• | | | |

    Verlaat Verdriet en de ouder van je voorkeur

    DoorTitia Liese

    ‘Ik heb veel dromen over mijn moeder, waarin ik tegen haar schreeuw, boos ben en laat weten me niet meer aan te passen aan haar. Haar vertel dat ik verdrietig ben omdat ze me nooit echt kon zien of waarderen. Bijzonder hè? Onderdeel van het proces denk je?‘

    Al een paar weken is het actief in mijn brein aanwezig. Ik wil een blog schrijven over vaderskind/moederskind. Een blog speciaal voor Verlaat Verdriet-ers, omdat ik denk dat het een eye-opener kan zijn voor Verlaat Verdriet-ers. De gedachten zijn er. Genoeg. De woorden zijn er. Genoeg. Maar de vorm wil me maar niet lukken. Zelden heb ik zoveel A4-tjes volgeschreven over een onderwerp dat ik met jullie wil delen.
    Een verlaat rouwproces is ook, en misschien wel vooral, een proces van onderzoek. Waar vind ik kennis? Inzicht? Waar vind ik kunde? Wat betekent dat voor mij? Ik leg je dus iets voor om te onderzoeken. Ik verkondig geen waarheid.

    Voorkeur

    Vorige week ontving ik bovenstaand bericht van een Verlaat Verdriet-ster. Deze Verlaat Verdriet-ster, nu rond de veertig, verloor haar vader voor haar tiende jaar. In dit bericht staat precies wat ik bedoel met de ouder van jouw voorkeur. ‘Ik heb veel dromen over mijn moeder, waarin ik tegen haar schreeuw, boos ben en laat weten me niet meer aan te passen aan haar. Haar vertel dat ik verdrietig ben omdat ze me nooit echt kon zien of waarderen. Bijzonder hè? Onderdeel van het proces denk je?‘

    De ouder van jouw voorkeur

    Door mijn jarenlange werk met Verlaat Verdriet-ers ben ik het gaan zien. Gaan onderscheiden. De ouder van je voorkeur. Vaderskind. Moederskind. Een instinctieve keuze van een kind. Een keuze die niet te maken heeft met de tijd die je, wel of niet, hebt gehad om je te hechten aan je ouder. Een instinctieve keuze vanaf je geboorte voor een ouder aan wie je als kind je basisgevoel van geborgenheid ontleent. Van veiligheid. Van continuïteit en vertrouwen. Aan je vader als je een vaderskind was. Aan je moeder als je een moederskind was. De ouder van jouw voorkeur.

    Geborgenheid

    Op het moment dat de ouder van jouw voorkeur overlijdt is de ouder er niet meer aan wie jij je gevoel van geborgenheid, veiligheid, continuïteit en vertrouwen ontleende. Je overgebleven ouder kan jou niet het gevoel van geborgenheid, veiligheid, continuïteit en vertrouwen bieden van dezelfde kwaliteit als je overleden ouder jou bood. En dat op het moment dat je, als gevolg van de dood van de ouder van jouw voorkeur, juist extra behoefte hebt aan geborgenheid, veiligheid, continuïteit en vertrouwen.

    Jij en je overgebleven ouder

    Jouw overgebleven ouder kan jou dat niet geven. Niet omdat die ouder geen liefhebbende, zorgende ouder zou zijn, maar omdat je overgebleven ouder niet kan voorzien in dat basisgevoel van geborgenheid. Van veiligheid, continuïteit en vertrouwen. Er mist iets in de aansluiting tussen jullie. Jij wilt iets. Hebt iets nodig. Er is een tekort in je ontstaan. Je overgebleven ouder begrijpt niet wat je wilt. Jij kunt niet onder woorden brengen wat je nodig hebt.

    Kloof

    Iets schuurt. Er ontstaat verwijdering tussen jullie beiden. In de loop van de jaren zijn jullie geen van beiden in staat die verwijdering te overbruggen. De kloof wordt groter. En groter. Er ontstaan gevoelens van tekortkomen. Van tekortschieten. Er komen verwijten. Over en weer. Al dan niet uitgesproken naar elkaar. Ieder op haar/zijn eigen eilandje. ‘Het zit in het karakter van mijn moeder. Ze is nu eenmaal zo.’ ‘Het zit in het karakter van mijn vader. Hij is nu eenmaal zo.’ ‘Hij/zij kan het niet (wat niet?).’  ‘Het zit in mijn karakter.’ ‘Ik doe iets niet goed.’
    Je kunt elkaar niet meer bereiken.

    Om te onderzoeken

    • Was ik een moederkind?
    • Was ik een vaderskind?
    • Overleed de ouder van mijn voorkeur?
    • Wat betekent dat voor mij?
    • Wat betekent dat voor mijn overgebleven ouder?
    • Op welke manier kan dit inzicht mijn relatie met mijn overgebleven ouder veranderen?
    • Wat moet ik daarvoor doen?
    • Wat kan ik daarin doen?

