• | | |

    Verdriet om mijn vader zal er altijd zijn

    DoorTitia Liese

    Vanochtend ontving ik van Annemieke Arendsen via de app een foto van een interview met haar in de Utrechtse editie van het Algemeen Dagblad: ‘Verdriet om mijn vader zal er altijd zijn.’

    Annemieke, nu veertig, verloor op driejarige leeftijd haar vader. Verlaat Verdriet-ers die deel hebben genomen aan het Verlaat Verdriet-symposium Vader van 2 maart j.l. hebben Annemieke gezien en gehoord. Bij die gelegenheid deelde ze het door haarzelf geschreven artikel dat vlak daarvoor in NRC was geplaatst.

    Mijn verhaal

    Annemieke schrijft me dat ze veel reacties krijgt op het interview. ‘Dit had mijn verhaal kunnen zijn’ krijgt ze diverse keren als reactie. Ook schijft Annemieke me hoe ze, dank zij de openheid die ze nu aandurft, van twee heel nabije collega’s te horen krijgt dat ook zij op heel jonge leeftijd een ouder verloren. Ze hebben het nooit van elkaar geweten.

    Citaat uit het interview

    ‘Het verdriet door het overlijden van mijn vader zal er altijd zijn. Soms is het ver weg, soms komt het aan de oppervlakte. Mijn streven is dat er meer openheid over jong ouderverlies komt, ook – of juist – als je inmiddels volwassen bent. Er is niets geks aan als je er als volwassene nog mee bezig bent. Een maximum leeftijd voor verlate rouw bestaat niet.’

    Algemeen dagblad

    Het interview met Annemieke Arendsen is op zaterdag 30 maart 2024 verschenen in de Utrechtse editie van het Algemeen Dagblad. Mogelijk wordt dit artikel in de komende tijd doorgeplaatst naar andere edities van het Algemeen Dagblad. En/of naar regionale edities van de Stentor. Mogelijk kom je het interview met Annemieke in een van bovengenoemde edities alsnog tegen.

    Tip

    Voor Verlaat Verdriet-ers die lid zijn van de besloten Verlaat Verdriet-Facebookgroep heeft Annemieke het artikel geplaatst in de besloten groep.

    Hulp

    Lezen

    Teruggaan om verder te kunnen 

    Lezen & doen

    Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek 

     

  • | | |

    Bericht aan mijn lieve pap

    DoorTitia Liese

    Bericht aan mijn lieve pap

    Afgelopen herfst deed Corine mee aan de workshop Verlaat Verdriet. Al voor de workshop was ze begonnen aan een bericht aan haar vader. Haar deelname aan de workshop inspireerde Corine om het bericht nog eens te bekijken. Er aan te schaven. Nog wat puntjes op de i te zetten. Bij de Terugkomdag las Corine haar Bericht aan mijn lieve pap voor. Het kwam bij ons allemaal binnen.

    ‘Je mag het bericht delen met andere Verlaat Verdriet-ers. Ik hoop dat mijn brief anderen mag helpen.’ mailde Corine me. Ik deel het bericht van Corine aan haar vader op deze plek graag met jullie. Corine: dank je wel!

    Lieve pap,

    Toen ik jou op 7-jarige leeftijd verloor, had ik geen besef van de omvang daarvan. Ik kon nog lang niet overzien wat voor een grote rol jouw vroege dood in mijn verdere leven zou gaan spelen.

    Na jouw overlijden, in maart 1973, nam het leven zijn aanvang weer en gingen we door met opstaan, slapen, eten, naar school gaan en spelen, alsof er niks gebeurd was. Althans, zo leek het…

    Anders

    Pas veel later snapte ik waarom ik in die tijd slecht kon slapen, enge dromen had, in mijn bed plaste. Waarom ik diep verdrietig bij een vriendinnetje wegging toen zij met haar vader knuffelde. Waarom ik soms een beetje dwars was op school. Mijn prestaties kelderden. En waarom ik mij anders voelde dan mijn leeftijdsgenootjes.

