• | | | | | |

    Ondersteuning in de praktijk voor Praktijk Ondersteuners Huisartsen

    DoorTitia Liese

    Wat willen jullie van me weten?
    Wat kan ik voor jullie betekenen?
    Waarmee kan ik jullie helpen Verlaat Verdriet-ers beter van dienst te zijn? 

    Afgelopen voorjaar nodigde Annet Mulder van Kennisnetwerk Noord mij uit een informatieavond over Verlaat Verdriet en verlate rouw te verzorgen in Roden. Annet, POH-er, netwerker, verbinder en medeoprichter van Kennisnetwerk Noord. Dynamisch en inspirerend netwerk van en voor professionals in de zorg, zowel regulier als alternatief.

    Een warm bad

    Een kennismaking die meteen voelt als een warm bad. Kennis delen met professionals uit diverse disciplines die mijn kennis graag willen horen. Er graag van willen leren. Die hun vragen stellen. Vragen uit de praktijk. Vragen die bij hen persoonlijk leven. Wat ik van hun vragen leer die avond is de liefde voor hun vak van hulp- en/of zorgverlener. Maar ook hier een onthutsend tekort aan kennis van de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn!

    Werk aan de winkel

    Op de terugweg naar huis ratelt er van alles in mijn hoofd. Zoveel, dat het even duurt voordat ik, inmiddels in het donker, ergens rijd waarvan ik voel: hier hoor ik helemaal niet te zijn. Maar waar dan wel? Het duurt even (nou ja: een aardige omweg) voor ik het juiste spoor weer te pakken heb. Maar het kwam goed. Nog voor het slapen gaan wist ik het. Tijd voor Handreikingen voor hulpverleners.

    Handreikingen voor hulpverleners

    Ze zijn er, de Handreikingen voor hulpverleners. En, mede dankzij onze webmaster Steef, in een ommezien beschikbaar op Kenniscentrum Verlaat Verdriet. En, je gelooft het niet, nu ook al gebundeld in de bundel Handreikingen voor hulpverleners, die naast onze nieuwe uitgave van Teruggaan om verder te kunnen uit wordt gereikt aan deelnemers van symposium voor hulpverleners: Teruggaan om verder te kunnen.

    Praktijk Ondersteuners Huisartsen

    Het meest onder de indruk op die avond ben ik van de gedrevenheid van de aanwezige POH-s. Ik wil iets doen voor POH-s, zit sinds die avond in mijn hoofd. Maar wat? Ineens zie ik het licht. Annet Mulder bellen. Wie anders. Als ik haar spreek aan de telefoon zijn we het heel snel met elkaar eens. ‘Jij weet wat Verlaat Verdriet-ers nodig hebben, maar niet wat POH-s nodig hebben. Ik weet wat POH-s nodig hebben, maar niet wat Verlaat Verdriet-ers nodig hebben’.
    Dat gaan we samenbrengen. De datum is gepland voor een dag samen aan het werk. Als daar niet een mooi, handzaam plan uitkomt voor Praktijk Ondersteuners Huisartsen. Leef met ons mee! Houd ons in de gaten!

    Tip voor POH-s

    Kom naar ons symposium voor hulpverleners Teruggaan om verder te kunnen.
    Wij delen onze rijke kennis uit ervaring, met jullie: ondersteuners in de praktijk.

    Meer informatie

  • | | | | |

    Hulp bieden aan volwassenen die vroeg in hun leven hun ouder(s) verloren

    DoorTitia Liese

    Hulp bieden aan volwassenen die vroeg in hun leven (jonger dan 21 jaar) een ouder of beide ouders verloren door de dood.

    • Hoe doe je dat als hulpverlener?
    • Wat zijn de levenslange gevolgen voor de inmiddels volwassen geworden vrouwen en mannen, die dit als kind meemaakten?
    • En hoe weten de volwassenen, die dit als kind meemaakten, dat dit een naam heeft: Verlaat Verdriet?

    Om met dit laatste item te beginnen: Verlaat Verdriet-ers zijn zich vaak niet bewust van de gevolgen, die zich vastgezet hebben in hun lijf, en die hun verdere leven beïnvloeden.

    De volwassene, de dode afwezige ouder en het kind

    Het leven van kinderen ging verder na de dood van de ouder(s). Als kind wil, en moet, je ook verder met je leven. De aanpassing-, overleef- en groeikracht ligt vooraan. Terwijl de vanzelfsprekende veiligheid, continuïteit en unieke ouderliefde verdween. Vaak bereik je pas veel later in je leven een moment, waarop je vastloopt of je niet prettig voelt en niet begrijpt waar dit aan ligt.

