• | | | | | | | | | | | |

    Kom hier, dat ik u kus

    DoorTitia Liese

    In de afgelopen dagen las ik het boek Kom hier, dat ik u kus van de Belgische schrijfster Griet op de Beeck. Dit boek geef ik graag als Leestip aan je door.

    Kom hier, dat ik u kus is werkelijk een heel mooi boek. Ongetwijfeld herkenbaar en invoelbaar voor heel veel Verlaat Verdriet-ers. In een prachtige, rijke taal geschreven. Mooie, fijnzinnige, humoristische en soms uitgesproken scherpe, verdrietige en boze beschrijvingen van mensen, van gebeurtenissen en van ervaringen uit het leven van een volwassen vrouw, die als negenjarig kind haar moeder verloor.
    Een absolute aanrader!

    Griet op de Beeck
    Kom hier, dat ik u kus.
    ISBN 978 90 446 2310 9

    Mona verliest als kind van negen haar moeder als gevolg van een auto-ongeval. Kom hier, dat ik u kus laat het leven zien van Mona, als kind, als vierentwintig jarige, en als vijfendertig jarige. Een verhaal over waarom we worden wie we zijn, geschreven met humor, scherpte en eerlijkheid. Over ouders. Over een stiefouder. Over kinderen. Over verantwoordelijkheid. Over schuld. Over eenzaamheid. Over geheimen. Over ziekte. Over zwijgen. Over de gevaren van sterk zijn. Over vergeten. Over niet kunnen vergeten. Over jezelf durven redden. En natuurlijk ook nog over de liefde.

    Citaten uit Kom hier, dat ik u kus

    Deel 1, bladzijde 63
    Ik lig in mijn donkere kamer, en ik probeer gewoon te luisteren naar de geluiden. De wind buiten. Een deur beneden die wordt dichtgetrokken. Ik ben niet alleen, dat zeg ik hardop, en dan nog een keer. Ik weet niet of andere mensen dat ook hebben, maar soms voelt het alsof er iets bijt in mijn keel, iets wat vasthoudt en niet meer los wil laten. Nu is het zo’n soms. 

    Deel 2, bladzijde 165/166

    ……..  Het is in het beklemtonen dat iets niet erg is, dat het ons niet bang maakt, dat we er niet triest van zijn geworden, dat we vaak net de heftigheid van de ware emotie verraden, ook al geloven we het schimmige zelfbedrog terwijl we aan het formuleren zijn. Dat beweerde Charlie toen Alexander onlangs verzekerde dat de dood van onze moeder hem niet had getekend, ik vond het iets om over na te denken. 

    Deel 3, bladzijde 381

    Ik denk: ik wil begrijpen wat de liefde is, onthouden dat dat alles is, of toch bijna. Ik wil redden wat er te redden valt, mijzelf bijvoorbeeld, ik wil weten wat ik waard ben, kiezen voor wat klopt en goed is, geloven dat dat mag. Ik denk: dat is het, ik wil durven, eindelijk. Ja. 

     Lees meer over Griet op de Beeck

  • | | | | | |

    Een heel gewoon mens: een praktijkvoorbeeld

    DoorTitia Liese

    Ook stiefmoeders zijn hele gewone mensen.

    Dit is een verhaal dat begint met de ‘achterkant’ van een Verlaat Verdriet-verhaal. Maar: evengoed een voorbeeld uit de praktijk.

    ‘Ze keken me onderzoekend aan, en nog eens en nog eens. Uiteindelijk zei de moedigste van hen enigszins verbluft: Maar u ziet er heel gewoon uit.
    Aan het woord is een hele gewone vrouw. Eind veertig. De tweede vrouw van haar partner, voorheen weduwnaar met hele jonge kinderen. Stiefmoeder geworden van een meisje en een jongetje. Het meisje voegde zich in de nieuwe situatie en paste zich aan. Het jongetje verdroeg de nieuwe vrouw van zijn vader niet. Totaal niet. Toen niet en later ook niet.

    Bij toeval ontmoet de stiefmoeder een klein clubje studiegenoten van de zoon, inmiddels student-met-rugzakje. ‘Maar u ziet er heel gewoon uit’ zegt één van de studiegenoten en de anderen knikken instemmend.

    De tweede vrouw van mijn vader

    Zelf werd ik recent onzacht geconfronteerd met oude angst en pijn als gevolg van de slechte relatie die ik met mijn stiefmoeder heb gehad. ‘De tweede vrouw van mijn vader‘, zo benoem ik deze inmiddels jaren geleden overleden tweede vrouw van mijn vader. Blijkbaar zitten er nog steeds restanten van oude angst, pijn en verdriet, die opspelen als ik er (onverwacht) mee wordt geconfronteerd.

    Een heel gewone vrouw (?)

    Hoewel: heel gewone vrouw? Net als ik verloor de tweede vrouw van mijn vader op haar achtste haar moeder. Maar heel anders dan ik, had zij haar moeder nauwelijks gekend. Haar moeder werd vlak na haar geboorte opgenomen in een psychiatrische inrichting, maar stiefmoeder werd opgevoed door haar veertien jaar oudere zusje. Ik weet het ook meteen weer. Haar vond ik zielig omdat ze haar moeder zo jong was verloren. Van mezelf vond ik het helemaal niet zielig dat ik mijn moeder was verloren. Zo was dat nu eenmaal. Vorm van pech.
    wat kunnen die angst, die pijn en dat verdriet opspelen als ze onverwacht worden aangeraakt.
    En wat kan het moeilijk zijn op zo’n moment volwassen te zijn en volwassen te blijven.