    Pas veel later begreep ik ook dat er voor ons als kinderen iets was weggevallen. De veilige basis van een vader en moeder die er voor ons en voor elkaar waren. Van ons en van elkaar hielden. Voor ons zorgden. En ons aan de hand mee de wereld in namen.

    Veilige thuishaven

    Hoe kon ik toen beseffen dat onze veilige thuishaven was gehavend en dat de dingen niet meer vanzelfsprekend zouden zijn. En dat mijn lieve moeder met al haar verdriet alleen de kapitein op ons schip was geworden. En voor de bijna onmogelijke taak stond haar zes kinderen alleen op te voeden en aan te sturen op de toen zo woeste golven van het leven.

    Want dat leven ging door maar het was anders dan daarvoor pap. Er werd niet veel over je gepraat, wat blijkbaar langzaam went als kind. Ik paste me daaraan aan. Toen ik ouder werd vond ik het moeilijk om over je te beginnen. Naar je te vragen of überhaupt over jouw dood te praten. Alhoewel ik dat wel wilde.

    Gemis

    Het gemis sloeg voor de rest van mijn leven een gat in mijn hart. Als jong kind. Maar ook als puber, jonge vrouw én bij het bereiken van de magische leeftijd van 33. De schamele leeftijd die jij maar mocht behalen pap.

    Vaak heb ik me afgevraagd: hoe had hij? Hoe vond hij? Bij het behalen van mijn diploma’s. Mijn relatie met Ton – hadden jullie het met elkaar kunnen vinden? Uit huis gaan. Het kopen van ons huis. Het klussen. De geboorte van onze dochters, jouw kleindochters. Het verdrietige besef dat jullie elkaar nooit zouden leren kennen. En bij tal van andere ogenschijnlijk kleine momenten in mijn leven heb ik me vaak afgevraagd: hoe had hij? Hoe vond hij?

    Lijk ik op je?

    Daarnaast: hoe had je er uitgezien toen je ouder werd? Lijk ik op je in karakter of uiterlijk? Hoe was onze relatie geweest? Wat had je voor werk gedaan? Hoe stond je in het leven? Wat had je ons nog kunnen leren? Zoveel vragen en verlangens. Maar geen antwoorden en vervulling.

    Ik heb ook heel lang een soort van fascinatie gehad in mijn denken van vóór 1973 en ná 1973. Over wat jij wel, en niet meer hebt meegekregen in je leven. En met muziek ontdekte ik dat ik melancholisch werd bij sommige nummers. En pas later inzag dat deze uit begin jaren zeventig kwamen. Zoals ‘Ben’ van Michael Jackson. ‘Eres tu’ van Mocedades. En ‘Un canto a Galicia’ van Julio Iglesias. En begreep dat dat te maken moest hebben met mijn verdriet van toen.

    Tranen

    Inmiddels heb ik leren begrijpen en benoemen wat jouw vroege dood voor mij heeft betekend pap. Ik heb het verlaat verdriet stapje voor stapje toegelaten en de verlate tranen gehuild. Hoe lastig en pijnlijk soms ook. Ik heb stapje voor stapje geleerd dat dat goed is. Dat het opruimt en helderheid geeft in mijn leven van nu.

    Inmiddels ben ik 58 en beginnen de dingen steeds meer op zijn plek te vallen. Het heeft het me ergens ook sterker gemaakt. Al had ik natuurlijk liever gehad dat we samen op hadden kunnen lopen al die jaren. Maar dat is helaas niet hoe het is gegaan.

    Jouw dochter

    Het gaat me goed pap. Ik neem je mee in mijn hart. Jij zal altijd een stukje van mij zijn, en ik van jou. En met ons eerste kleinkind op komst, jullie vijfde achterkleinkind, geven we ook jouw leven weer een stukje door. Hierdoor blijf je, ook al ben je niet echt hier, toch een beetje bij ons.

