• | | |

    Sanne van Rij: De dood van mijn moeder

    DoorTitia Liese

    Journaliste Sandra van Rij in De Correspondent

    Nee, de dood van mijn moeder heeft me niet ‘sterker’ gemaakt

    Ik ben vijftien jaar oud als ik met trillende handen een verfrommeld briefje uit mijn zak vis. Ik sta achter de microfoon in een bomvolle kerk, naast me staat de kist met mijn moeder. Kijk maar één keer vluchtig de zaal in, omdat ik bang ben dat ik het anders niet meer durf: voorlezen wat ik over haar geschreven heb.
    Ik adem diep in, en doe het dan toch, met mijn ogen stoïcijns op m’n kladpapiertje gericht. Naderhand sta ik met een stuk taart in de buurtkroeg. Ik geef handjes en knuffels, sommige mensen vertellen honderduit over hun band met mijn moeder. Er is ook iemand die met betraande ogen mijn handen vastpakt, een paar keer in mijn vingers knijpt terwijl ze me toespreekt. ‘Toen ik jou achter die microfoon zag staan…’ Ze pauzeert even, kijkt me glimlachend aan. ‘Je bent hier nu al sterker door geworden, lieverd. Jij wordt een hele grote, dat weet ik zeker.’

    Misschien moest dit wel gebeuren

    Ik zat in de vierde klas van de middelbare school toen ik mijn moeder aan zelfdoding verloor.Dat was een traumatische ervaring: ik wist dat ze al jaren ernstig depressief was, maar had nooit verwacht dat ze een einde aan haar leven zou maken.
    Toen mijn broertje twee jaar geleden psychotisch werd, had dat een vergelijkbare impact op me. Ik was bang dat hij er niet bovenop zou komen, hem hetzelfde lot als mijn moeder zou wachten. Hij werd opgenomen in dezelfde kliniek als zij, waardoor tijdens de bezoekuren de wond langzaam werd opengekrabd. Dan zag ik mijn moeder weer in de gemeenschappelijke, spierwitte woonkamer zitten: lurkend aan een sigaret, haar wangen nog nat van de tranen. Toch ging het, ondanks de psychose van mijn broertje, ‘goed’ met me, zoals het dat na de dood van mijn moeder ook was gegaan. Ik fietste de afgelopen tien jaar door mijn middelbare school en vervolgopleiding heen, maakte nieuwe vrienden, had altijd genoeg werk. Soms zeiden mensen dat ze dat knap van me vonden, nog vaker viel het woord sterk. Iemand zei ooit: ‘Misschien moesten deze dingen wel gebeuren om je te brengen tot waar je nu bent. Jij bent veel volwassener dan ik.’ Zulke reacties zijn lief bedoeld, maar onderstrepen hetzelfde, onvolledige, idee. Dat mijn trauma me meer succes heeft opgeleverd dan ik zonder dat trauma gehad zou hebben. Dat is een mooi verhaal, maar doet geen recht aan de werkelijkheid. Mijn trauma heeft me op veel vlakken óók kwetsbaarder gemaakt, en lang niet altijd sterker. 

    Lees meer

    Sandra van Rij
    Nee, de dood van mijn moeder heeft mij niet sterker gemaakt.
    27 juli 2022

    De Correspondent

  • | | |

    Daar waar rust is en stilte

    DoorTitia Liese

    Een weg van liefde

    Daar waar rust is en stilte opent zich een weg van liefde.
    Waar tijd en aandacht beschikbaar zijn voor jou. Waar je kunt delen met ervaringsgenoten.
    Een plek waar je verder komt door de tijd stil te zetten. Je even helemaal bezig kunt zijn met Verlaat Verdriet-thema’s die belangrijk zijn voor jou. Waar je je gesteund kunt voelen door de andere Verlaat Verdriet-ers om je heen. Die jouw thema’s horen, zien, herkennen en erkennen. Met wie je samen kunt leren over leven met Verlaat Verdriet en verlate rouw.
    Waar je je gesteund kunt voelen door Titia op momenten dat je er even helemaal doorheen zit. Door haar kennis en ervaring, die ook jou meeneemt op jouw weg van liefde.
    Waar je vreugde kunt delen over nieuwe ontdekkingen en verrassende ontwikkelingen. Over de innerlijke rust die je ervaart als je helemaal samenvalt met jezelf.
    Waar je omringd wordt door de liefdevolle gastvrijheid van Maartje en Davide. Geniet van de overheerlijke maaltijden die Davide voor ons bereidt.
    Die plek is er.
    Ook voor jou.
    In Codiponte.
    In Villa le Muse.
    Met de schrijfretraite De weg van liefde.

