• | | |

    Daarom heet Casa Bodoni Casa Bodoni

    DoorTitia Liese

    Je hebt er mogelijk al over gelezen. Het pand dat ik twee jaar geleden kocht op het pleintje van CodiponteCastello. Een restauratieproject. Met de bedoeling in het pand een ‘Centro Biografico’ te vestigen. Een biografisch centrum. Een huis waar mensen van over de hele wereld op verschillende manieren kunnen werken aan, en met, hun levensverhaal. Een heel bijzonder project dat vorm krijgt in samenwerking met Maartje Schönefeld en Davide Donati.

    Casa Bicaudata

    Casa Bicaudata noemde ik het huis vanaf het allereerste begin. Het huis van de twee-staartige meermin. De twee-staartige meermin is een oeroud symbool, dat sinds oeroude tijden in diverse culturen symbool staat voor vrouwelijke energie. Voor levenskracht. Voor de verbinding tussen boven en beneden. Je vindt de Bicaudata op twee plekken op de zuilen in de pieve van Codiponte. Ze overrompelde me zo, dat ik niet anders kon dan het huis Casa Bicaudata te noemen. Het huis met de twee verdiepingen die door mijn aankoop weer met elkaar verbonden gaan worden. Het huis waar hoofd en hart – verstand en gevoel – weer samen kunnen vloeien.

    Bicau wat???

    Casa wat??? vroegen verschillende mensen aan me. Bicau hoe??? Twee-staartige wie??? Wat voor mij paste bij het huis paste toch niet, realiseerde ik me. Ik zag het al voor me. Al die mensen die in de loop van de jaren naar Centro Biografico gaan komen. Hoe die allemaal, ergens beneden in het dorp gaan vragen naar Casa Bicaudata. En dan verbaasde blikken krijgen van de Codiponters. Che??? Casa wat??? Bicau waar??? Twee-staartige hoe??? Scusa, ma non lo so.

    Casa Bodoni

    Dat moet anders, bedacht ik. Maar wat dan wel? Langzaam rijpte er iets. De Lunigiana, het uiterste noordwestelijk deel van de Toscana waarin Codiponte (Casola in Lunigiana) ligt, heeft niet alleen in literair opzicht historische betekenis. De Lunigiana heeft ook historische betekenis als streek waar de boekdrukkunst groot heeft kunnen worden.

    In mijn opleidingstijd tot lerares tekenen had ik een tekendocente. Zij en ik onderhielden een ambivalente relatie. Zij orthodox-antroposofe. Ik een onverschillige twintiger die geen kant op kon met haar gevoel. Veel heb ik van deze docente geleerd in de loop van de vier jaren waarin ik les had van haar. Een aantal dingen zijn mij bijgebleven. Ik hoor het haar nog zeggen. ‘Lettertypes zijn net mensen. Ze hebben allemaal hun eigen karakter.’ ‘Bodoni’ viel me op een druilerige zondagmiddag te binnen. Het huis moet ‘Casa Bodoni’ heten, naar een beroemde Italiaanse letterontwerper uit de 18e/19e eeuw.
    Ik zag het gebeuren voor mijn geestesoog. ‘Do you know where can I find Casa Bodoni?’ De Codiponter die naar boven wijst. ‘Ma naturalmente lo so. Sopra. Al Castello’.

    En zo komt het dat Casa Bodoni nu Casa Bodoni heet.
    Gemakkelijk te onthouden. Gemakkelijk te wijzen.

    Bodoni

    Giambattista Bodoni

  • | | |

    Afstemmen met Ap Dijksterhuis over het symposium

    DoorTitia Liese

    Verlies
    Verlate rouw
    Moederverlies en vaderverlies
    Afstemmen met Ap Dijksterhuis
    Doen 

    De blikken trommel

    ‘…. Lange tijd wist ik weinig over je. Twintig jaar nadat ik de blikken trommel vond in moeders secretaire durfde ik hem eindelijk te openen. Ik bekeek de foto’s. Las de brieven die moeder en jij elkaar stuurden. Legde ze op een denkbeeldige tijdbalk die begon in 1957 en eindigde in 1973. Ik diepte oude fotoalbums op van moeder waarvan ik wist dat ze op zolder stonden. En ik sorteerde de andere documenten die ik in de trommel aantrof. Krantknipsels. Ambtelijke stukken. Rechtbankverslagen.

