• | | |

    Het leven kan alleen achterwaarts begrepen worden

    DoorTitia Liese

    Het leven kan alleen achterwaarts begrepen worden, maar moet voorwaarts worden geleefd

    Veel mensen kennen dit citaat van Sören Kiekegaard, Deens theoloog en filosoof (1813-1855). Kierkegaard verloor niet zelf jong een ouder. Wel was hij een kind van een zeer zwaarmoedige vader, die het vroege verlies van zijn eerste vrouw nooit heeft kunnen verwerken.

    Verlies in retrospectief

    Pas in retrospectief – pas als je terugkijkt – kun je zien wat de werkelijke impact is geweest van het vroege verlies van je ouder(s). Voor veel Verlaat Verdriet-ers is het nog altijd niet vanzelfsprekend thema’s die spelen in je volwassen leven te relateren aan het verlies van je ouder in je jeugd. Mogelijk spelen ook in jouw leven verschillende thema’s die je niet goed thuis kunt brengen, zoals bijvoorbeeld

    • Je relaties lopen steeds stuk;
    • Je voelt je altijd overal verantwoordelijk voor;
    • Voor jezelf leg je de lat altijd heel erg hoog;
    • Intimiteit is een probleem voor je;
    • Een diepe angst voor afwijzing;
    • Je hebt het gevoel dat je altijd alles alleen moet doen;
    • Na de geboorte van je eerste kind ben je in een depressie geraakt waar je maar niet uit komt;
    • Je twijfelt altijd aan alles, en nog het meest aan jezelf;
    • Je weet zeker dat er veel meer in je zit dan je nu kunt laten zien.

    Kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet

    Verloor je in je jeugd je ouder – of je beide ouders – door overlijden?
    Heb je het gevoel dat dit ook over jou zou kunnen gaan?
    Lees dan eens de Kenmerkende patronen bij Verlaat Verdriet 

    Teruggaan om verder te kunnen

    Is het voor jou tijd om nader kennis te maken met Verlaat Verdriet?
    Wil je verder kunnen? Lees dan eens het boek van Titia Liese Teruggaan om verder te kunnen.

  • | | | |

    Adriaan van Dis in Volkskrant Magazine

    DoorTitia Liese

    De puzzel Van Dis is nog lang niet af

    Het was niet de bedoeling een ontroerend boek te schrijven over het zielige jongetje dat hij was. Toch is de jeugd van Adriaan van Dis nog in alles aanwezig – in zijn nieuwste roman én in zijn dagelijkse gedisciplineerde leven. De puzzel Van Dis is nog lang niet af.
    Adriaan van Dis (1946) was 10 jaar toen hij zijn vader verloor.

    Ik wil niet zielig gevonden worden

    ….‘Ja, ik ben een vrouwelijke man. Ik had ook een vrouwelijk vocabulaire door al die vrouwen om mij heen. Ik zei ‘ceintuur’. Pas later hoorde ik dat je ‘riem’ moest zeggen. En ik zei ‘blouse’, terwijl het bij een man overhemd heet. Al die rare mannenwoorden kende ik niet, want de man in huis vertrok toen ik 10 jaar was, door dood te gaan. Dus die vrouwenblik en al die andere vrouwendingen nam ik over…..’ 

    … ‘Ik vind het lastig om te leven. Een van de leuke dingen van mijn bezoek aan middelbare scholen is dat ik de jonge mensen vertel: jongens het leven is niet leuk. Maar er is iets aan te doen: harnas je. Lees boeken, dan begrijp je jezelf en andere mensen iets beter. Mijn boeken zijn mijn vrienden.
    Harnas je, is dat wel een goed advies?
    …….’Ja! Je moet je harnassen. Het leven is niet prettig. Mensen zijn niet aardig. Het is erg lastig om te leven. Je mag het vizier in je harnas wel openhouden, maar je moet je niet laten beschadigen en overdonderen.’ 

    Interview in Volkskrant Magazine

    Interview van Nathalie Huigsloot met Adriaan van Dis in Volkskrant Magazine van zaterdag 19 augustus 2023.

