• | | |

    Resultaatgericht, of juist onderzoeksgericht?

    DoorTitia Liese

    Wat is er gebeurd?
    Wat heeft dat voor mij betekend?
    Wie ben ik geworden?
    Wat wil ik?
    Wat doe ik?
    Hoe ga ik verder?

    Toekomst

    De moderne mens leeft in de lineaire tijd. En in de cultuur van de lineaire tijd.
    De tijd van verleden, heden en toekomst. De cultuur van de lineaire tijd is sterk toekomstgericht. ‘Wij’ moeten altijd verder. Naar de toekomst. Altijd iets achter ons laten. ‘De stip op de horizon’. En we knikken graag en braaf ‘ja’. Deze manier van denken kennen we. Maar al te goed.

    Vooruitgang

    De afgelopen eeuwen is sprake geweest van een explosieve vooruitgang. Technisch kunnen we meer dan ooit. Dat heeft ons het idee gegeven dat alles maakbaar is. Het heeft ons verregaand resultaatgericht gemaakt. ‘Fixen’ heet dat.

    Rouw kent geen tijd

    Zie: Lineaire en circulaire tijd 

    Rouwverwerken

    De lineaire manier van leven en denken is van grote invloed geweest op de manier waarop we in de afgelopen decennia om zijn gegaan met rouw. Rouwen is een maakbaar proces geworden. Een proces met een (ongewenst) begin. En een (gewenst) einde. Een proces dat je kunt ‘fixen’. Dat je moet fixen.

    Rouwen

    Rouwen betekent je opnieuw verbinden met het leven na een ingrijpend, levens-veranderend verlies.

    Rouw kent geen tijd

    Verlate rouw

    Verlate rouw na jong ouderverlies neemt daarin een heel eigen plek in. Met een hele eigen dynamiek.
    Een verlaat rouwproces is een proces dat sterk onderzoeks-gericht is.
    Wat is er gebeurd?
    Wat heeft dat voor mij betekend?
    Wie ben ik geworden?
    Wat wil ik?
    Wat doe ik?
    Hoe ga ik verder?

    Rouw kent geen tijd

  • | |

    Worstelingen van een onsterfelijke Verlaat Verdriet-er

    DoorTitia Liese

    Wie kent dit fragment niet. Deel uit de muurschilderingen die Michelangelo Buonarroti aanbracht in de Sixtijnse kapel in Rome.

    Michelangelo Buonarroti

    Michelangelo Buonarroti, 1475-1564, 6 jaar toen hij zijn moeder verloor. Verlaat Verdriet-er van wereldformaat. Beeldhouwer. Schilder. Fresco-ist, Architect. Schrijver. Onsterfelijke maker van de David. De Heilige Familie. Piëta. Fresco’s in de Sixtijnse kapel. De graftombe van paus Julius II. Architect van de koepel van de basiliek van Sint Pieter in Rome. Dichter. Enzovoort. Enzovoort.

    Genie

    We kennen hem als onsterfelijk genie. Maar hoeveel weten wij van het gekwelde leven van deze Verlaat Verdriet-er? De man die zich altijd achtergesteld voelde. Niet gehoord. Niet gezien. Gehoond door zijn familie, terwijl hij zijn familie onderhield. Altijd bang voor tekort. Voor ondergang. Die van conflict naar conflict ging. Leefde in de ene Italiaanse stad na de andere. Altijd weer op de vlucht.

    De man die worstelde met zijn kunstenaarschap. Met zijn grootsheid. Met zijn gekwetste kinderziel. De conflicten in de roerige tijd waarin hij leefde. De veranderingen in zijn tijd. De onzekerheden.

    Kunstenaar in wie de uitbeelding van menselijke emoties als nooit tevoren gestalte kreeg.
    De man die geleden heeft onder zijn kunstenaarschap.

    De hemel van de paus

    Ik las het boek De hemel van de paus – Michelangelo en de Sixtijnse kapel. Geschreven door Ross King.
    Ik geef het graag aan je door.