    Verlaat Verdriet-ers en therapeuten

    Zijn jouw ogen geopend? Ben je in therapie? Deel dit inzicht vooral met je therapeut! Past dit inzicht bij jou en jouw verlate rouw? Durf je het niet aan dit te delen met je therapeut? Onderzoek dan bij jezelf hoe het bij jou zit met erkennen. In dat geval kan erkennen je veel brengen. Mogelijk durf je het dan wel aan om meer te delen met je therapeut. Ben je nog onzeker? Lees dan nog eens Teruggaan om verder te kunnen. Verwijs je therapeut naar www.verlaatverdriet.nu  of bekijk de video’s op YouTube: Rouw kent geen tijd.

    Lees ook

    Verlaat Verdriet, vaderskind, moederskind

    Informatie over verlaat verdriet en verlate rouw

    Toestemming citaat

    Bovenstaand citaat is geplaatst met toestemming van de Verlaat Verdriet-ster die mij haar bericht toestuurde.

  • | | |

    Joost Klein in grensoverschrijdend spiegelpaleis

    DoorTitia Liese

    Zondag 11 mei 2024. Bevindt Joost Klein zich in een grensoverschrijdend spiegelpaleis? Bevind ik mij in een grensoverschrijdend spiegelpaleis? Wat is waar? Wat is niet waar? Is waarheid waar? Is waar waarheid?

    Wees

    Joost Klein. Wees. Zingt z’n ziel uit z’n lijf om de wereld duidelijk te maken wat het betekent als jong kind je ouder te verliezen. Als jong kind je beide ouders te verliezen. Wees te zijn. Sinds je veertiende. Kun je als kind kwetsbaarder zijn?

    Talent

    Je hebt talent. Een kurk om op te drijven in een leven waarin voor jou niets meer vanzelfsprekend is. Je talent is groot genoeg. Je verlegt je grenzen. Bent dol op spektakel. Hebt succes. Je wordt uitgekozen om Nederland te vertegenwoordigen bij het Eurovisie Songfestival. Een festival dat ooit is bedoeld om mensen in Europa een gevoel te geven van saamhorigheid. Verbinding. Van een gedeelde samenleving. Verbonden. Wie brengt dat gevoel beter onder woorden voor dit festival 2024 dan Joost Klein in Europapa.

    Spiegelpaleis

    En dan. Malmö. Een aanklacht over grensoverschrijdend gedrag. Commotie. Politie. Wat is waar. Wat is onwaar. Een cameravrouw die jou filmt terwijl je hebt aangegeven niet gefilmd te willen worden na je optreden. Wat is waar. Wat is onwaar. Grensoverschrijdend gedrag van een cameravrouw. Wat is waar. Wat is onwaar. Je ontploft. Wat is waar. Wat is onwaar. De cameravrouw dient een klacht in tegen jou. Je wordt gediskwalificeerd. Wie is dader, wie is slachtoffer. Wie is slachtoffer, wie is dader. Wat is waarheid in dit spiegelpaleis. Wat is onwaarheid in dit spiegelpaleis.

    De overlevers

    Je bent gediskwalificeerd. Uitgesloten van verdere deelname. Mag niet meer meedoen. Buitengesloten. Afgewezen. Een afgewezen Verlaat Verdriet-er. Kun je als Verlaat Verdriet-er kwetsbaarder zijn?

    Joost kom bij ons. De overlevers. Je hoort bij ons.

     

  • | | | |

    Iets leren van een klap in mijn gezicht

    DoorTitia Liese

    Gisteren plaatse ik mijn blog Gebeurt nu het onbeschrijfelijk in Malmö? over de diskwalificatie van Joost Klein bij het Songfestival. Er gebeurde iets met mij. Ik werd onrustig. Werd geraakt in iets wat diep in mij verborgen zit. Ik wil daar nog iets over schrijven, omdat ik denk dat er iets werd geraakt dat mijn leven mee vorm heeft gegeven. Namelijk het altijd jezelf de voet dwars zetten. Zo, dat je je doel niet bereikt.

    Ruptuur

    Het heeft te maken met de ervaring van de ruptuur in mij, besefte ik later. De ruptuur van het onomkeerbare verlies van mijn moeder in mijn kindertijd. Maar wat gebeurt er dan? Hoe geef je woorden aan het onbeschrijfelijke in je? Of moet ik hier eigenlijk schrijven: het onbeschrijfbare? Want hoe beschrijf je iets wat je eigenlijk niet begrijpt, maar wat er wel is? (ja, met m’n hoofd begrijp ik het wel. Begrijp ik het zelfs heel goed!). Hoe komt het dat Verlaat Verdriet-ers elkaar herkennen, ook al zijn hun levensverhalen nog zo verschillend? Waarin herkennen wij elkaar dan precies? En hoe komt het dan dat dat altijd een gevoel van vreugde geeft? Ook al herken je elkaar in iets wat zo pijnlijk is, en zo verdrietig?

