• | | | | | | |

    Emma Brunt: Gezin met een gat

    Emma Brunt: Gezin met een gat

    Artikel geschreven door Emma Brunt (1943), 13 jaar toen ze haar vader verloor.
    HP/De Tijd Exclusief
    Mei 2017

    Schade

    ‘Mijn vader stierf toen ik dertien was. Zo, dat is eruit, en zegt tegelijkertijd alles en niets, want wat dat betreft lijkt zo’n kaal gegeven op de eerste klap van een kettingbotsing, waarbij het ene ongeluk een hele reeks andere uitlokt, totdat de A2 over de hele breedte bedekt is met wrakstukken en er een traumahelicopter aan te pas moet komen. Maar dat overzie je aanvankelijk nog niet; de omvang van de schade dringt pas later tot je door, soms pas ettelijke tientallen jaren later.’

    Vorige week kreeg ik een exmplaar van HP/De Tijd van Erica cadeau. Ik was verrast: een gerenommeerd blad met een artikel over jong ouderverlies. En dan geschreven vanuit de eigen ervaring!
    En niet alleen het artikel van Emma Brunt over het verlies van haar vader. Ook een interview met Astrid Holleeder, Sonja Barend en Teun van der Keuken, waarin Sonja Barend vertelt over haar onvermogen met haar moeder over haar vader te praten.

    Sonja Barend

    ‘Ik begrijp van mezelf ook niet dat ik niet op een van die honderden avonden die ik met mijn moeder heb doorgebracht heb gezegd: mam, vertel nou eens echt hoe het is gegaan. Ik heb goddomme veertig jaar mijn brood verdiend met het stellen van vragen!’

    Figurant

    Emma Brunt: ‘Na de dood van mijn vader dwaalde ik doelloos door het huis, ongeveer als een figurant die per ongeluk geen script heeft gekregen en niet weet in welk toneelstuk ze is beland.’ 

  • | | | | | | | | | | | |

    Het einde van de eenzaamheid

     

     

     

     

    Benedict Wells
    Het einde van de eenzaamheid
    ISBN 9 789029 091787

    Afgelopen week las ik het boek van Benecict Wells: Het einde van de eenzaamheid. Jules, de hoofdpersoon en verteller in het boek, meandert door zijn leven van verleden naar heden, naar toekomst, terug naar het verleden, weer naar het heden.

    ‘Weet je wat ik weleens denk?’ Ik veegde over mijn bovenlip en keek haar strijdlustig aan. ‘Dat alles hier in me gezaaid wordt, als op een akker. Het internaat, school, wat er met mijn ouders is gebeurd. Dat wordt allemaal in me gezaaid en ik kan nog niet zien wat dat met me doet. Pas als ik volwassen ben komt de oogst op en dan is het te laat.’
    Bladzijde 60

    Wees

    Als kind van 11 verloor Jules zijn beide ouders als gevolg van een fataal auto-ongeval. Samen met zijn oudere broer Marty en zijn oudere zus Liz komt Jules terecht in een weeshuis. Gedurende zijn verdere leven is hij voortdurend op zoek naar de gevolgen die het vroege verlies van zijn beide ouders niet alleen voor hem, maar ook voor zijn broer en ook voor zijn zus en voor hun onderlinge relatie heeft – en heeft gehad.

    Kinderleven

    Aan een heel gewoon kinderleven komt abrupt een einde als de beide ouders van Jules bij een ongeluk omkomen. Hoe kun je als volwassene nog weten welke invloed je vroege jeugd heeft gehad op wie je bent geworden?

    Verlangen naar geborgenheid

    Je zien te handhaven in een weeshuis waar je niet wilt zijn omdat je eindeloos verlangt naar de geborgenheid van je gewone kinderleven.

    Relatie met je broer en zus

    Ervaren hoe de relatie met je oudere broer en zus, die je eigenlijk zo hard nodig hebt, steeds verder uit elkaar valt.

    Je staande houden

    Je staande zien te houden in je leven als volwassene terwijl je te weinig ‘bagage’ hebt meegekregen.

    Relaties

    Geen relaties aan durven gaan in je volwassen leven.
    Niet weten wie je bent.
    Je stuurloos voelen.

    Verlaat Verdriet-perspectief

    Hoewel ik persoonlijk het enorme enthousiasme en de lovende kritieken over dit boek niet helemaal deel – het boek heeft mij geen moment ontroerd, daarvoor is het mij te ‘stug’ – is het hele bijzondere aan dit boek dat het helemaal geschreven is vanuit het perspectief van de gevolgen die het vroege verlies van zijn ouders voor Jules heeft gehad. Uit mijn lange ervaring met Verlaat Verdriet-ers kan ik wel volmondig zeggen: dit boek klopt.

    Leren

    Het boek behandelt tal van thema’s die allemaal herkenbaar zijn voor Verlaat Verdriet-ers.
    Er valt een hoop te leren uit dit boek als het over Verlaat Verdriet-thema’s gaat!

    Centrale vraag

    Centraal in Het einde van de eenzaamheid staat de vraag die Verlaat Verdriet-ers zich vaak stellen: wie zou ik zijn geweest als ik niet zo jong mijn ouder(s) was verloren? Wat is echt aan mij?