  • | |

    De schoonheid van een verlaat rouwproces

    DoorTitia Liese

    We zitten samen te praten. Een Verlaat Verdriet-er die afgelopen winter een workshop bij me deed. En ik. Een prachtige workshop die hem het gevoel gaf: Ik ben er. Het komt goed.

    Weerbarstig

    De werkelijkheid is weerbarstiger.
    Het leven van alledag.
    De relatie met zijn vrouw staat onder spanning.
    In zijn bedrijf hebben zich ingrijpende zaken voorgedaan die hun schaduw nog altijd werpen op het functioneren van zijn bedrijf. Van zijn eigen functioneren in zijn eigen bedrijf.
    Hij twijfelt aan zijn vaderschap. Aan zijn rol als opvoeder. ‘Ik weet niet of ik het goed doe. Hoe kan ik weten of ik het goed doe? Ik mis mijn vader zo. Altijd. En steeds weer. Elke dag.’

    De schoonheid van een verlaat rouwproces

    Deze Verlaat Verdriet-er neemt zijn proces heel serieus. Onderzoekt de dingen waar hij tegengaan loopt.
    ‘Ik weet het’ zeg ik tegen hem. ‘Als jij je zo ellendig en onzeker voelt kun je het niet zien. De schoonheid van een verlaat rouwproces.’
    Mijn opmerking komt niet bij hem binnen. Hij lijkt me niet te horen. Is vooral gefocust op wat hem niet lukt. Wat hem steeds weer bij de handen afbreekt.

    Het komt goed

    Aan het einde van ons gesprek kijkt hij me plotseling indringend aan. ‘Wat zei je eigenlijk…………..? Iets over proces……………? Schoonheid…………….?

    Hij twijfelt.
    Maar ik weet het.
    Het komt goed!

  • | |

    Mijn leven voelt weer als versplinterd

    DoorTitia Liese

    Zoals je waarschijnlijk wel weet werk ik al heel lang met volwassenen die – net als ikzelf – in hun jeugd een ouder zijn verloren door overlijden. Niets was meer zoals het was.
    Altijd zie en hoor ik het weer. Hoe het leven toen door het verlies gefragmenteerd is geraakt. Hoe Verlaat Verdriet-ers worstelen – weer – grip te krijgen op hun leven. ‘Mijn leven is toen uit elkaar gevallen.’

    Scherven

    ………..’Kinderen rapen de scherven op van hun leven nadat het door de vroege dood van een ouder aan stukken is geslagen en proberen een zinvol geheel te reconstrueren………….. schrijft Maxine Harris in haar boek ‘Een verlies voor altijd. De levenslange invloed van het vroege verlies van een ouder.’

    Puzzelstukjes

    Ook ik ben een substantieel deel van mijn leven bezig geweest de puzzelstukjes van mijn leven te ontdekken. Te onderzoeken. Ze weer bij elkaar te zoeken. Weer in elkaar te passen. Mezelf een nieuwe basis onder mijn bestaan te geven. En dat is gelukt.

    Basis

    Langzamerhand wordt het steeds meer helder voor me. Mijn leven van nu – mijn leven na het overlijden van mijn partner Michel – voelt weer als versplinterd.
    Zoals vroeger. Maar dan anders.

    Focus

    De nieuwe basis die ik mezelf heb gegeven is er. Ik zak er niet doorheen. Er is geen paniek. Geen angst. Geen gevoelens van machteloosheid.
    Wel een verstoorde focus. Waar was ik ook al weer mee bezig? Wat was ik ook al weer aan het doen? Waarom? Hoe?
    Mijn leven voelt weer als versplinterd. Maar dat is het niet. Ik weet wie ik ben. Ik ben er nog.
    Wat een bijzondere ontdekking.

    Maxine Harris

    Maxine Harris: Een verlies voor altijd