• | | |

    Het wonder van verbinden

    Als Verlaat Verdriet-er ken je het vast wel. Je voelt dat je het moet doen. Dat je het aan zou moeten gaan. Je weet het. Beseft het. Maar je stelt het uit. Elke keer weer. Je voelt aan alles dat je weer in de buurt komt. Maar je ontwijkt het. Weer. Stelt het uit. Weer. Je belooft jezelf: ik ga het doen. Maar nu even niet.

    Verlate rouw

    Je bent je ervan bewust: je gaat de pijn uit de weg. Je gaat je diepste verdriet uit de weg. Je angst om het aan te gaan.
    Dan is het belangrijk te beseffen dat die weerstand, en dat ontwijken, deel is van een verlaat rouwproces. Een cruciaal deel zelfs van de specifieke dynamiek van verlate rouw. Die van verlate rouw een totaal ander proces maken dan rouw na een recent verlies.

    Angst

    Een belangrijke oorzaak van het ontwijken is een oorzaak die meestal niet uit zichzelf aan het licht komt. Waar je je niet van bewust bent. Waar je je dus niet zomaar van bewust wordt. Terwijl in de ‘onderstroom’ deze oorzaak ervoor zorgt dat je het ontwijkt. Steeds weer ontwijkt om je verlate rouwproces aan te gaan.
    Dit ontwijken vindt z’n basis in de angst je ouder voorgoed kwijt te raken als je je verlate rouwproces aangaat. Dan is het goed te weten dat juist dat niet gaat gebeuren. In een verlaat rouwproces zoek je naar de verbinding met de ouder die heeft geleefd. In plaats van altijd, en voornamelijk, verbonden te zijn aan een ouder die dood is.

    Wonder

    Zie jouw angst je ouder voorgoed te verliezen onder ogen. Vertrouw erop dat dit niet gaat gebeuren. Daar waar je bang voor bent: je ouder voorgoed te verliezen, is dus juist niet wat er gebeurt. Je verbindt je – opnieuw, en nu als volwassene – met de ouder die heeft geleefd. In plaats van voornamelijk verbonden te zijn met de ouder die dood is, verbindt je je in dit proces, stap na stap, met het leven.
    Dat is in dit proces het wonder van verbinden.

    Rouw kent geen tijd

  • | | |

    Verlaat Verdriet-ers en verstrikkingen: enigst kind

    Ik begrijp het heel goed. Voor mijzelf gold dat ooit ook. Mensen die in hun jeugd hun ouder(s) hebben verloren door overlijden hebben vaak het gevoel dat ze de enigen zijn. Alsof het alleen hun is overkomen. En niemand anders. Alsof het alleen maar over henzelf gaat. Jij – Verlaat Verdriet-er – persoon met haar/zijn persoonlijke kenmerken en eigenaardigheden. Je overleden ouder – persoon met haar/zijn persoonlijke kenmerken en eigenaardigheden. Je overgebleven ouder – persoon met haar/zijn persoonlijke kenmerken en eigenaardigheden. Dan lijkt het alsof die persoonlijke omstandigheden bron zijn van alle complicaties.

    Kenmerkende patronen

    Als je zo lang met Verlaat Verdriet-ers werkt als ik doe, dan weet je dat dat eenzijdige perspectief niet klopt. Dat er kenmerkende patronen zijn die opgaan voor heel veel Verlaat Verdriet-ers. Dat deze verstrikkingen universeler zijn. Veel meer voorkomen bij andere Verlaat Verdriet-ers dan je denkt. Of eigenlijk: dan je weet.

    Verstrikkingen

    Specifieke verstrikkingen die ik altijd weer tegenkom bij Verlaat Verdriet-ers zijn de verstrikkingen tussen Verlaat Verdriet-ers als enigst kind met hun moeder, na het verlies van hun vader.
    ‘Ik weet niet of ik het verdriet voel van mijn moeder, of dat het mijn eigen verdriet is.’
    ‘Mijn moeder wilde eigenlijk nergens meer heen zonder mij.’
    ‘Andere mensen zien mijn moeder altijd als een heel sociale vrouw. Maar voor mij was ze niet beschikbaar.’
    ‘Jij hebt nu een andere rol gekregen.’
    ‘Mijn moeder was altijd bang dat ze mij ook zou verliezen.’

