Ik druk niet mijzelf uit in mijn schilderijen, ik druk mijn niet-zelf uit.
Mark Rothko
1903-1970
Kunstschilder
11 jaar toen hij zijn vader verloor.
Zelfportret
Steeds vaker kom ik het tegen in mijn praktijk, de Verlaat Verdriet-ers die zo zijn vastgelopen dat ze geen andere mogelijkheid meer zien dan hulp te zoeken. Verlaat Verdriet-ers die zich onmiddellijk, in het eerste gesprek met de hulpverlener, niet gehoord, niet gezien, niet serieus genomen, afgewezen en gekleineerd voelen (terwijl de hulpverlener naar alle waarschijnlijkheid de bedoeling heeft gehad de hulpvrager juist een hart onder de riem te steken). Zo ook S. Enkele maanden geleden nam ze contact met me op. S., nu midden 20, verloor als kind haar beide ouders. Ze heeft gevochten als een leeuw om zich staande te houden, en zo goed en zo kwaad als dat ging haar opleiding af te maken. In het eerste jaar van haar studie begon haar lijf te protesteren. Kleine en grotere ongelukjes ‘overkwamen’ haar, ze ontwikkelde zware migraine. Ook psychisch kreeg ze steeds meer klachten. Studeren lukte niet meer. Ze besloot zich aan te melden voor hulp.
Zo kwam S. bij een psychiater terecht. Hij hoorde haar aan. Zijn conclusie deelde hij haar al snel aan haar mee: ‘Je hebt je tot nu toe prima gered. Er is niets met je aan de hand’. Volkomen beduusd verliet ze de praktijkruimte. ‘Dan zal ik wel gek zijn’, bedacht ze en probeerde haar leven zoals het was geweest voor ze vastliep weer op te pakken. Dat mislukte volkomen, maar hulp vragen: dat durfde ze eigenlijk niet meer. De reactie van de psychiater was als een koude afwijzing bij haar binnen gekomen. Uiteindelijk, na een zoektocht op het web vond ze mij. En nam, gelukkig, contact met me op.
‘Ik zie een sterke vrouw tegenover me zitten, die het verlies van haar vader heel volwassen heeft verwerkt’, zegt de huisarts tegen M. M, eind 20, verloor op haar 15e haar vader. Ze had zich bij de huisarts gemeld omdat ze vast was gelopen. Ook zij ging naar de huisarts omdat ze voelde dat dringend hulp nodig had om niet te verzanden en nog verder vast te komen zitten. Ook M. voelde zich niet gehoord, niet gezien en niet serieus genomen door de huisarts. ‘Als er nog eens iets is, mag je terugkomen, hoor’, zei de huisarts bij het afscheid. Desondanks voelde M. zich afgewezen. Geraakt op één van de meest kwetsbare Verlaat Verdriet-gebieden: je afgewezen voelen. Ook zij durft niet opnieuw naar de huisarts te gaan. Bang dat ze weer afgewezen zal worden.
Ken je deze of een soortgelijke ervaring? Je kunt reageren via deze blog, of, als je dat prettiger vindt direct naar mij: titia@verlaatverdriet.nu.
Ervaringen zijn welkom en helpen ons met deze ervaringen iets te doen.
24, 25 en 26 september
Basisworkshop Verlaat Verdriet
Het volgen van de basisworkshop Verlaat Verdriet biedt je de gelegenheid gedurende 2,5 dag intensief aandacht te besteden aan het vroege verlies van je ouder, te delen met ervaringsgenoten en te leren van de theoretische onderbouwing van Verlaat Verdriet en verlate rouw die Titia Liese in de workshop biedt.
In de tijd tussen de workshop en de Terugkomdag geef je uitvoering aan voornemens die je tijdens de workshop formuleert en die passen bij jou, bij jouw specifieke situatie, bij jouw wensen en bij jouw mogelijkheden.
Lees meer over de basisworkshop Verlaat Verdriet
Neem contact op met Titia Liese via het Contactformulier of telefonisch 0341- 260 289 als je meer wilt weten.
Arm
Heel even
Om me heen
Ik mag verdrietig zijn
Traan
“Ik kan eindelijk naar de foto van mijn vader kijken.”
“Ik heb zoveel gehuild, en het heeft me zo opgelucht.”
“Wat een herkenning, en wat een erkenning voor het verdriet om mijn moeder.”
“Ik ben er nog niet, maar ik weet nu dat ik op de goede weg ben.”
“Mij heeft de workshop weer een hele stap verder geholpen en ik gun dit veel meer mensen die worstelen met Verlaat Verdriet.“
Mijn vader was een beschadigd man. Beschadigd geraakt in zijn jeugd, met name door de slechte relatie die hij met zijn vader – mijn opa – had.
Mijn opa was een beschadigd man, beschadigd geraakt als gevolg van het feit dat zijn vader het gezin veel te vroeg verliet voor een andere vrouw en aan de drank raakte.
Dank zij zijn liefde voor mijn moeder – en de liefde van mijn moeder voor hem – had mijn vader een goed en vervuld bestaan. Rijk aan liefde. Rijk aan cultuur. Rijk aan kunst. Rijk aan toekomst.
Aan dit alles kwam een einde toen mijn moeder ziek werd en stierf en mijn vader achter bleef met twee kinderen van 5 en 8 jaar.
Beschadigde man, die door het lot opnieuw beschadigd werd. Die opnieuw geconfronteerd werd met het menselijk tekort. Nu ook nog als alleenstaand vader en opvoeder van twee jonge kinderen.
Ik zocht – en vind – Rilkes Liebes-lied in het herinneringsboekje dat mijn vader na de dood van mijn moeder voor mij heeft geschreven. Ik vind dit liefdes-lied op één van de laatste bladzijden van het boekje, op de rechter bladzijde. Op de linker bladzijde een foto van de kist waarin mijn moeder ligt. Thuis opgebaard. Op en rondom de kist alle bloemstukken die er op dat moment waren.
Boven deze foto staat geschreven: ……….‘Ik schreef al, dat Mam zo goed voor jullie zorgde, zó dat geen het haar zou hebben verbeterd. Mam heeft ook een zeer bijzondere vreugde aan het moederschap beleefd en ook al was het haar wel eens wat zwaar, vooral de laatste tijd voor ze echt ziek werd, ik ben toch blij, dat ze jullie heeft gehad en dat ze jullie nog wat heeft zien opgroeien. Ze stelde zich veel van jullie toekomst voor. Ik hoop, dat die zal zijn, zoals zij het graag gezien had en ik hoop dat, wie ook in je leven een plaats van betekenis zal gaan innemen – zij, die je moeder is geweest en die zo ontzettend veel èn van mij èn van jullie beiden gehouden heeft, daarin niet geheel ontbreken zal. Het is hierom vooral, dat ik voor jou dit kleine herinneringsboekje, dat je overal mee naar toe kunt nemen, heb gemaakt.
Word een dochter je moeder waardig!’
Mijn vader was een zorgvuldig man. Op bladzijde 1 van het boekje: Nieuwjaarsdag 1958. Gisteren hebben we wat ons van Mammie nog restte naar Dieren gebracht, waar de crematie van haar stoffelijk overschot heeft plaats gehad. Op de laatste bladzijde: gesloten Pasen 1958.
Beschadigde man.
Beschadigd mens.
Het menselijk tekort.
Hoe had hij het beter kunnen doen?