij èn van jullie beiden gehouden heeft, daarin niet geheel ontbreken zal. Het is hierom vooral, dat ik voor jou dit kleine herinneringsboekje, dat je overal mee naar toe kunt nemen, heb gemaakt.
    Word een dochter je moeder waardig!’

    Mijn vader was een zorgvuldig man. Op bladzijde 1 van het boekje: Nieuwjaarsdag 1958. Gisteren hebben we wat ons van Mammie nog restte naar Dieren gebracht, waar de crematie van haar stoffelijk overschot heeft plaats gehad. Op de laatste bladzijde: gesloten Pasen 1958.

    Beschadigde man.
    Beschadigd mens.
    Het menselijk tekort.
    Hoe had hij het beter kunnen doen? 

  • | | | | | | | | | |

    Alle goeie dingen komen ……..

    Alle goeie dingen komen langzaam. ‘En bij mij helemaal’, heb ik in de loop van mijn leven vaak chagrijnig/gekscherend (doorhalen wat niet van toepassing is) gezegd. Afgelopen week mocht ik op Terschelling getuige zijn van de klus die twee geweldige, heel hardwerkende klussers in mijn nieuwe Terschellingse onderkomen aan het klaren zijn. Alle goeie dingen komen langzaam. Maar wel. Een kwestie van vertrouwen (en inzet en vakmanschap, in dit bouw-geval).

    Voor ik naar Terschelling vertrok heb ik mijn nieuwe boek, Gids voor Verlaat Verdriet, naar de vormgeefster kunnen sturen. De eerste keer dat ik dat deed, in december j.l., was het te vroeg. Dat vond ik toen niet, maar de tijd heeft het me geleerd dat het wel zo was. Met de nodige aanpassingen ligt het dus nu, opnieuw, bij de boek-vormgeefster. Er gaat nog even wat tijd overheen, maar de geplande verschijningsdatum van Gids voor Verlaat Verdriet is rond 7 mei 2015. Alle goeie dingen komen langzaam. Ik heb het weer aan den lijve ondervonden.

    Wat mij raakt

    Kort geleden was ik, op uitnodiging van een jarige vriendin, in een heel bijzonder – en heel klein – theatertje in Deventer: het papieren theater. Het papieren theater is het piepkleine theatertje (15 stoelen) van Frits Grimmelikhuizen grimspapierentheater.nl

    We zagen zijn prachtige voorstelling Violet. Violet is onder meer gebaseerd op Liefdeslied van Rainer Maria Rilke. Tip: Bekijk vooral het filmpje Violet op youtube!

    Ik zocht naar dit Liefdesgedicht en kwam al zoekend Rilkes gedicht tegen: Wat mij raakt. Dit gedicht is zo van toepassing op Alle goeie dingen komen langzaam…, dat ik het graag aan je doorgeef.

    Wat mij raakt

    Men moet de dingen
    hun eigen, stille,
    ongestoorde ontwikkeling laten
    die diep van binnen komt
    en die door niets opgejaagd
    of versneld kan worden;
    alles moet rijpen –
    tot de
    geboorte…

    Rijpen als een boom die zijn sap niet stuwt
    en die rustig in de stormen
    van het voorjaar staat
    zonder angst,
    dat er straks geen zomer
    zal komen.
    Die komt er toch!

    Maar hij komt alleen voor geduldige mensen
    die leven
    alsof de eeuwigheid voor hen ligt,
    zo zorgeloos stil en wijds…

    Men moet geduld hebben
    met de onopgeloste zaken in ons hart
    en proberen de vragen zelf lief te hebben, als
    gesloten kamers,
    en als boeken die in een zeer vreemde taal
    geschreven zijn.

    Het komt er op aan alles te leven.
    Als je de vragen leeft,
    dan leef je misschien langzaam maar zeker
    zonder het te merken
    op een goede dag
    het antwoord in.

    Rainer Maria Rilke
    Vertaling: Arie van der Krogt

  • | | | | | | | | |

    Griet op de Beeck

    Zojuist zag ik in de bibliotheek in mijn woonplaats Nunspeet een vooraankondiging voor de boekenweeklezing van de Belgische schrijfster Griet op de Beeck, op 10 maart a.s. in De Dialoog in Ermelo.

    Griet op de Beeck is de schrijfster van het  – voor Verlaat Verdriet-ers zeker – prachtige boek Kom hier dat ik u kus.