    Ik hou van jou pap, en ik ben blij dat jij mijn vader bent!
    Liefs, je dochter Corine

    Doen

    Workshop Verlaat Verdriet

    Lezen

  • | | |

    Veel gestelde vragen over het symposium

    DoorTitia Liese

    In verband met ons Verlaat Verdriet-symposium Ontmoeting met Ap Dijksterhuis op zaterdag 2 maart 2024 in De Ontmoeting in Nunspeet zijn verschillende vragen bij ons binnengekomen. Het lijkt ons goed deze vragen hier met jullie te delen.

    Verlies vader en verlies moeder

    Vraag
    Is dit symposium ook geschikt voor Verlaat Verdriet-ers die hun moeder hebben verloren?

    Antwoord
    Jazeker, dit symposium is ook geschikt voor Verlaat Verdriet-ers die hun moeder hebben verloren. Kernthema van deze dag is je angsten overwinnen. Het proces aangaan. Horen van andere Verlaat Verdriet-ers wat het ze heeft gebracht hun proces aan te gaan. Gezien het feit dat de aanleiding voor deze dag Ontmoeting met Ap Dijksterhuis is naar aanleiding van zijn ervaringsboek Vader zal het geen verbazing wekken dat vaders op deze dag waarschijnlijk iets centraler staan dan moeders. In de schrijfworkshops houden we daar zeker rekening mee. Dus jazeker: deze dag is ook geschikt voor Verlaat Verdriet-ers die hun moeder hebben verloren.

    Voor wie

    Vraag
    Voor wie is dit symposium bedoeld?

    Antwoord
    Ontmoeting met Ap Dijksterhuis is een symposium voor Verlaat Verdriet-ers, door Verlaat Verdriet-ers. Alleen: op verzoek van het bestuur van De Ontmoeting starten we deze dag met een openbaar gedeelte. Dit openbare gedeelte is gratis toegankelijk voor ieder die Ap Dijksterhuis wil horen, of wil horen over Verlaat Verdriet. Het openbare gedeelte duurt van 10-11 uur. Van 11-11.30 hebben we koffie/theepauze. Om 11.30 start het besloten gedeelte. In dat gedeelte deelt Ap Dijksterhuis zijn ervaringen in zijn zoektocht met ons.

    Lunch

    Vraag
    Worden we voorzien van lunch?

    Antwoord
    In de middagpauze tussen 13 en 14 uur hebben we een eenvoudige lunch met broodjes (inbegrepen). Gezien de beschikbare ruimte hebben we niet de gelegenheid om vergaand tegemoet te komen aan (medische) dieetwensen. Blijf veilig, en neem zelf mee wat je nodig hebt voor lunch (let op: er is geen winkel ‘om de hoek’). Wij houden zoveel mogelijk rekening met vegetarische en veganistische wensen. Maar ook hier geldt: als je zeker wilt zijn dat de lunch voldoet aan jouw wensen, voorzie dan zelf in je lunch.

    Koffie en thee

    Vraag
    Is er koffie en thee beschikbaar?

    Antwoord
    Jazeker, koffie en thee zijn beschikbaar (inbegrepen).

    Meenemen

    Vraag
    Wat moet ik meenemen?

    Antwoord
    Neem voor de zekerheid pen mee, en papier.

    Is er nog plaats

    Vraag
    Is er nog plaats?

    Antwoord
    Ja, op dit moment is er nog plaats. Voorkom teleurstelling en meld je aan als je zeker  wilt zijn van een plek.

    Aanmelden

    Vraag
    Hoe meld ik me aan?

    Antwoord
    Op dit moment meld je je aan door een mail te sturen naar symposium@verlaatverdriet.nu met de vermelding dat je graag wilt deelnemen aan het symposium. Vergeet niet je naam en je mailadres in je mailtje te vermelden.

    Bereikbaarheid

    Vraag
    Is Nunspeet goed bereikbaar per auto?

    Antwoord
    Nunspeet ligt aan de A28, en is dus goed bereikbaar per auto.

    Vraag
    Is Nunspeet goed bereikbaar per OV?

    Antwoord
    Nunspeet ligt aan de spoorlijn Utrecht-Zwolle. Elk half uur stopt zowel uit de ene richting als uit de andere richting een stoptrein.