    Klap in mijn gezicht

    Ik las gisteren een reactie op mijn blog op een van mijn Facebook-sites: Het onbeschrijfelijke gebeurt in Gaza. Waarom voelde deze opmerking (van een mevrouw die overigens ‘rouwdeskundige’ is: Rouwen met compassie) als een klap in mijn gezicht? Mijn blog ging niet over de vraag of het een beetje sneu was voor Joost Klein. Ging ook niet over de vraag wat een songfestival waard is in vergelijking met wat er in Gaza gebeurt. Mijn blog ging over de vraag: gebeurde er iets in hem waardoor hij dit zelf veroorzaakte? Zo ja: wat gebeurde er dan?

    Voorbeeld

    Aan de hand van een voorbeeld uit mijn eigen leven wil ik proberen iets duidelijk te maken. Mogelijk herken je het als Verlaat Verdriet-er ook. In het verleden ging ik jaarlijks met vrienden een weekend langlaufen. De berg opwaarts lukte altijd prima. Van de vrouwen was ik vaak de eerste die boven op de berg stond. Maar naar beneden – dat lukte me alleen maar met valpartijen. Binnen de honderd meter schoot de lat scheef, onder de andere lat. Ik viel dus letterlijk over mijn eigen benen. In een therapiesessie jaren later drong het ineens tot mij door: zo doe ik alles in mijn leven. Ik zet altijd mijn voet dwars, en val dan over mijn eigen benen.

    Joost Klein

    Of dit met Joost Klein te maken heeft? Ik weet het niet. Hoe zit het in elkaar? Wat gebeurt er in de ziel van een kind dat een ouder verliest door de dood? Wat doet dit onomkeerbare verlies in een kinderziel? En wat gebeurt er in de ziel van een kind dat het onomkeerbare verlies van beide ouders ervaart? Hoe beschrijf je het onbeschrijfelijke?

    Onbeschrijfbaaar

    Of kan ik hier beter het woord onbeschrijfbare gebruiken? Ik leg het voor aan jou. Verlaat Verdriet-er. Lotgenoot. Ervaringsgenoot. Wat gebeurde er met Joost Klein? Wat gebeurde er in Joost Klein? Durfde hij het op het diepste niveau in hem niet aan? Was de druk op hem te groot? De omgeving van een roerig Songfestival teveel voor iemand die zo zijn ziel bloot legt? Was de omgeving voor hem te onveilig? Zette hij zichzelf de voet dwars? Was er niemand meer in zijn buurt die nog dat diepste, dat onbeschrijfelijk onbeschrijfbare kon begrijpen? Die begreep wat Europapa in diepste wezen voor hem betekende?
    Heeft de klap in mijn gezicht die ik ervaarde door de reactie op mijn blog mij geleerd een verschil te maken tussen het onbeschrijfelijk en onbeschrijfbaar?

  • | |

    Volkskrant Magazine: Interview met Bettine Vriesekoop

    DoorTitia Liese

    Het is de kunst om de loop der dingen te accepteren

    In Volkskrant Magazine van 11 mei 2024 een interview met tafeltenniskampioen Bettine Vriesekoop: Het is de kunst om de loop der dingen te accepteren. Bettine Vriesekoop was 10 jaar toen ze haar vader verloor door overlijden.

    Citaat

    ‘Je vader overleed toen je 10 was. Daarna ontdekte je het tafeltennissen en ontmoette je je coach. Denk je dat je door het gemis van je vader behoefte had aan een sterke man in je leven? 

    ‘Ja, zeker. Hans was een soort vervanging, een houvast in mijn leven. Ik groeide op in een gezin van negen kinderen en mijn moeder had na het overlijden van mijn vader geen tijd om grenzen te stellen. Er werd ook niks besproken. Mijn vader overleed in de ochtend en tegen mij werd gezegd: ga maar naar school, het is een beetje druk hier. Ik weet nog dat we op school een tekening moesten maken en ik opeens begon te huilen: ‘ik wil helemaal geen tekening maken, mijn vader is dood. Zo ging dat in die tijd.’

    ‘Ik heb er dus ook echt wat aan gehad dat ik een coach kreeg die wel duidelijke grenzen stelde, maar aan de andere kant bleven andere dingen braak liggen. En het is niet de bedoeling dat je er een heel leven voor nodig hebt om dat weer in te halen. Want dat is bij mij wel gebeurd, ik ben daar nóg mee bezig.’

    Tao

    Jarenlang heeft Bettine Vriesekoop in China gewoond. In het interview vertelt zij over de weg van Tao, en wat die weg haar heeft gebracht.

    Verliezen

    Niet alleen verloor Bettine Vriesekoop op haar 10e zelf haar vader, toen zij 3 maanden in verwachting was van haar zoon overleed haar man. De vader van haar kind. Als alleenstaand moeder die zelf als kind haar vader verloor voedde ze haar zoon op die voor zijn geboorte zijn vader verloor.

    Lees meer

    • Volkskrant Magazine 11 mei 2024: Het is de kunst om de loop der dingen te accepteren. Interview met Bettine Vriesekoop.
    • Ook in Volkskrant Magazine van 11 mei 2024: Een andere koers. Schrijver Alma Mathijsen steekt mert een zeilend vrachtschip samen met een groep idealisten de Atlantische Oceaan over om koffiebonen, cacao en rum op te halen in Zuid Amerika. Ook Alma Mathijsen verloor als kind haar vader.