    Ben je Verlaat Verdriet-er? Heb je al de nodige stappen gezet in je verlate rouwproces?
    Is het tijd weer aandacht te besteden aan Verlaat verdriet-thema’s waarvan je weet dat ze nog aandacht nodig hebben, maar die er in de hectiek van alle dag altijd weer bij inschieten? Verlang je naar verdieping?

    Meer weten

    Wil je meer weten over De weg van liefde? Neem contact op met Titia, of bel Titia 06 – 53 76 58 43.

    Aanmelden

    Heb je al besloten deel te willen nemen aan De weg van liefde, meld je dan aan via het Inschrijfformulier. Je bent van harte welkom!

    Meer lezen

  • | | |

    Onze zelfgenezing: blog geschreven door Bert Pekelder

    DoorTitia Liese

    Een paar dagen geleden stuurde Bert Pekelder mij de blog Unsere Selbstheilung die hij plaatste op zijn site. ‘Wil jij de blog lezen en mij laten weten wat je ervan vindt?’ vroeg Bert me aan de telefoon. Ik las de blog in het Duits, en dacht onmiddellijk: deze blog wil ik graag in het Nederlands vertalen en ook op mijn site plaatsen. Zo gedacht, zo gedaan. Ik vertaalde de blog, legde mijn Nederlandse versie ter autorisatie voor aan Bert. ‘Prachtig vertaald’ appt Bert me zojuist. ‘Kun je zo gebruiken’.

    Onze zelfgenezing

    Onze zelfgenezing lijkt een verborgen weg in een betoverde wildernis. Het is vergelijkbaar met de weg van Hans en Grietje, de odyssee van Odysseus of met de Liefde met een hoofdletter. Deze omstandigheden verdrijven ons van huis en haard. We weten niet wat we tegen zullen gaan komen. Of, en wanneer, we ooit de uitweg vinden. We weten niet waar dat zal zijn, en of de wereld die we dan tegenkomen nog hetzelfde zal zijn. Maar bovenal weten we niet wie we dan zelf zullen zijn, hoe we dan zullen zijn. En dat beangstigt ons misschien nog wel het meest van alles.

    Het onderstaande verhaal suddert al meer dan een half jaar in me. Vandaag wist ik ineens hoe ik het kan vertellen en dat doe ik hiermee.

    Pleeggezin

    Als het passend is, neem ik in de Verlaat Verdriet-workshops die ik in Duitsland geef de vrijheid om ook mijn eigen ervaringen en problemen in te brengen. Ik ben geen therapeut. Daarom mag ik dat doen, geloof ik. In de workshop van november 2021 gebeurde iets heel onverwachts. Ik vertelde over het pleeggezin waar mijn broertje (14) en ik (16) werden ondergebracht nadat mijn moeder overleed. Deze familie bleek totaal niet geschikt te zijn voor deze ‘onderneming’. Het echtpaar woonde met beide eigen kinderen in een klein rijtjeshuis, en had zelf verstopte psychische problemen. De vader was fanatiek religieus, en zo gebeurde het dat zich na ongeveer twee jaar naast psychisch geweld ook fysiek geweld voor ging doen. De gevolgen hiervan hebben mij altijd heel erg dwars gezeten. 

    Zelfstandig

    Monika, een deelneemster aan de Verlaat Verdriet-workshop die zelf twee jongens heeft geadopteerd, reageerde spontaan en zonder een blad voor de mond te nemen: ‘Oh, zo zou men dat tegenwoordig helemaal niet meer doen. Kinderen in de leeftijd die jullie hadden hebben zich al veel te ver ontwikkeld. Opnemen in een pleeggezin functioneert dan eenvoudigweg niet meer. Tegenwoordig kunnen ze zelfstandig, met begeleiding, wonen.’

    Een stortvloed aan mogelijkheden

    Dat opende voor mij een stortvloed aan mogelijkheden, gevoelens en beelden en het bood me ook een verklaring voor hoe het was gegaan bij ons. Het was te verwachten geweest. Hoe anders zou mijn leven, en dat van mijn broertje, verlopen kunnen zijn? En hoe anders hadden we ons dan ontwikkeld? Hoe hadden we dan samen onze rouw kunnen verwerken? Hoe?

    Alternatief verleden

    Kort na deze Verlaat Verdriet-workshop opende zich in mijn fantasie een alternatief verleden. Ik begon een gemeenschappelijke woning in te richten voor mij en mijn broertje Oscar. Ik stelde me dat huis voor. Stelde me voor hoe veilig we daar hadden kunnen zijn. Hoe we daar samen vrij zouden kunnen zijn. Daar met elkaar spraken. Hoe ik Oscar vertelde dat we het samen zouden redden, en ik er altijd voor hem zou zijn. En hij voor mij.