    Inmiddels zijn de dode ouder(s) verworden tot een verhaal, wat je kunt vertellen zonder er iets bij te voelen. De onomkeerbare gebeurtenis heeft je weliswaar gevormd, maar je bent je niet bewust van de impact, en de gevolgen voor jou. De  dood van je ouder(s) is een soort gegeven. Een feit. Daar ga je toch niet naar terug: dat is zinloos, moeilijk en niet nodig. ‘Daar heb ik geen last van’ denken velen.

    Zo zet de Verlaat Verdriet-er zichzelf en anderen (ook hulpverleners) op een dwaalspoor van ontkenning en niet aangaan.

    Ervaringsgenoten en ervaringsverhalen

    Herkenning van dit patroon kan ontstaan door het lezen van boeken over patronen bij Verlaat Verdriet of interviews en films en docu’s over jong ouderverlies. Volwassenen geven hierin aan dat de dood van hun ouder(s) een rode draad in hun leven vormt. En opeens geven anderen woorden aan het gevoel, wat in de Verlaat Verdriet-er opgeslagen ligt.

    Vragen

    Meteen kunnen dan de vragen opkomen

    • Met wie kan ik dit nu nog delen?
    • Wat gebeurt er met me wanneer ik deze beerput opentrek?
    • Hoe kan alles, waar ik nu tegen aanloop in mijn leven, een relatie hebben met die dood van mijn ouder(s), zo lang geleden?

    Zo is het dwaalspoor gelegd en begint hulpverlening, wanneer die gezocht wordt, regelmatig bij een ander aanknopingspunt. Om het feit van die dood in de context van het levensverhaal te kunnen plaatsen vergt kennis, en inzicht om de juiste vragen stellen.

    Kennis vanuit ervaring

    Gedurende het symposium Teruggaan om verder te kunnen over de impact van de vroege dood van een ouder, geven we inzicht in de gelaagdheid en de complexiteit van Verlaat Verdriet en een verlaat rouwproces.
    Vijfentwintig jaar ervaringsgericht werken met volwassenen uit de doelgroep Verlaat Verdriet brengt veel kennis. Kennis, die wij bieden. Kennis, die op vele manieren inzichtelijk gemaakt wordt gedurende ons gevarieerde dagprogramma met cabaret, interactieve interviews en deelsessies.

    Handreikingen voor hulpverleners

    We bieden handreikingen, en u ontvangt twee boeken om uw cliënten met Verlaat Verdriet geïnspireerd te kunnen begeleiden.

    Van harte welkom!

    Blog van Els Pronk

    Blog geschreven door Els Pronk, mede-organisator van symposium voor hulpverleners Teruggaan om verder te kunnen.

    Kenniscentrum Verlaat Verdriet

    Volg de aankondiging op Kenniscentrum Verlaat Verdriet: www.kenniscentrumverlaatverdriet.info en/of meld u nu meteen aan via https://kenniscentrumverlaatverdriet.info/ticket-symposium/

     

     

  • | | | |

    Interview met Monique van de Ven in Volkskrant Magazine

    DoorTitia Liese
    Monique van de Ven (2018)

    Monique van de Ven

    Mijn eerste rol speelde ik toen ik vijf was, om mijn moeder gelukkig te maken.

    Naar aanleiding van de film over haar leven: Een vrouw als Monique in Volkskrant Magazine van 23 augustus 2025 een uitgebreid interview met Monique van de Ven, (1952, vijf jaar toen ze haar vader verloor.

    In de eindshot zit je met een glimlach in de zon, alsof er een last van je is afgevallen

    ……. Dat is ook zo. Het ruimt op. Zeker de dingen die ik nooit had verteld of emoties die onverwacht naar boven kwamen. Er zit een scène in waarin ik vertel over mijn vader, wat ik niet vaak heb gedaan. Hij stierf toen ik 5 was. Hij kwam met lunch thuis, zei: ‘Ik voel me niet lekker’ en ging naar boven. Mijn moeder ging kijken en vroeg: ‘Zal ik de dokter bellen?’ ‘Nee, nee.’ zei hij. Maar haar jongste zusje die verpleegster was en toevallig bij ons logeerde, belde toch de dokter. Die kwam en zei: ‘Ik vertrouw het niet, ik kom over een uurtje terug.’ Toen was mijn vader dood.