    Ik heb even op de site gezocht  van Griet op de Beeck – in Agenda – en zag dat ze in de komende tijd op diverse plaatsen in Nederland en België lezingen geeft.
    Mogelijk ook in jouw buurt.
    Deze tip geef ik graag aan je door!

    Kom hier dat ik u kus

    Kom hier dat ik u kus is een roman over Mona, als kind, als vierentwintigjarige, en als vijendertigjarige. Een verhaal over waarom we worden wie we zijn, geschreven met humor, scherpte en veel schaamteloze eerlijkheid. Over ouders en kinderen. Over kapotte mensen en hoe zij ongewild anderen ook kapot maken. Over waar verantwoordelijkheid eindigt en schuld begint. Over geheimen en eenzaamheid. Over ziekte en zwijgen. Over de gevaren van sterk zijn. Over vergeten en niet kunnen vergeten. Over jezelf durven redden. En natuurlijk ook nog over de liefde. Omdat dat alles is wat we hebben, of toch bijna.

     

  • | | | | | |

    Je suis

    Je suis orphelin.
    Ik ben wees.

    Al de hele week speelt het door mijn hoofd.
    Twee, nog betrekkelijk jonge, mannen vermoorden in Parijs twaalf mensen. In koelen bloede. Twee mannen – broers – die in hun vroege jeugd binnen een jaar tijd hun beide ouders verloren door de dood.
    Wezen dus.
    Bij de voorbereidingen voor deze moorden geholpen door een vrouw. Een vrouw die in haar vroege jeugd haar moeder verloor door de dood.
    Halfwees dus.
    Veelvoudige moord, in naam van een andere wees. Een andere wees die eveneens in zijn allervroegste jeugd zijn beide ouders verloor door de dood.
    De profeet Mohammed.

    Wanneer gaat de wereld het eindelijk begrijpen?

    Wanneer gaat de wereld eindelijk begrijpen hoe ingrijpend het verlies van een ouder – laat staan beide ouders – voor jonge kinderen kan zijn. En hoe verwoestend dat verlies kan zijn voor de ontwikkeling van hun identiteit.

    Mag ik dit hier wel schrijven?
    Ik voel verzet in me tegen dit schrijven. Veel verzet. Zijn deze moorden niet veel te groot en veel te verstrekkend om de gevolgen van jong ouderverlies in dit verband aan te mogen roeren?

    Mag ik hier, op deze plek, zwijgen?
    Terwijl dit mogelijke verband wel de hele week al door mijn hoofd speelt?
    Wie zegt het dan wel? Wie vraagt dan wel wanneer de wereld eens zal leren begrijpen hoe groot en omvangrijk de ruptuur van jong ouderverlies kan zijn? En ook: hoe verborgen, hoe onzichtbaar voor de buitenwereld, de problematiek van jong ouderverlies gedurende hele lange tijd kan zijn? Hoe de gevolgen van jong ouderverlies nog altijd worden gebagatelliseerd? Opzijgeschoven als ‘life-event van lang geleden’? Dat er nog altijd wordt gekeken naar ‘wie er geen last van heeft’, in plaats van te (willen) zien hoeveel volwassenen in hun dagelijkse leven worstelen met de gevolgen van dit vroege verlies?

    Wanneer gaat de wereld het eindelijk onderkennen?

    Ik weet het niet. Terwijl ik dit schrijf weet ik het nog steeds niet. Ik zet dit bericht in concept en zal het allemaal nog eens door me heen laten gaan. Het herlezen. Nogmaals overwegen.

    Want een ander, ook heel groot, deel van mij weet heel erg goed hoe groot het in werkelijkheid is. Weet heel erg goed hoe weinig kennis van en hoe weinig erkenning voor de gevolgen van jong ouderverlies er nog steeds is.
    Kinderen helpen bij verlies en rouw is één – en laat niemand nalaten kinderen die een ingrijpend verlies lijden te helpen! Maar alle Liefde voor later, alle beschilderde kisten, alle tekeningen, alle opgelaten ballonnen enzovoort, enzovoort zijn bij lange na niet genoeg.

    De gevolgen van jong ouderverlies onderkennen is twee.

    Erkennen

    Laat de wereld eindelijk begrijpen hoe groot die gevolgen kunnen zijn.
    Laat de wereld die gevolgen eindelijk onderkennen en serieus nemen.
    Laat de wereld eindelijk de noodzaak hiervan inzien.
    Laat de wereld eindelijk de gevolgen van jong ouderverlies erkennen.
    Er zijn levens te winnen!