    Citaat

    Nog een citaat uit dit boek dat mij bijzonder heeft getroffen ………. Ik moet denken aan een citaat van Wordsworth *: ‘The child is the father of the man’.
    Bladzijde 298 

    Lees meer over
    Het einde van de eenzaamheid 

    * William Wordsworth, 1770-1850
    8 jaar toen hij zijn moeder verloor, 13 jaar toen hij zijn vader verloor

  • | |

    Je ziet mij nooit meer terug

     

     

     

     

    Sonja Barend
    Je ziet me nooit meer terug

    is de recent verschenen autobiografie van Sonja Barend.

    Dagblad Trouw op vrijdag 24 februari 2017

    ……….Zonder opsmuk of emotie beschrijft Barend de sleutelscène van de tragiek die haar leven tot vandaag de dag stuurt.
    Althans, zoals haar moeder haar de summiere detalis rond haar dertiende uit de doeken deed.

    Het is 1942.
    Er is aangebeld, moeder deed open.
    Twee Nederlandse mannen kwamen de trap op.
    Op de vraag of haar man thuis was, antwoordde mevrouw Barend: ‘Ja meneer’.
    En weg was Sonja’s vader, precies zoals de laatste woorden te
    gen zijn vrouw voorspelden: ‘Je ziet mij nooit meer terug’.

    Zoektocht zonder einde

    Had haar moeder niet moediger kunnen zijn? vraag Barend zich af in haar memoires.
    Zou ze het zelf anders hebben aangepakt?
    En waarom raakte haar moeder minder dan een jaar nadat haar man was verdwenen zwanger van haar stiefvader?
    Talloze vragen dwalen rond in haar hoofd, het is een frustrerende zoektocht zonder einde.

    De vraag die ze niet durfde stellen

    …………. Duizenden vragen heeft ze gesteld.
    Ministers ontfutselde Sonja Barend informatie, maar ook pedofielen en werklozen gunden haar hun verhaal.

    Hoe streng ze zichzelf voor ieder bezoek ook moed insprak om vragen te stellen over het verleden, hield zowel Barend als haar moeder over de oorlog de kaken op elkaar.

    De moedigste programmamaker van haar generatie

    ‘De moedigste progammamaker van haar generatie’ noemt Twan Huys Sonja Barend.
    Op Barends redactie hing een lijst met een aantal punten waaraan een interview moest voldoen.
    ‘Is er nog wat te lachen’, stond daarop.

    Lees meer

    Je ziet mij nooit meer terug

     

     

  • | | | | | | | | | | | | |

    When a grandparent dies

     

     

     

     

     

     

    When a grandparent dies.
    A kids own remembering workbook for dealing with Shiva and the year byond
    geschreven/samengesteld door Nechama Liss-Levinson.

    Herdenken

    Een paar dagen geleden schreef ik over de herdenking van vriendin/collega Marijke. Vanzelfsprekend kwam ook de jarenlange samenwerking van Marijke en mij in mijn gedachten terug. Zoals bijvoorbeeld in De reis van je leven, de biografische cursus die we een aantal keren eens paar jaar aanboden op Terschelling.
    Ook dat doet herdenken met je: er komen herinneringen terug.

    Boek

    Ook moest ik weer heel sterk denken aan het bijzondere boek dat ik jaren geleden op aanraden van een vriendin kocht.
    Het boek When a grandparent dies.
    When a grandparent dies is een boek op prentenboek-formaat. Geschreven en samengesteld door de Amerikaans-Joodse Nechama Liss-Levinson.
    Dit werkboek neemt het kind mee in de joodse rouw-cultuur van Shiva, Kaddish en de rouwrituelen op joodse feestdagen gedurende het eerste jaar van rouw.

    Plaats

    Het kind krijgt, aan de hand van dit werkboek,
    een plaats in de gebeurtenissen rondom de dood van de grootouder,
    wordt vertrouwd gemaakt met dood en verlies,
    krijgt haar/zijn eigen plaats in de familie,
    krijgt haar/zijn eigen plaats in het leven,
    krijgt haar/zijn eigen plaats in de joodse cultuur.

    Het kind als nabestaande werkelijk als mens gezien.
    Als mens in klein-formaat.
    Maar wel als mens.

    Er gaat een wereld voor je open

    Er gaat een wereld voor je open met dit boek.
    Een wereld waarin tijd wordt genomen
    voor het kind;
    voor de mens;
    voor de verloren mens;
    voor de medemens;
    voor rouw;
    voor rituelen;
    voor traditie.

    Een wereld die wij – haastige westerlingen – eigenlijk niet meer kennen.
    Onze wereld van de haastige rouw.
    Van de verwerkdwang.
    Van ‘er zo snel mogelijk vanaf moeten’.
    Van de veerkracht-maffia.

    When a grandparent dies

    Dit (werk)boek is een prachtige gids voor ieder die zich afvraagt wat goed is om te doen met kinderen die een ingrijpend verlies lijden.
    Voor ieder die zich afvraagt hoeveel wij, in onze westerse geseculariseerde samenleving, zijn kwijtgeraakt als het gaat om zorgvuldigheid bij rouw.
    Voor wat we kunnen doen – werkelijk kunnen doen – met kinderen die een ingrijpend verlies lijden.

    ISBN

    ISBN-10: 1-879045-44-3
    ISBN-13: 9-781879045-44-6