• | |

    De schoonheid van littekens

    DoorTitia Liese

    Schoonheid

    Soms voel je dat er iets in je gaande is. Er gebeurt iets. Verandert iets. Maar wat, dat kun je niet pakken. Je kunt het nog niet in woorden uitdrukken. Inmiddels ben ik gelukkig ervaren genoeg in innerlijke veranderprocessen om niet in paniek te schieten. Het proces z’n gang te laten gaan. Ik herinner me hoe ik, lang geleden – in een tijd van ook zo’n innerlijke aardverschuiving – aan mijn inmiddels overleden collega Marijke, religiewetenschapper en ritueelbegeleider vroeg: ‘Marijk, denk jij dat reïncarnatie in levenden lijve mogelijk is?’ ‘JA’ antwoordde Marijke onmiddellijk en hardgrondig. Waarmee ze mij voor altijd geruststelde over innerlijke processen. Ook als die innerlijke veranderingsprocessen voelen als aardverschuivingen. Als reïncarnatie in levenden lijve. Ik leerde de schoonheid zien van Verlaat Verdriet en verlate rouw. Marijke: voor altijd dank hiervoor.

    In deze tijd maak ik weer zo’n innerlijk veranderproces mee. Ik heb een paar grote besluiten genomen. Besluiten die heel veel doen. Die van grote invloed zijn, niet alleen  op mijn binnenwereld, maar ook op een wereld buiten mij. Waarin mijn binnenwereld en de buitenwereld met enige regelmaat niet op elkaar aangesloten (b)lijken te zijn.

    Implosie

    Gisteren bracht ik een bezoek aan de tentoonstelling van Levi van Veluw in Singer Museum in Laren. Bij deze tentoonstelling vielen mijn binnenwereld en de buitenwereld weer even helemaal samen. Implosie, the collaps of cohesion is een van zijn werken van deze tentoonstelling (zie beeld bovenaan deze blog). Op deze bijzondere expositie kom ik terug in een volgende blog. Mocht dit alvast jouw nieuwsgierigheid wekken: kijk op de site van Singer Museum Laren.

    De schoonheid van littekens

    De besluiten die ik heb genomen brengen veel teweeg in mijn binnenwereld. In mijn binnenwereld worden op een bijzondere manier oude thema’s aangeraakt. Thema’s van verlies. Van verdriet. Gevoelens van ontreddering en machteloosheid. Van rouw. Ik ben mij er weer van bewust wat breuk in mijn binnenwereld heeft veroorzaakt. Heeft betekend. Nu nog in mijn leven betekent. Mooi en bijzonder om dan een boek op mijn pad te krijgen van filosoof Daniël Schreiber: Thuis. Vandaag in huis gekregen. En meteen begonnen aan het laatste hoofdstuk: De schoonheid van littekens. Ook over dit boek in een volgende blog meer.

    Lees meer

  • | | |

    De vlamberken, roman van Lars Mytting

    DoorTitia Liese

    De vlamberken

    ……  ‘En jij?’ vroeg de dominee. ‘Hoe ga jij het verwerken?’ Ik slikte. Besefte dat er in je leven een paar van dit soort keerpunten komen, dat je naar het wolkendek staart en jezelf belooft dat van nu af aan alles anders gaat worden. Maar ook de meest rigoureuze voornemens vervagen na verloop van tijd, zodat je de belofte moet afleggen terwijl het nog pijn doet. Mijn hoofd en de macht der gewoonte duwden me in de richting van mijn opa, waardoor ik ook een zoutpilaar zou worden. Maar mijn lichaam wilde iets anders. Dat wilde ontreddering en huilbuien, bliksemflitsen en doldrieste daden, al was het alleen maar om te laten zien dat ik niet zo afgestompt en gevoelloos was als hij. Want ik besefte dat wat ik het allermeest miste, het voelen van een echt gemis was……

    blz 101/102

    Grote, onbeantwoorde vragen

    In de herfst van 1971 komt een Noors echtpaar om het leven in een bos in Frankrijk. Hun driejarige zoontje Edvard blijft ongedeerd en groeit op bij zijn grootvader op een afgelegen boerderij in Noorwegen. Wanneer deze twintig jaar later overlijdt, blijft Edvard alleen achter, met grote, onbeantwoorde vragen. Wat deden zijn ouders in dat afgesloten bos, en was het toeval dat ze op een oude gasgranaat uit de Eerste Wereldoorlog stapten? En wie heeft die prachtige doodskist gestuurd voor zijn grootvaders begrafenis. Een ongekend staaltje vakmanschap, gemaakt van een houtsoort die niemand ooit heeft gezien? Zijn zoektocht naar antwoorden voert Edvard van Frankrijk naar de Shetland-eilanden. Naar de duistere krochten van zijn familieverleden, dat nauw verbonden is met de grote Europese tragedies van de twintigste eeuw.

