• | |

    Volkskrant Magazine: Interview met Bettine Vriesekoop

    DoorTitia Liese

    Het is de kunst om de loop der dingen te accepteren

    In Volkskrant Magazine van 11 mei 2024 een interview met tafeltenniskampioen Bettine Vriesekoop: Het is de kunst om de loop der dingen te accepteren. Bettine Vriesekoop was 10 jaar toen ze haar vader verloor door overlijden.

    Citaat

    ‘Je vader overleed toen je 10 was. Daarna ontdekte je het tafeltennissen en ontmoette je je coach. Denk je dat je door het gemis van je vader behoefte had aan een sterke man in je leven? 

    ‘Ja, zeker. Hans was een soort vervanging, een houvast in mijn leven. Ik groeide op in een gezin van negen kinderen en mijn moeder had na het overlijden van mijn vader geen tijd om grenzen te stellen. Er werd ook niks besproken. Mijn vader overleed in de ochtend en tegen mij werd gezegd: ga maar naar school, het is een beetje druk hier. Ik weet nog dat we op school een tekening moesten maken en ik opeens begon te huilen: ‘ik wil helemaal geen tekening maken, mijn vader is dood. Zo ging dat in die tijd.’

    ‘Ik heb er dus ook echt wat aan gehad dat ik een coach kreeg die wel duidelijke grenzen stelde, maar aan de andere kant bleven andere dingen braak liggen. En het is niet de bedoeling dat je er een heel leven voor nodig hebt om dat weer in te halen. Want dat is bij mij wel gebeurd, ik ben daar nóg mee bezig.’

    Tao

    Jarenlang heeft Bettine Vriesekoop in China gewoond. In het interview vertelt zij over de weg van Tao, en wat die weg haar heeft gebracht.

    Verliezen

    Niet alleen verloor Bettine Vriesekoop op haar 10e zelf haar vader, toen zij 3 maanden in verwachting was van haar zoon overleed haar man. De vader van haar kind. Als alleenstaand moeder die zelf als kind haar vader verloor voedde ze haar zoon op die voor zijn geboorte zijn vader verloor.

    Lees meer

    • Volkskrant Magazine 11 mei 2024: Het is de kunst om de loop der dingen te accepteren. Interview met Bettine Vriesekoop.
    • Ook in Volkskrant Magazine van 11 mei 2024: Een andere koers. Schrijver Alma Mathijsen steekt mert een zeilend vrachtschip samen met een groep idealisten de Atlantische Oceaan over om koffiebonen, cacao en rum op te halen in Zuid Amerika. Ook Alma Mathijsen verloor als kind haar vader.
  • | | | |

    Verlaat Verdriet, vaderskind, moederskind

    DoorTitia Liese

    Veel heb ik erover nagedacht. Vaderskind. Moederskind. Bestaan ze? Bestaan ze echt? Bestaan ze theoretisch onderbouwd? Of bestaan ze meer in onze taal als metafoor? Zijn ze eigenlijk verbeelding? Een manier om een bepaald mens aan te duiden?

    Eye-opener

    In mijn Verlaat Verdriet-werk ben ik ze gaan zien. Ze gaan onderscheiden. Vaderskind. Moederskind. En het heeft een enorme invloed. Een invloed die Verlaat Verdriet-ers vaak herkennen. Mijn gedachten over vaderskind/moederskind deel ik graag met je. Leg ik aan je voor. Zodat je zelf kunt onderzoeken: betekent dit iets voor mij? Zo ja: wat betekent het dan voor mij? Mogelijk is mijn gedachtegang ook voor jou een eye-opener.

    Vaderskind

    Op mijn achtste verloor ik mijn moeder door overlijden. Zelf was ik een uitgesproken vaderskind. Kind van een vader die op mijn achtste de vrouw verloor van wie hij zielsveel hield. Met het verlies van mijn moeder verloor ik ook mijn grote sterke pappie. Maar hij bleef. Hij ging niet dood (althans niet tijdens mijn jeugd). Het vaderskind had nog altijd een vader. Hoe beschadigd hij ook de rest van zijn leven is geweest. En hoe vervreemdend onze relatie zich ook ontwikkelde.

    Vaderskind / moederskind

    Vaderskind. Moederskind. Het fenomeen fascineerde me. En fascineert me nog steeds. In de loop van de jaren heb ik het voorgelegd aan tal van Verlaat Verdriet-ers in de workshops. ‘Heb jij enig idee of je een vaderskind was? Of een moederskind?’ (let op het waardeverschil tussen vaderskind en moederskind. Mocht vaderskind/moederskind theoretisch niet bestaan, dan bestaat het in taal nog steeds wel. En we hebben er een stevig waardeoordeel over ook nog!). Meestal resoneert er iets als ik de vraag stel: heb je enig idee of je een vaderskind/een moederskind bent? En dat wat resoneert wil ik graag hier voorleggen aan jou.