    Ik begon te lezen en het leek alsof ik terecht kwam in een overwoekerde kasteeltuin. Baande me een weg, vond een tegelpad waarvan lange tijd niet duidelijk was waar het heen leidde. Stuitte op een diepe vijver. Een fraai verweerd beeld. Het spichtige skelet van een lang geleden gestorven raaf. Ik liet mijn verleden toe. Soms vlug en doortastend. Dan weer weifelend en traag. Ik bewaakte mijn geest zoals een uitsmijter zijn nachtclub. Liet iemand binnen, even later zelfs vijf man tegelijk, om vervolgens de deur weer resoluut te sluiten. Als het moest voor langere tijd.’ …….   

    De blikken trommel
    Citaat uit  het boek van Ap Dijksterhuis: VADER; bladzijde 9

    Afstemmen met Ap Dijksterhuis

    ‘We bellen op 29 januari om af te stemmen over de inhoud van het symposium’ spraken we in december af. Vandaag hebben we elkaar dus gesproken. Aan de telefoon. Om af te stemmen over de inhoud van het symposium.

    Openbaar gedeelte
    In de eerste plaats over het openbare gedeelte. Het openbare gedeelte vindt plaats van 10 uur – 11 uur. Voor het openbare gedeelte zijn ook niet-Verlaat Verdriet-ers welkom.  In dat uur geeft Ap Dijksterhuis de lezing die hij gewoonlijk geeft bij boekpresentaties over zijn boek Vader.

    Besloten gedeelte
    Na de pauze, dus na 11.30 uur, is het tijd voor het besloten gedeelte. Aan het besloten gedeelte kunnen uitsluitend Verlaat Verdriet-ers deelnemen. In dat gedeelte staat ‘de blikken trommel’ symbool voor de complexiteit van verlate rouw. Ap Dijksterhuis deelt met ons zijn ervaringen met zijn verlate rouwproces.

    • Hoe is het om een blikken trommel aan te treffen in het huis van je onverwachts overleden moeder. Een trommel waarvan je het bestaan niet kende.
    • Wat gebeurt er met je als je die trommel voorzichtig een beetje opent. Als je onmiddellijk de trommel weer sluit, omdat je voorvoelt dat die trommel informatie bevat die je liever niet wilt kennen.
    • Hoe is het om deze trommel twintig jaar in je huis te hebben staan. Twintig jaar lang die trommel in je huis gesloten te laten staan. Terwijl je weet: die trommel is er. Ik zal daar toch iets mee moeten.
    • Hoe komt het dat er een dag kwam waarop je dacht: NU.
    • Wat gebeurde er met je terwijl je, langzaam maar zeker, de informatie door je handen liet gaan. Onder ogen zag wat je tegenkwam.
    • Hoe ben je tot het schrijven van de brieven-vorm gekomen.
    • Wat heeft het je gebracht dit proces aan te gaan.
    • Hoe kijk je nu aan tegen de inspanningen die je hebt geleverd.
    • Hoe kijk je terug op dit proces.
    • Wat geef je de Verlaat Verdriet-ers mee die hier vandaag getuige zijn van jouw verhaal over het proces dat jij bent aangegaan.