    Ook uit de praktijk

    Stiefmoeders.
    Heel gewone vrouwen.
    Maar: sommige stiefmoeders zijn geen heel gewone vrouwen, ook al lijken ze dat aan de buitenkant wel te zijn.

  • | | | | | | | | |

    Voorbeelden uit de praktijk

    DoorTitia Liese

    Voorbeelden uit de praktijk: verhalen van Verlaat Verdriet-ers

    • ‘Samen met mijn zusje ging ik naar een kindertehuis. Eindelijk voelde ik me veilig. Toen mijn moeder dood was, moesten we weer naar huis. Mijn vader kon niet eens voor zichzelf zorgen. Laat staan voor ons.’
    • ‘Ik ging naar het gezin van mijn oom en tante. Iedereen vond dat ik geluk had en dat vond ik zelf ook wel. Maar mijn tante was niet mijn moeder, mijn oom was niet mijn vader en hun gezin was niet mijn gezin. Ik hoorde er nooit helemaal bij.’
    • ‘Ze was verliefd op mijn vader, en mijn vader op haar. Zelf wilde ze geen kinderen. Mij nam ze ‘op de koop toe’, zoals ze vaak zei. Ik bleef enigst kind.’
    • ‘Mijn moeder hertrouwde met een aardige man. Hij had twee kinderen, net als in ons gezin. Nu waren we met z’n zessen, in plaats van met z’n vieren. We deden allemaal ons best. Nu realiseer ik me, dat ik me zo heb aangepast dat ik totaal niet meer weet wie ik eigenlijk ben.’
    • ‘Het misbruik door die vriend van mijn vader kon zo lang doorgaan, omdat ik intens verlangde naar aandacht en nabijheid.’
    • ‘Mijn moeder was niet sterk. Ze leunde zwaar op mijn vader. Toen hij overleed, nam ik de plaats in van mijn vader en droeg de zorg voor haar. Ik was twaalf, zij achtendertig.’ 
    • ‘Mijn vader bleef alleen. Ik zorgde voor hem en voor mijn oudere broer. ‘We redden het best’ zei hij vaak. ‘Wij hebben niemand nodig.’
    • ‘Mijn moeder dronk steeds meer. Ik schaamde me diep en kreeg steeds meer een hekel aan haar. En daar schaamde ik me ook weer vreselijk voor. Vriendjes en vriendinnetjes, die altijd welkom waren toen mijn vader nog leefde, nam ik niet meer mee naar huis.’
    • ‘We hadden een samengesteld gezin. Ik lijk de enige te zijn die last heeft van Verlaat Verdriet. De anderen vinden mij maar raar, maar ik zie wel degelijk ook bij hen Verlaat Verdriet-patronen.’
    • ‘Jarenlang heeft mijn broer mij seksueel misbruikt. Mijn moeder was te ziek om er iets tegen te doen. Eigenlijk weet ik niet eens of ze het geweten heeft, maar ik denk dat ze er wel een vermoeden van heeft gehad. Wat ik nog het allerergste vindt: hij is ook een kind van haar.’
    • ‘We kwamen allemaal op ons eigen eilandje terecht.’
    • ‘Het huwelijk van mijn vader en zijn tweede vrouw liep al heel snel mis. Tot mijn achtste leefde ik in een harmonieus gezin, na mijn tiende brak de hel los. Toen ik zestien was, zijn ze gescheiden. Zij verdween uit mijn leven, mijn vader bleef alleen. Terwijl hij al die jaren alleen aandacht had voor zichzelf, moest ik nu voor hem gaan zorgen.’
  • | | | | | |

    Menselijk tekort

    DoorTitia Liese

    Afgelopen week had ik een gesprek met Ellen Vogel. Ellen is journaliste. Op mijn uitnodiging brengen we samen een nieuw boek uit over Verlaat Verdriet en de gevolgen van jong ouderverlies. Als alles gaat zoals we ons hebben voorgenomen, verschijnt het boek in december 2014.
    Dit nieuwe boek baseren we zowel op een groot aantal interviews die Ellen Verlaat Verdriet-ers heeft afgenomen – en afneemt – als op de kennis die ik zelf in de vele jaren van mijn Verlaat Verdriet-werk heb ontwikkeld over de gevolgen van jong ouderverlies.

    In het gesprek van afgelopen week sprak Ellen haar verbazing uit over hoeveel er mis gaat als een ouder jong overlijdt en een kind jong een ouder – of beide ouders – verliest. En hoeveel gevolgen dat vroege verlies voor deze kinderen heeft, als ze eenmaal volwassen zijn.

    In de jaren van mijn Verlaat Verdriet-werk is deze vraag uiteraard vaak aan de orde geweest. Meestal in verband met het feit dat mensen altijd willen weten wat je moet doen om Verlaat Verdriet bij kinderen te voorkomen. Daar valt veel over te zeggen, maar dat wil ik niet hier en nu doen.

    Ellen’s vraag heeft me wel weer danig bezig gehouden. Al deze ouders zijn toch geen sukkels geweest, die geen idee hebben gehad hoe je met kinderen om moet gaan?
    Vanochtend kon ik ineens woorden geven aan een gevoel dat ik daarover heb. Zo’n onomkeerbaar verlies in een gezin – veroorzaakt door een invloed van buitenaf: de dood – legt het menselijk tekort zo verschrikkelijk pijnlijk bloot.

    Zou dat één van de  oorzaken zijn dat ‘de buitenwereld’ zo weinig (of eigenlijk helemaal niets) moet hebben van Verlaat Verdriet? Van die confrontatie met het menselijk tekort? Met die kwetsbaarheid?