    .…  Hanne kwam naar mij toe en nam mijn hoofd tussen haar handen. ‘Arme jongen,’ zei ze. ‘Het is je niet eens aan te zien.’ ‘Ik voel het anders wel’, zei ik. ‘Ergens diep in mijn middenrif.’ ‘Maar je lijkt net als anders. Misschien had je al zoveel pijn in je dat er geen plek is voor meer.’ Dat had ik nodig. Ik rukte me los en ging met mijn hoofd tegen de muur zitten huilen. Het welde op als uit een overstroomde kelder. Hoe zou het geweest zijn als ik iemand had gehad? Wat voor man zou ik geworden zijn met ouders, misschien broers en zussen, met jonge mensen om me heen, familie met wie ik mijn tijd wilde doorbrengen? 
    Mijn handen en voeten maakten geen deel meer uit van mijn lichaam. Ik had het gevoel alsof ik een reusachtig hart was, een zwellende, vormeloze homp die tranen naar buiten pompte die daar twintig jaar op hadden moeten wachten …… 

    blz 61/62

    Bestellen

     De vlamberken 

  • | |

    Alma Mathijssen: Bewaar de zomer

    DoorTitia Liese

    …. ‘Niet vergeten’ zei ze gewichtig’. Ze keek me aan, haar vingers rond mijn onderarmen. ‘Jouw vader hield zoveel van je.’ Ze bleef kijken, niet bang, voor geen enkel verdriet. Ik hoefde niks te zeggen. ‘Hij houdt zoveel van je.’… 

    Onlangs kreeg ik een tip van een Verlaat Verdriet-ster die me nauw aan het hart ligt. ‘Ken je de boeken van Alma Mathijssen?’ vroeg ze me per app. ‘Nee, ken ik niet’ moest ik haar terug-appen. Nieuwsgierig geworden door haar vraag ging ik op zoek naar Alma Mathijssen (1984, negen jaar toen ze haar vader verloor) Las op haar website over haar boeken. Bestelde meteen haar boek Bewaar de zomer. Het boek speelt zich grotendeels af in het kleine dorp in Noord Italië, waar haar ouders ooit een bouwval kochten.

    Bewaar de zomer

    Bewaar de zomer las ik in één adem uit. In een zorgvuldig gecomponeerd verhaal weeft Alma Mathijssen heden en verleden tot een mooi weefwerk. Gevolg en oorzaak. Oorzaak en gevolg. Liefdevol en respectvol naar haar beide ouders. Naar de ingewikkelde man die haar vader was. Die ziek werd, en overleed toen ze negen was. Naar haar moeder met wie ze, enigst kind, overbleef. ‘Op het moment dat van een ouder het meest wordt gevraagd, is die ouder daar het minst toe in staat. Dat kan haast niet goed gaan.’ las ik jaren geleden in een boek van een psychiater die zowel met kinderen als met volwassenen werkte. De moeder van Alma, die zich staande probeert te houden. Ondanks alles opvoerder te zijn. Het kind Alma dat de worstelingen van haar moeder ziet. Besluit haar moeder niet nog meer overlast te bezorgen. Geen moeilijke vragen (meer) te stellen.

    Citaat

    …..’Ik weet wat het is om in de steek te worden gelaten. Ik ken de dood. Wist dat mijn vader dood was toen mijn moeder de buurman omhelsde, daar was geen taal voor nodig. Ik waarschuwde mijn leraar voor de naderende dood van mijn vader, maar hij wilde me niet geloven. Taal heeft zich teruggetrokken toen mijn vader me aankeek, een dag voor zijn dood. Taal was verdwenen in de hal van de buren. Heeft me niet gegeven wat ik vroeg toen ik zestien was en voor de rest van mijn leven zal ik proberen het wel te krijgen.’ …….

    Citaat

    Twee keer sloeg de motor af.
    ‘Alma! Marita!’ 
    Mijn moeder nam het pad naar de weg al, ik holde erachteraan. Kleine Lucia was naar de vallei gekomen. Ze was al aan de praat met mijn moeder toen ze me zag en stilviel. Ze spreidde haar armen, keek me aan, opende haar mond zonder iets te zeggen, en draaide haar hoofd naar mijn moeder alsof ze het niet kon geloven. Elke keer als ze me zag gebeurde dit.
    ‘Mia stella’ kraaide ze terwijl ze haar armen om me heen sloeg. Haar Italiaans kan ik verstaan, ze praat kalm en gebruikt vaak dezelfde woorden. ‘Niet vergeten’ zei ze gewichtig’. Ze keek me aan, haar vingers rond mijn onderarmen. ‘Jouw vader hield zoveel van je.’ Ze bleef kijken, niet bang, voor geen enkel verdriet. ik hoefde niks te zeggen. ‘Hij houdt zoveel van je.’… 

    Kenmerkende patronen

    Ook bij het lezen van dit boek zullen de Kenmerkende Patronen je helpen zicht te krijgen op patronen die je –  ook bij jezelf – tegenkomt. Patronen die zich in je hebben ontwikkeld als gevolg van het vroege verlies van je ouder(s).