    Lees meer

    Ontmoeting met Ap Dijksterhuis
    Veel gestelde vragen over het symposium
    Vader
    Teruggaan om verder te kunnen

    Doen

    Herinneringsboek Moeder
    Herinneringsboek Vader 

  • | | |

    Gestolen herinneringen: Volkskrant 27 januari 2014

    DoorTitia Liese

    Gestolen herinneringen

    Ik gun dit alle nabestaanden’ zegt de 82-jarige Edouard de Jongh, als hij thuis in Brussel de vulpen in ontvangst neemt van de vader die hij nooit heeft gekend. Verzetsman Alphonse de Jongh werd opgepakt in 1941. Na zijn deportatie ontbrak van hem ieder spoor. Edouard zocht zijn leven lang naar informatie. Hij haalt de vulpen uit het envelopje, kijkt er lang naar. En zegt dan: ‘Dit beschouw ik na tachtig jaar als een cadeautje van mijn vader.’

    In de Volkskrant van dit weekend, 27 januari 2024, lees ik een groot artikel over herinneringen van mannen en vrouwen die in de Tweede Wereldoorlog omkwamen in Neuengamme. Neuengamme was een groot concentratiekamp, gelegen in de buurt van Hamburg. Verzetsmensen werden gedeporteerd naar dit kamp. Maar ook bijvoorbeeld de mannen die willekeurig werden opgepakt bij de razzia in Putten op 1 oktober 1944, als vergelding voor een omgebrachte hoge Duitse officier.

    Afgelopen herfst deed een Verlaat Verdriet-ster mee aan de Verlaat Verdriet-workshop. Nu 80 jaar, 16 maanden toen haar vader werd opgepakt na verraden te zijn door een collega. Gedeporteerd naar Neuengamme, en daar gestorven door mishandeling, ondervoeding en uitputting. Ik ben getuige van haar grote verlangen om meer te weten te komen van haar vader. Over haar vader. Haar toewijding gedurende de workshop. Haar inspanningen na de workshop om in brieven aan haar vader haar vader dichterbij te brengen. Zich weer verbonden te kunnen voelen met de vader die ze nauwelijks heeft gekend.

    Nabestaanden

    Het artikel in de Volkskrant is een groot artikel. Een beschrijving van de inspanningen die zijn geleverd om bezittingen die gevangenen in moesten leveren, maar die daar indertijd nauwkeurig zijn geadministreerd, te bezorgen aan nabestaanden voor zover nog te vinden. Een ring. Een foto. Of een portemonnee.
    Ik lees wat het met nabestaanden doet om 80 jaar na dato een teken te krijgen van het bestaan van iemand die heeft geleefd. Die betekenis heeft gehad. Van wie de vroege dood levenslang invloed heeft gehad op de levens van de mensen die na hun zijn gekomen.

    Delen

    Als gewoonlijk kan ik niet de link naar dit artikel met je delen. Maar als het je interesseert, probeer dan het artikel te pakken te krijgen.
    Wat ik hier wel met je kan delen is het bewijs van de hardnekkige misvatting dat je een ingrijpend verlies moet verwerken, achter je moet laten en door moet gaan met je leven. Een zo ingrijpend verlies is een verlies voor altijd. Een verlies dat levenslang invloed heeft.

    ‘Gisteren is de portemonnee van mij grootvader aangekomen. Het is een onooglijk en lelijk ding, maar wel een van de laatste dingen die hij in handen heeft gehad. Het krijgt een ereplaats in mijn huiskamer.’

    Ontmoeting

    Wat ik ook voor jou, als Verlaat Verdriet-er, kan doen is je uitnodigen voor ons symposium voor Verlaat Verdriet-ers waar je kunt delen met ervaringsgenoten: Ontmoeting met Ap Dijksterhuis , op zaterdag 2 maart 2024.

    Lees meer

  • | | |

    Veel gestelde vragen over het symposium

    DoorTitia Liese

    In verband met ons Verlaat Verdriet-symposium Ontmoeting met Ap Dijksterhuis op zaterdag 2 maart 2024 in De Ontmoeting in Nunspeet zijn verschillende vragen bij ons binnengekomen. Het lijkt ons goed deze vragen hier met jullie te delen.

    Verlies vader en verlies moeder

    Vraag
    Is dit symposium ook geschikt voor Verlaat Verdriet-ers die hun moeder hebben verloren?

