• | | | | | | | | | | | | |

    Laatverdrieters en Verlaat Verdriet-ers

    DoorTitia Liese

    Verlaat Verdriet-ers

    ‘De problematiek van wezen en halfwezen is een verborgen problematiek. Naar alle waarschijnlijkheid groter dan gewoonlijk wordt verondersteld’ is één van de conclusies die Jan Latten (CBS-demograaf en hoogleraar sociale demografie aan de Universiteit Amsterdam) trekt in het onderzoek naar Wezen en halfwezen van het Centraal Bureau Statistiek dat gisteren werd gepresenteerd.

    Met die conclusie ben ik het van harte eens. Dat heeft mijn jarenlange Verlaat Verdriet-praktijk mij wel geleerd.
    Een andere conclusie naar aanleiding van dit onderzoek luidt dat er te weinig kennis is van de gevolgen van jong ouderverlies op de lange termijn. Dit is een conclusie die ik slechts ten dele deel. Op wetenschappelijk terrein is de kennis van de gevolgen van jong ouderverlies inderdaad bedroevend. En dientengevolge ook de hulp aan volwassenen die in hun jeugd wees of halfwees werden. De goede niet te na gesproken: over het algemeen is het met de kennis van de gevolgen van jong ouderverlies en de hulp aan Verlaat Verdriet-ers bij professionals bar slecht gesteld.

    Kennis en kunde

    Dat betekent echter absoluut niet dat er geen kennis over de gevolgen van jong ouderverlies voorhanden is. Het tegendeel is waar. Niet alleen bij mij, maar ook bij een steeds toenemend aantal Verlaat Verdriet-ers, bestaat een gedegen en op ervaring gebaseerde kennis omtrent de gevolgen van jong ouderverlies en een gedegen en op ervaring gebaseerde kunde waar het hulp aan Verlaat Verdriet-ers betreft.

    Communicatie- en PR

    Een aantal weken geleden heb ik, samen met een aantal mensen die ik in een latere nieuwsbrief aan je voor ga stellen, een nieuwe basis gelegd voor een Verlaat Verdriet-Communicatie- en PR-plan. Zodra de vakantie voorbij is (dus: begin september 2013) gaan we met deze ideeën verder aan het werk.

    Laatverdrieters

    ‘Laatverdrieters’ is de term die in RTL-Nieuws wordt gebruikt. Bedoeld wordt hier Verlaat Verdriet-ers. Voor wie het nog eens duidelijk wil krijgen:

    • Verlaat Verdriet is de gangbare term die we gebruiken voor de gevolgen van jong ouderverlies;
    • Verlaat Verdriet-werk is het werk met volwassenen die in hun jeugd (voor hun twintigste) een ouder – of beide ouders – zijn verloren door overlijden;
    • Een Verlaat Verdriet-er is een volwassene die in haar/zijn jeugd een ouder – of beide ouders – is verloren door overlijden: halfwees of  wees;
    • Verlaat Verdriet-ers zijn halfwezen of wezen.

    RTL-Nieuws

    https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/binnenland/wezen-nederland

  • |

    RTL-Nieuws

    DoorTitia Liese

    Vandaag – 6 augustus 2013 – publiceert het Centraal Bureau Statistiek (CBS) het rapport Wezen en halfwezen 2011. Naar aanleiding van deze publicatie werd ik gisteren gebeld door een redacteur van RTL-Nieuws in verband met een nieuwsitem in RTL-Nieuws van vandaag.

    Vanochtend heb ik, bij mij thuis, een vraaggesprek gehad met één van de redacteuren. Als het goed is, wordt dit item vanavond om 19.30 uur uitgezonden.

    ‘Ik kon je zo moeilijk vinden op het web‘ liet de redacteur die me gisteren belde me weten. ‘Daar moet ik wat aan doen’, realiseerde ik me. Vanochtend heb ik daarom onderstaande aanvulling voor mijn site (item Verlaat Verdriet) geschreven:

    Halfwezen en wezen

    Halfwezen en wezen: het lijken woorden uit een ver verleden. Weesmeisjes. Weesjes. Wezen. Weeskinderen. Het beeld van weeshuizen. Jonge kinderen in uniforme kleding. Opgenomen in de ‘goedetierendheid’ van rijke medemensen, maar vanaf dat moment jongens en meisjes die geen eigen leven, geen eigen identiteit (behalve misschien hun naam) meer hadden. Die hard moesten werken om hun bestaansrecht te verdienen.

    Ook in onze tijd verliezen kinderen hun ouder(s) door de dood. Dat ze (wij!) minder zichtbaar zijn geworden – geen uniformpjes meer dragen – wil niet zeggen dat ze (wij) er niet meer zijn.
    Ook in onze tijd zijn kinderen die een ouder verliezen halfwezen en kinderen die hun beide ouders verliezen wezen. En ook in onze tijd zijn volwassen vrouwen en mannen die in hun jeugd een ouder – of beide ouders – verloren door overlijden sinds dat vroege verlies halfwezen en wezen. Vaak al het overgrote deel van hun leven nabestaanden van een vroeg overleden ouder of vroeg overleden ouders.