    Vragen

    • Herken je dat in je eigen leven? Was je een vaderskind? Was je een moederskind?
    • Wat betekent deze vraag voor jou? Wat doet deze vraag met jou?
    • Als je een vaderskind was, en je verloor je vader: wat betekende dat dan voor jou?
    • Als je een vaderskind was, en je verloor je vader wat betekende dat dan voor jouw relatie met je moeder?
    • Als je een vaderskind was en je verloor je moeder: wat betekende dat dan voor jou?
    • Als je een moederskind was en je verloor je moeder: wat betekende dat dan voor jou?
    • Als je een moederskind was en je verloor je vader: wat betekende dat dan voor jouw relatie met je moeder?
    • Als je een moederskind was en je verloor je vader: wat betekende dat dan voor jou?

     

  • | | |

    Even iets over Verlaat Verdriet-symposium rondom verlies moeder

    DoorTitia Liese

    Vorige week werd ik er weer even aan herinnerd door een Verlaat Verdriet-er, mijn vooruitblik van afgelopen herfst naar een Verlaat Verdriet-symposium rondom verlies van moeder. Dit naar aanleiding van ons voornemen een symposium te organiseren met Ap Dijksterhuis over zijn boek Vader.

    Even bijpraten

    Ik praat je graag even bij. Afgelopen najaar kregen we plotseling en onverwacht de gelegenheid een symposium te organiseren in De Ontmoeting in Nunspeet. Zoals in  zoveel andere kerken in ons land boog het kerkbestuur van De Ontmoeting zich over de vraag: hoe gaan we verder? Kunnen we ons kerkgebouw breder openstellen dan alleen voor leden van onze kerk? Er is behoefte aan plekken waar mensen samen kunnen komen. Elkaar kunnen ontmoeten. Kunnen delen, en leren van elkaar. Zo kregen wij de gelegenheid een idee dat er al lag ten uitvoer te brengen: een bijeenkomst met Ap Dijksterhuis over zijn boek Vader. Op 2 maart 2024 was het zover. Ruim zeventig Verlaat Verdriet-ers kwamen op die dag bij elkaar. Ontmoetten elkaar. Deelden. Leerden van elkaar. Brachten samen een hele mooie en bijzondere dag door in een mooi, gastvrij gebouw.
    Toen we afgelopen najaar deze mooie gelegenheid kregen riep ik meteen: dan doen we nu een symposium rondom vaderverlies en ergens volgend jaar ook nog een symposium voor Verlaat Verdriet-ers die hun moeder verloren. En dat was iets te voorbarig van mij.

    Door het oog van de naald

    Een dergelijke openstelling betekent voor de mensen van de kerk veel. Hun gastvrijheid is van harte gemeend. Maar betekent ook een grote belasting voor de vrijwilligers van de kerk. En ook voor een andere organisatorische kant. ‘Ik moet je de ontbindende factor noemen’ zei de kerkrentmeester me in ons tweede gesprek. ‘Als een lid van de kerk overlijdt dat heeft aangegeven de uitvaart vanuit de kerk te willen laten plaatsvinden, dan gaat dat voor.’ Dat was wel even een grote schrik voor me. Want hoe regel je dat met een symposium als je dat een paar dagen tevoren te horen krijgt? ‘Het is uiterst onwaarschijnlijk dat het gaat gebeuren. Maar ik moet het je zeggen.’ zei de man die mijn schrik zag tot troost. Na afloop van de dag op twee maart hoorde ik dat we door het oog van de naald zijn gekropen. Er was een overlijden. Van een lid van de kerk. Dat haar uitvaart wilde laten plaatsvinden vanuit de kerk. Op die dag.

    Als de tijd rijp is

    Verdere details zal ik je besparen. Maar ik besef nu al toe goed dat een dergelijk groot evenement als een symposium niet ‘zomaar even’ kan. Het symposium rondom verlies van moeder moet dan ook, hoezeer me dat ook spijt, nog even wachten. (Mocht je je nu afvragen: ‘waarom niet ergens anders’? Dat kan, maar het betekent een hele forse verhoging van de toegangsprijs. Mede om die reden waren/zijn we zo blij met De Ontmoeting. Het gaf ons de gelegenheid de toegangsprijs laag te houden.