    Antwoord
    Jazeker, dit symposium is ook geschikt voor Verlaat Verdriet-ers die hun moeder hebben verloren. Kernthema van deze dag is je angsten overwinnen. Het proces aangaan. Horen van andere Verlaat Verdriet-ers wat het ze heeft gebracht hun proces aan te gaan. Gezien het feit dat de aanleiding voor deze dag Ontmoeting met Ap Dijksterhuis is naar aanleiding van zijn ervaringsboek Vader zal het geen verbazing wekken dat vaders op deze dag waarschijnlijk iets centraler staan dan moeders. In de schrijfworkshops houden we daar zeker rekening mee. Dus jazeker: deze dag is ook geschikt voor Verlaat Verdriet-ers die hun moeder hebben verloren.

    Voor wie

    Vraag
    Voor wie is dit symposium bedoeld?

    Antwoord
    Ontmoeting met Ap Dijksterhuis is een symposium voor Verlaat Verdriet-ers, door Verlaat Verdriet-ers. Alleen: op verzoek van het bestuur van De Ontmoeting starten we deze dag met een openbaar gedeelte. Dit openbare gedeelte is gratis toegankelijk voor ieder die Ap Dijksterhuis wil horen, of wil horen over Verlaat Verdriet. Het openbare gedeelte duurt van 10-11 uur. Van 11-11.30 hebben we koffie/theepauze. Om 11.30 start het besloten gedeelte. In dat gedeelte deelt Ap Dijksterhuis zijn ervaringen in zijn zoektocht met ons.

    Lunch

    Vraag
    Worden we voorzien van lunch?

    Antwoord
    In de middagpauze tussen 13 en 14 uur hebben we een eenvoudige lunch met broodjes (inbegrepen). Gezien de beschikbare ruimte hebben we niet de gelegenheid om vergaand tegemoet te komen aan (medische) dieetwensen. Blijf veilig, en neem zelf mee wat je nodig hebt voor lunch (let op: er is geen winkel ‘om de hoek’). Wij houden zoveel mogelijk rekening met vegetarische en veganistische wensen. Maar ook hier geldt: als je zeker wilt zijn dat de lunch voldoet aan jouw wensen, voorzie dan zelf in je lunch.

    Koffie en thee

    Vraag
    Is er koffie en thee beschikbaar?

    Antwoord
    Jazeker, koffie en thee zijn beschikbaar (inbegrepen).

    Meenemen

    Vraag
    Wat moet ik meenemen?

    Antwoord
    Neem voor de zekerheid pen mee, en papier.

    Is er nog plaats

    Vraag
    Is er nog plaats?

    Antwoord
    Ja, op dit moment is er nog plaats. Voorkom teleurstelling en meld je aan als je zeker  wilt zijn van een plek.

    Aanmelden

    Vraag
    Hoe meld ik me aan?

    Antwoord
    Op dit moment meld je je aan door een mail te sturen naar symposium@verlaatverdriet.nu met de vermelding dat je graag wilt deelnemen aan het symposium. Vergeet niet je naam en je mailadres in je mailtje te vermelden.

    Bereikbaarheid

    Vraag
    Is Nunspeet goed bereikbaar per auto?

    Antwoord
    Nunspeet ligt aan de A28, en is dus goed bereikbaar per auto.

    Vraag
    Is Nunspeet goed bereikbaar per OV?

    Antwoord
    Nunspeet ligt aan de spoorlijn Utrecht-Zwolle. Elk half uur stopt zowel uit de ene richting als uit de andere richting een stoptrein.

    Vraag
    Is De Ontmoeting goed bereikbaar?

    Antwoord
    De Ontmoeting ligt op ± 3 kilometer afstand van het station. Nunspeet heeft geen (stads)bus. Voor OV-fietsen kijk je op de site van NS.

    Eindtijd

    Vraag
    Tot hoe laat duurt het symposium?

    Antwoord
    Tussen 15.30-16 uur sluiten we het samenzijn af.

    Team organisatie symposium
    Els Pronk
    Paul van de Meer
    Stephanie Braggaar
    Titia Liese

    Lees meer