    Het was een hete zomerdag in juni. Daarom moest hij op dezelfde dag worden begraven. Ineens lag hij in een kist met een glazen deksel in onze speelkamer. Voor mij was het net een sprookje, ik kon in de kist kijken en daar lag mijn vader. Hij was de zoon van de burgemeester en bekend in het dorp, er kwamen waanzinnig veel mensen. Mijn moeder zei dat ik niet met haar en mijn broer en zus vooraan in de begrafenisstoet mocht lopen. Ze was bang dat ik misschien gek ging doen, ik was tenslotte 5, mijn broer en zus waren 8 en 9. Ik moest ergens achteraan lopen, met het kindermeisje Thea. Dat heb ik mijn moeder later zo kwalijk genomen……..

    Wat heb je daardoor gemist?

    ……… Het gevoel dat ik erbij hoorde. Toen ik dit verhaal vertelde, kwamen mijn emoties steeds naar boven. O ja, die woede zit er nog steeds, dacht ik. Gek hè?…….

    Toch noemde ze jou en je zus na het overlijden van jullie vader troostmeisjes

    ……… Ja. Mijn broertje werd naar kostschool gestuurd en mijn zusje en ik kregen de taak om haar troostmeisjes te zijn. Mijn eerste rol speelde ik toen ik 5 was, om mijn moeder gelukkig te maken. Daarna besloot ik om actrice te worden. Dat extraverte heb ik mezelf aangeleerd. Mijn moeder was slecht in het uiten van haar emoties, dus ik ging letterlijk op haar schoot zitten, haar huggen en haar warmte zijn, zodat ze wel iets moest voelen. Dat verzorgende zit heel erg in me, dat is het kussentje achter je rug…….

    Lezen

     

  • | | | |

    Interview met Monique van de Ven in Volkskrant Magazine

    DoorTitia Liese
    Monique van de Ven (2018)

    Monique van de Ven

    Mijn eerste rol speelde ik toen ik vijf was, om mijn moeder gelukkig te maken.

    Naar aanleiding van de film over haar leven: Een vrouw als Monique in Volkskrant Magazine van 23 augustus 2025 een uitgebreid interview met Monique van de Ven, (1952, vijf jaar toen ze haar vader verloor.

    In de eindshot zit je met een glimlach in de zon, alsof er een last van je is afgevallen

    ……. Dat is ook zo. Het ruimt op. Zeker de dingen die ik nooit had verteld of emoties die onverwacht naar boven kwamen. Er zit een scène in waarin ik vertel over mijn vader, wat ik niet vaak heb gedaan. Hij stierf toen ik 5 was. Hij kwam met lunch thuis, zei: ‘Ik voel me niet lekker’ en ging naar boven. Mijn moeder ging kijken en vroeg: ‘Zal ik de dokter bellen?’ ‘Nee, nee.’ zei hij. Maar haar jongste zusje die verpleegster was en toevallig bij ons logeerde, belde toch de dokter. Die kwam en zei: ‘Ik vertrouw het niet, ik kom over een uurtje terug.’ Toen was mijn vader dood.

    Het was een hete zomerdag in juni. Daarom moest hij op dezelfde dag worden begraven. Ineens lag hij in een kist met een glazen deksel in onze speelkamer. Voor mij was het net een sprookje, ik kon in de kist kijken en daar lag mijn vader. Hij was de zoon van de burgemeester en bekend in het dorp, er kwamen waanzinnig veel mensen. Mijn moeder zei dat ik niet met haar en mijn broer en zus vooraan in de begrafenisstoet mocht lopen. Ze was bang dat ik misschien gek ging doen, ik was tenslotte 5, mijn broer en zus waren 8 en 9. Ik moest ergens achteraan lopen, met het kindermeisje Thea. Dat heb ik mijn moeder later zo kwalijk genomen……..

    Wat heb je daardoor gemist?

    ……… Het gevoel dat ik erbij hoorde. Toen ik dit verhaal vertelde, kwamen mijn emoties steeds naar boven. O ja, die woede zit er nog steeds, dacht ik. Gek hè?…….

    Toch noemde ze jou en je zus na het overlijden van jullie vader troostmeisjes

    ……… Ja. Mijn broertje werd naar kostschool gestuurd en mijn zusje en ik kregen de taak om haar troostmeisjes te zijn. Mijn eerste rol speelde ik toen ik 5 was, om mijn moeder gelukkig te maken. Daarna besloot ik om actrice te worden. Dat extraverte heb ik mezelf aangeleerd. Mijn moeder was slecht in het uiten van haar emoties, dus ik ging letterlijk op haar schoot zitten, haar huggen en haar warmte zijn, zodat ze wel iets moest voelen. Dat verzorgende zit heel erg in me, dat is het kussentje achter je rug…….

    Lezen