    Mijnenveld

    Meer informatie over verstrikkingen bij Verlaat Verdriet in de module Mijnenveld.

  • | | |

    Gebruik Herinneringsboek Vader

    Jouw vader

    Wie was de man die jouw vader is?
    De man die jouw vader is, is niet alleen jouw vader. Hij is ook de man die samen met jouw moeder jou heeft gekregen. Op welke manier was je vader de man van je moeder? Op welke manier maakte je vader deel uit van jouw leven? Van het gezinsleven?
    Wie was je vader als zoon van zijn moeder? Als zoon van zijn vader? Hoe was je vader als broer(tje)?
    Waarvan hield je vader als kind? Waarvan hield hij als volwassene?
    Hoe was je vader als leerling? Welk beroep had je vader? Hoe was hij als collega? Als vriend?
    Welke rol speelde je vader als opvoeder? Wat betekende je vader voor jou als kind? Wat betekent je vader in je leven van nu?

    Geef je vader een nieuwe plek in je leven als volwassene. De vader die heeft geleefd, in plaats van verbonden te zijn aan de vader die dood is.

    Download gratis

    Herinneringsboek Vader helpt je, aan de hand van tal van vragen, als een journalist te werk te gaan. Het leven van je vader te reconstrueren. Hem – opnieuw – te ontdekken. Wie was de man, die jouw vader is?

    Herinneringsboek Vader

    YouTube

    Kijk en luister naar de module Verbinden over het belang van je opnieuw verbinden met je overleden ouder: Verbinden

  • | | |

    16 x ver(t)rouwen – foto-expositie

    16 X VER(T)ROUWEN

    Rosa van Ederen: Toen ik 16 was overleed mijn vader aan acute beenmergleukemie. Een heel groot verdriet en net iets te groot voor iemand van 16 om echt helemaal te bevatten. Dus kwam het verwerken ervan later.

    Training

    Twee jaar geleden heb ik een training gedaan voor mensen die op jonge leeftijd een ouder zijn verloren. Dat heeft mij veel inzichten gegeven over wat dit verlies met iemand doet. Ik ben Titia Liese en haar platform wp.ronalt.nl/ heel erg dankbaar omdat het zo helpt lotgenoten te spreken en herkenning te vinden bij elkaar!

    Foto-project

    Uit deze training ontstond het idee om een fotoproject te doen. Ik wilde heel graag terug naar het moment dat ik mijn vader nog had. Dat ik 16 was. Ik wilde weer vaders, en dochters van 16 zien. Hen vast leggen met een activiteit die zij samen ondernemen om iets te zien van de band die zij hebben.

    16 vaders en hun dochters

    Ik ging op zoek en vond 16 vaders en hun dochters. Ik was aanwezig bij onofficiële autorijlessen. Ging ik mee het water in als ze aan het surfen waren. Of wandelde wat door het Noord-Hollandse polderlandschap.
    Het waren hele bijzondere momenten voor mij om te zien hoe belangrijk hij voor haar is in die leeftijd. Ik zag hoe hij haar leerde vertrouwen op zichzelf. En hoe zij aan het einde van dat levensjaar al met een been in een meer zelfstandig leven stond.

    Ver(t)rouwen

    16 X VER(T)ROUWEN. Maar ook 16 x verder werken aan mijn verdriet ‘verrouwen’.
    Begin 2021 vroeg ik heel brutaal de oprichter Ruben Timman van het mooiste fotografiemuseum in de wereld Museum of Humanity of ik misschien mijn fotoproject bij hem kon laten zien. En dat mocht! (en dat hier nog veel meer uitgekomen is, is alleen maar een bonus).

    Mini-expo

    Heel graag had ik vorig jaar op wat mijn vader zijn 70e verjaardag zou zijn geweest mijn mini-expo willen openen. Maar dat moest nog even een jaar op zich laten wachten.
    En nu mag ik met veel enthousiasme delen dat 16 X VER(T)ROUWEN een maand lang te bezichtigen is!
    Na de opening op 26 november a.s. voor genodigden ontvang ik op zaterdag en zondag 27 en 28 november persoonlijk graag een ieder die wil komen!
    Voor praktische info zie: https://museumofhumanity.nl/bezoek
    Heel graag tot dan!

    Lees meer

    Lees meer over Rosa van Ederen