    Vraag
    Is De Ontmoeting goed bereikbaar?

    Antwoord
    De Ontmoeting ligt op ± 3 kilometer afstand van het station. Nunspeet heeft geen (stads)bus. Voor OV-fietsen kijk je op de site van NS.

    Eindtijd

    Vraag
    Tot hoe laat duurt het symposium?

    Antwoord
    Tussen 15.30-16 uur sluiten we het samenzijn af.

    Team organisatie symposium
    Els Pronk
    Paul van de Meer
    Stephanie Braggaar
    Titia Liese

    Lees meer

     

  • | | | |

    Ontmoeting met Ap Dijksterhuis op 2 maart 2024

    DoorTitia Liese

    Voor jullie doe ik het graag

    Met heel veel plezier nodigen we jou, Verlaat Verdriet-er – uit voor een symposium met een spreker die me schreef: Ik neem al jaren geen uitnodigingen meer aan voor zaterdagen en zondagen, maar voor jullie doe ik het graag!

    Symposium Ontmoeting met Ap Dijksterhuis

    We voelen ons vereerd dat we op deze manier een bijeenkomst, symposium ONTMOETING MET AP DIJKSTERHUIS, kunnen aanbieden waar elkaar (opnieuw) ontmoeten, delen en leren van elkaar centraal staan.

    Programma

    • 10-11 uur: Openbaar gedeelte. Aan dit openbare gedeelte kan ieder deelnemen die Ap Dijksterhuis wil horen, zien en ontmoeten. Dus ook niet-Verlaat Verdriet-ers. Er zijn geen kosten voor deelname verbonden aan het openbare gedeelte.
    • Na 11 uur: Besloten gedeelte. Let op: dit gedeelte van het symposium is helemaal voorbehouden aan Verlaat Verdriet-ers. Dus aan volwassenen die in hun jeugd hun ouder(s) hebben verloren door overlijden.
    • 11-11.30 uur: Pauze, elkaar ontmoeten en bijpraten. Je boek VADER (als je dat hebt gekocht en/of bij je hebt) laten signeren door Ap Dijksterhuis.
    • 11.30 – 13 uur: Verlaat Verdriet-er Ap Dijksterhuis deelt met ons zijn ervaringen in de zoektocht naar zijn vroeg overleden vader, en wat het schrijven van de brieven aan zijn vader over zijn zoektocht hem heeft gebracht. Onder leiding van dagvoorzitter Gerardine Marechal kunnen ook wij, Verlaat Verdriet-ers, onze vragen stellen en eigen ervaringen delen.
    • 13- 14 uur: lunchpauze,  elkaar ontmoeten en bijpraten. Je boek VADER (als je dat hebt gekocht en/of bij je hebt) laten signeren door Ap Dijksterhuis.
    • 14 – 15.30 uur: Helen door schrijven. Schrijfworkshops waarin je, aan de hand van eenvoudige schrijfuitnodigingen, zelf (weer) de helende werking kunt ervaren van schrijven.
    • 15.30 – 16 uur: sluiting van de dag.

    Bijzonderheden

    Plaats: De Ontmoeting, Arthur Briëtstraat 38, 8072 GZ, Nunspeet
    Datum: zaterdag 2 maart 2024
    Tijd: 10 – 16 uur
    Kosten: € 55,-, inclusief koffie/thee en lunch

    Aanmelden

    Het definitieve formulier voor aanmelden en betalen is in de maak. Voor nu moet het nog even handmatig. Wil je erbij zijn, en wil je alvast je aanmelding veilig stellen?? Meld je aan symposium@verlaatverdriet.nuJe krijgt van ons bericht zodra aanmelding via het formulier technisch mogelijk is (TIP: vermeld wel even je naam en het mailadres waarop we je kunnen mailen!!).

    Hartelijke groet,
    voorbereidingsgroep symposium Ontmoeting met Ap Dijksterhuis

    Nederland
    Els Pronk,
    Paul van der Meer,
    Stephanie Braggaar
    Titia Liese

    België
    Angelique Glorieus