    Volwassen persoon

    Ik begon, als volwassen persoon, met ons beiden te praten. Me om ons beiden te bekommeren. Het verleden werd bevrijd uit een verstarring, veranderde. En daarmee veranderde ikzelf ook.

    In beweging komen

    Daar komt bij dat ik, sinds vier maanden, voor het eerst weer alleen woon. Het was me meteen duidelijk dat mijn innerlijke proces zich in de werkelijkheid manifesteerde. Ik begon me om mezelf te bekommeren, waarmee ik in mijn visioen al was begonnen. Ik voelde in mijn lijf hoe oude verstarring in beweging kwam. En dat gebeurt nog steeds.

    Peter Levine

    Alle soorten van gevoelens dienen zich daarbij met grote heftigheid aan. Ineens ben ik geen observerende buitenstaander meer van mijn visioen, maar bevrijd ik me werkelijk in het donkere woud. Ik probeer mijn weg daar in te vinden en dat doet in golven verschrikkelijk pijn. Een wervelstorm rukt bomen uit. Alles wervelt op. Peter Levine schrijft in zijn boek De tijger ontwaakt hoe belangrijk het is je lijf van binnenuit te voelen en dat helpt echt. Ik jog en zwem meer dan ooit tevoren.

    Niet alleen, wel zelf

    Langzamerhand verschuift mijn focus op mijn verleden, op waar ik vandaan kom, naar binnen in het woud en naar de stappen die ik in het nu op deze weg zet. Stap voor stap. Vaak is het eigenlijk eerder een woestenij. Een bergtop. Drijfzand. Een fakir-bed. Een schip dat omringd wordt door Sirenen. Ik ben niet alleen, maar deze weg moet ik wel zelf gaan.

    Mijn eigen Zelf

    Ik word me er pijnlijk van bewust hoe onsamenhangend en onvolledig mijn innerlijke Zelf is. Hoezeer ik het tot nu toe bij anderen heb gezocht. Hoezeer ik op andere mensen heb gebouwd om deze onvolledigheid te compenseren. En vandaag werd het me ineens duidelijk: deze woning die ik voor mij en mijn broer had ingericht, dat ben ik zelf. Dat is eigenlijk mijn eigen Zelf, dat geheeld en volledig wil worden. Ikzelf ben dat huis. Ik ben die wildernis. Ik ben heel benieuwd wat het volgende zal zijn wat ik tegen ga komen.

    LEES MEER

  • | | |

    Schatgids van Codiponte: Levend verleden 1

    DoorTitia Liese

    Als je de tijd neemt, zie je meer

    Levend verleden

    ‘Mensen hier in de omgeving begrijpen de fascinatie voor het verleden niet goed’ vertelt Maartje. ‘Hoezo. Verleden. Het verleden is er. Altijd. In ons. Om ons heen. Gewoon. Dagelijks. Het verleden is altijd aanwezig. Levend.’

    Codiponte maakt deel uit van de gemeente Casola in Lunigiana in de provincie Massa-Carrara. Casola in Lunigiana telt ± 1200 inwoners. Deelgemeenten van de gemeente Casola in Lunigiana zijn: Argigliano, Cascania, Casola, Castello di Regnano, Castiglioncello, Codiponte. Equi Terme, Luscignano, Regnano, Reusa Oadula, Ligliancaldo, Vedriana. Vigneta, Vimaiola Montefiore.

    Codiponte is een strategische overgangspas. Kruispunt van oude wegen die de kust verbinden met het binnenland van Italië. En via een zij-arm van de pelgrimsroute Via Francigena met het noorden van Italië. Met het noorden van (West) Europa en met Rome (en via Rome met Jeruzalem).

    In de Romeinse tijd vormde de nederzetting Codiponte een pagus. Het kleinste administratieve district van een gouw (provincie). De naam Codiponte is afgeleid van Capite Pontis, de brug die reizigers over moesten bij de oversteek van de Lunigiana naar de Garfagnana. En vice versa. Langs deze hoofdas verbonden de Romeinen de havenstad Luni met Lucca.
    De naam Codiponte is voor het eerst gevonden in een document uit 793: Capite Pontis: Plebem Sancti Cipriani de Capite Pontis. (De heilige Ciprian geeft mensen bruggenhoofd.)

    Schatten van Codiponte

    (in alfabetische volgorde)

    Aulella

    De rivier de Aulella ontspringt op de grens van de provincies Massa Carrara en Lucca. De Aulella en stroomt in de stad Aulla uit in de rivier de Magra.

    Borgo

    De borgo is het middeleeuwse deel van het dorp Codiponte.

    Brug

    Naar alle waarschijnlijkheid verbond deze brug al in de tijd van de Romeinen het dorp met een Romeins fort aan de overzijde van de Aulella.

    Lees meer