    Als de tijd rijp is komen we bij je op terug.
    Het is nog steeds de bedoeling ook een symposium te organiseren met focus op verlies van moeder.
    We houden je op de hoogte.

    Lees meer

    Ontmoeting met Ap Dijksterhuis

  • | | |

    Verlaat Verdriet, wie ziet dit niet…

    DoorTitia Liese

    Verlaat Verdriet: wie ziet dit niet

    Valt het jou ook op? Zie jij ook steeds weer Verlaat Verdriet opduiken in allerlei vormen en gedaanten? Alleen dan zonder de naam Verlaat Verdriet? De mensen die je in die gevallen ziet of hoort lijken niet één ding gemeenschappelijk te hebben namelijk, het verlies van hun ouder(s) in hun jeugd, maar minstens twee. Een vaste overtuiging dat het hun persoonlijke unieke probleem is. In plaats van een groter, breder, universeler probleem, dat bij veel meer volwassenen voorkomt.

    Ik noem een paar

    Onlangs presenteerde Arjen Lubach Joost Klein als deelnemer aan het komende songfestival. Arjen Lubach verloor jong zijn moeder. Hij schreef daarover zijn boek: Mensen die ik ken die mijn moeder hebben gekend.

    Joost Klein, die zonder schaamte de wereld laat weten wat het vroege verlies van zijn ouders met hem heeft gedaan in wat hij zingt, zegt en doet. Wat het voor hem heeft betekend dat zijn zoektocht naar adequate hulp steeds opnieuw een faliekant doodlopende weg bleek te zijn, in een tijd dat hij die hulp heel hard nodig had.

    Samen spraken deze twee mannen over Stromae, de Belgische artiest met de stormachtige carrière, die jong zijn vader verloor en steeds weer verdwijnt in diepe gaten van depressies.

    Aaf BrandtCorstius in haar theatervoorstelling Welkom in mijn zielige jeugd.

    Ap Dijksterhuis, psycholoog en hoogleraar die de zoektocht naar de vader die hij in vroege jeugd verloor deelt in zijn boek Vader.

    Eva Crutzen die verlies – onder meer het verlies van haar moeder in haar jeugd – en rouw deelt in haar dramaserie Bodem.

    Alma Mathijsen die in haar boek Bewaar de zomer haar ervaringen voor, tijdens en na het overlijden van haar vader in haar jeugd beschrijft.

    Hun eigen persoonlijke sores

    Wat mij steeds weer opvalt is dat de mensen die het betreft de gevolgen van het vroege verlies van hun ouder(s) zien als hun eigen unieke probleem. Hun eigen, persoonlijke, unieke sores. En dat is het natuurlijk ook. Maar dat het individu-overstijgend is, veel universeler, dat lijken veel van deze mensen zich niet te realiseren. Soms denk ik dan: denk je echt dat je de enige bent op de hele wereld die dit is overkomen? Denk je echt dat je de enige bent op de hele wereld (of zelfs maar in Nederland) die worstelt met de problemen waar jij mee worstelt? Komt het zelfs niet eens bij je op om dit te bedenken? Besef je echt niet dat er zoveel Verlaat Verdriet-ers zijn die zijn als jij?

    Verlaat Verdriet: wie ziet dit wel

    Juist dat heeft mij, vanaf het begin van mijn Verlaat Verdriet-werk, gefascineerd. Vooral nadat ik me in mijn eigen proces van verwerken en helen realiseerde: maar ik ben helemaal niet de enige! Ik ben helemaal niet zo uniek als ik altijd heb gedacht!

    Hoe verschillend de levensverhalen van Verlaat Verdriet-ers ook zijn: bijna altijd spelen dezelfde thema’s. Thema’s die ik heb ondergebracht in de Kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet. Kenmerkende patronen waarin Verlaat Verdriet-ers zich herkennen. Waarvan sommige Verlaat Verdriet-ers zeggen: ik heb ze (bijna) allemaal.

    Tip

    Wil je weten hoe dat zit bij jou: lees de Kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet. Doe de Zelftests.

    Vragen aan jou

    • Wie ziet dit niet voor jouw gevoel?
    • Wat wordt dan niet gezien voor jouw gevoel?
    • Verlaat Verdriet, wie ziet dit niet: wat zie jij? Wat zie jij niet?
    • Verlaat Verdriet, wie ziet dit wel: wat zie jij niet? Wat zie jij wel?

    Lezen

    Meer lezen

    Zien

    Bodem

    Boeken over Verlaat Verdriet van Titia Liese