    Symposium

    Symposium Ontmoeting met Ap Dijsterhuis laat je ervaren wat het je brengt het vroege verlies van je ouder een liefdevolle plek te geven in je leven van nu.

    ‘Jouw vader hield zoveel van je.’ Ze bleef kijken, niet bang, voor geen enkel verdriet. Ik hoefde niks te zeggen. ‘Hij houdt zoveel van je.’…  Misschien wel het mooiste citaat van een Verlaat Verdriet-ster over het vroege verlies van haar vader dat ik in jaren heb gelezen.

    Lezen

    Alma Mathijssen
    Bewaar de zomer 
    Kenmerkende Patronen 

    Wat je verder helpt

     

  • | | |

    Wees, en onsterfelijk beroemd

    DoorTitia Liese

    Kun je gefascineerd zijn door twee onsterfelijk beroemde wezen? Schrijvers, van wie je het werk waardoor ze onsterfelijk beroemd zijn geworden nog nooit hebt gelezen? Bij mij kan dat. Bijvoorbeeld bij twee wereldberoemde wezen. Schrijvers. Filosofen. Dante Alighieri (1265-1321) en Desiderius Erasmus (1466-1536).

    Dante Alighieri

    Geboren in Florence. Verloor zijn moeder rond zijn zevende en zijn vader op zijn vijftiende. Tijdens zijn leven al een beroemdheid, ondanks het feit dat er nog geen sprake was van boekdrukkunst om zijn geschriften breed te verspreiden. Altijd een buitenstaander. Verbannen uit zijn geliefde stad Florence. Voor altijd in de ban van Beatrice, het buurmeisje uit zijn jeugd naar wie zijn verlangen voor altijd uitging. Dichter van ‘De goddelijke komedie‘. Het belangrijkste en meest invloedrijke boek uit de Italiaanse letterkunde. Het boek dat van de taal van Toscane de Italiaanse voertaal maakte. De imaginaire reis die Dante maakte door de drie rijken van het hiernamaals. Hel. Louteringsberg. Hemel. Drie stadia die jou, als Verlaat Verdriet-er, in jouw verlate rouwproces ook niet onbekend zullen voorkomen.

    Desiderius Erasmus

    Désiderius Erasmus

    Geboren in Rotterdam. Dertien jaar toen hij zijn beide ouders verloor als gevolg van de pest. Onwettig kind van een priester en zijn huishoudster. Opgeleid in Deventer.  Vertrokken uit Nederland rond 1490, om nooit meer terug te keren. Zijn leven lang heeft hij zich een inferieure buitenstaander gevoeld. Een buitenstaander die altijd heeft moeten vechten om zijn hoofd boven water te houden. Geworsteld met een kwetsbare gezondheid. Schrijver van het satirische werk Lof der Zotheid. Dankzij de boekdrukkunst heeft hij zijn boeken zelf kunnen laten drukken, en breed kunnen laten verspreiden.

    Bibliotherapie

    Als Verlaat Verdriet-er kun je leren van de Verlaat Verdriet-ers die jou zijn voorgegaan. Die hun ervaringen op hun eigen wijze woorden hebben gegeven. Te zien hoe andere Verlaat Verdriet-ers worstelden met hun thema’s. Hoe Verlaat Verdriet-thema’s hun leven mee vorm hebben gegeven.

    Kenmerkende patronen

    Wat je kan helpen bij het lezen van en over Verlaat Verdriet-ers zijn de Kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet die ik, inmiddels al lang geleden, heb opgesteld aan de hand van ervaringen van Verlaat Verdriet-ers. Je zult steeds meer thema’s gaan herkennen. Thuis kunnen brengen. Puzzelstukjes die zomaar op hun plaats gaan vallen. Je leert niet alleen meer over de persoon, je leert ook meer over Verlaat Verdriet-patronen. En over patronen in een verlaat rouwproces. Je leest een ander boek. Ziet een ander mens. Herkent jezelf in de wereld van beroemde wezen. Ook al leefden ze eeuwen geleden.

    Kenmerkende patronen

    Lees meer

    Boekensteden