  • | | |

    Meisje wordt wees

    DoorTitia Liese

    In De Volkskrant van dinsdag 12 februari 2013 staat een groot artikel – Meisje wordt wees – over jonge weeskinderen in Nederland. Dit naar aanleiding van het boek van Jojanneke van den Bosch: Zo, nu ben je wees. Citaat uit het artikel van 13 februari: ………Ze zijn nagenoeg onzichtbaar. ‘het probleem met weeskinderen in Nederland is dat ze niet opvallen. Deels omdat ze dat niet willen, maar ook omdat ze geen label hebben. De problematiek wordt niet herkend en erkend. Er worden geen inzamelingsacties voor ze gehouden, zoals voor Roemeense of Afrikaanse weeskinderen. Ze komen niet in de media. Er zijn geen weeshuizen meer, sinds de sluitingen in de jaren vijftig en zestig. Ze zijn versplinterd. Ze zitten in pleeggezinnen of wonen bij familie of in internaten. Ze wonen op zichzelf’……..

    Jojanneke van den Bosch verloor als kind van 14 eerst haar vader als gevolg van hartfalen en in hetzelfde levensjaar haar moeder door longkanker. Ze schrijft dus vanuit haar eigen ervaringen en doet dit met de bedoeling jonge wezen en halfwezen de hand te reiken ‘Ik vertel in welke situaties een weeskind verzeild kan raken. En ik geef er handreikingen bij, vanuit mijn perspectief als volwassene. Maar er staan ook adviezen in die ik van anderen heb gekregen, zodat omstanders de dingen kunnen ontdekken waarmee weeskinderen te maken krijgen’

    Over de boekpresentatie schrijft Jojanneke: ‘de mooiste dag van haar leven. Het was leuker dan mijn afstuderen en al mijn verjaardagen bij elkaar. Het is nu niet meer alleen mijn verhaal. Het heeft zin gekregen wat ik heb meegemaakt. De verhalen hebben een functie gekregen. Ze kunnen mensen hulp bieden. Dat maakt het overlijden van mijn ouders minder zinloos.’

    Lees ook de Blog

    Eindelijk tijd voor ruimte?

  • |

    Kind, zieke ouder & waarneming

    DoorTitia Liese

    In mijn Blog Mislukt (25 januari 2013) schreef ik over de gevolgen die een langdurige – en levensbedreigende – ziekte van een ouder kan hebben voor de ontwikkeling van een kind.

    Nog een ander aspect dient hier genoemd te worden. Een aspect dat waarschijnlijk door veel Verlaat Verdriet-ers, die een ouder verloren na langdurige lichamelijk of geestelijke ziekte, herkend zal worden.
    Opgroeien in een gezin, in een huis, als kind van een langdurig en levensbedreigend zieke ouder is voor een kind geen gemakkelijke situatie. Er is iets gaande in huis. Er is iets gaande bij je ouders. Er is angst. Er is verdriet. Er is wanhoop. Er is hoop. Er is valse hoop. Vrijwel alle ouders van kinderen, ouders die geconfronteerd werden met levensbedreigende ziekte, waren te jong om te sterven.
    Deze ouders wilden niet dood.
    Deze ouders wilden niet hun partner verliezen.
    Deze ouders probeerden uit alle macht het noodlot – de dood – af te wenden. Grepen alles aan om maar niet dood te hoeven gaan. Probeerden in een wonder te blijven geloven.

    Er was nog meer angst.
    Nog meer verdriet.
    Nog meer hoop.
    Nog meer wanhoop.

    Je voelde het als kind. Maar je wist het niet. Je had geen idee waar het op uit zou lopen. Wat je boven het hoofd hing. Maar wat je wel voelde was de dreiging. Vaak zonder goed te begrijpen wat die dreiging inhield. Of wat die dreiging uiteindelijk in zou gaan houden.

    Als gevolg daarvan hebben Verlaat Verdriet-ers vaak moeite op hun eigen waarneming te vertrouwen. Wat ik zie: klopt dat met wat er werkelijk is? Wat ik voel: klopt dat met wat er werkelijk is? Wat ik denk: klopt dat met wat er werkelijk is?

    Verlaat Verdriet-ers zijn in veel gevallen uiterst gevoelig voor omgevingsfactoren. Ze zijn bang voor ‘iets’ dat ze als bedreigend ervaren. Vaak zonder goed te kunnen benoemen waar het over gaat. Als er dan iets lijkt te gebeuren wat ze als ingrijpend ervaren, dan voelt die gebeurtenis vaak oneindig veel groter dan ze zelf zijn. Ze voelen zich machteloos.

    ‘Geef kinderen open en eerlijke informatie’ is één van de eerste adviezen die ouders wordt gegeven. Het is zo gemakkelijk gezegd. In theorie klopt dit advies ongetwijfeld. Maar doe het maar eens als je – ongewild – in de situatie terecht bent gekomen waarin je partner – of jijzelf – geconfronteerd wordt met een naderende en onafwendbare dood.

    Remember me when I’m gone

    Speciaal voor ouders, die weten dat ze zullen sterven en die hun kind(eren) een eigenhandig gemaakt herinneringsdocument willen doorgeven, hebben Juliette Reinders Folmer en Titia Liese het wereldwijde project www.rememembermewhenimgone.org ontwikkeld.