    Boek bestellen

    Naar zachtheid en een warm omhelzen 

  • | |

    Eindelijk kan ik woedend zijn

    DoorTitia Liese

    Afgelopen week had ik een gesprek met een Verlaat Verdriet-ster. Nu 79 jaar, 1 jaar toen ze haar vader verloor. Enig kind van haar vader, die voor zijn 30e overleed. Vermoord.

    Weggevoerd en vermoord

    Haar vader werd al vroeg in de oorlog weggevoerd naar een concentratiekamp in Noord Duitsland. Niet veel later is hij daar vermoord. Zijn verzetsdaden voerde hij in alle stilte uit, vooral in zijn eentje. Hij werd verraden door een collega. Opgepakt. Weggevoerd. Ze heeft haar vader nooit kunnen leren kennen. En hij haar niet.

    Woedend

    Ik vertel haar tijdens het gesprek over Verlaat Verdriet-ers die hun ouder hebben verloren in oorlogstijd. Eén van de deelneemsters in een workshop van lang geleden, dochter van een vader die om zijn verzetsdaden werd gefusilleerd, schreeuwde het in de workshop uit. ‘Ik ben zo woedend op mijn vader. Waarom moest hij zo nodig de held uithangen. Hij had ons. Hij had zijn vrouw. Waren wij niet belangrijk genoeg?’

    Opgelucht en blij

    Vandaag belt de Verlaat Verdriet-ster die ik een paar dagen geleden sprak me op. ‘Ik voelde al een tijd dat er iets broeide’ vertelt ze me. ‘Begreep langzamerhand ook wel wat er waarschijnlijk aan de hand zou zijn met me. Maar ik heb mezelf altijd verboden kwaad te zijn op hem. Want hoe kan je woedend zijn op iemand die zijn leven heeft gegeven voor een hoger doel.’

    Wat ben ik blij dat ik met jou heb kunnen praten.
    Eindelijk durf ik te voelen hoe woedend ik ben.
    Wat ben ik opgelucht!
    Wat ben ik blij!

  • | | |

    Vader. Boek van Ap Dijksterhuis

    DoorTitia Liese

    ‘Mama, zullen we een vader gaan zoeken?
    Er viel een korte stilte. Moeder keek op van haar boek. ‘Wil je graag een vader, Alberto?’
    ‘Ja.’
    ‘Waarom?’
    ‘Nou, gewoon. Op school heeft iedereen een vader. Met vaders kun je vaderdingen doen.’
    Ze lachte. ‘Wat zijn dat, vaderdingen?’
    Daar moest ik even over nadenken. ‘Voetballen. Of vissen.’
    ‘Nee, dat doe ik inderdaad niet.’
    ‘Of dingen timmeren. Of de auto maken als hij kapot is. De week moesten we op school een asbak kleien voor vaderdag. Ik had niemand om voor te kleien.’
    ‘Wat heb je toen gemaakt?’
    ‘Drie poppetjes. Jij en ik en een iets grotere, een vader.’
    Ze staarde voor zich uit, dacht na, en knikte traag.

    Blzz 89/90

    Vader

    In Vader laat Ap Dijksterhuis [1968, 4 jaar toen hij zijn vader verloor] zien hoe een vreselijke gebeurtenis het leven van een gezin voor altijd ontwricht. Hoe ga je om met een verleden dat je niet goed kent maar waarvan je weet dat het zowel verwarrend als gruwelijk is? Wil je alles weten, of is het soms maar beter om dingen niet te weten? En kan dat? Kun je je verleden uit de weg gaan? In dit pijnlijke en tegelijkertijd ontroerende boek, dat vrijwel volledig op de werkelijkheid berust, schetst de schrijver hoe hij omging en omgaat met zijn ongewone familiegeschiedenis. Vader is ontroerend en grimmig, liefdevol en gruwelijk.

    Ap Dijksterhuis

    Ap Dijksterhuis  is hoogleraar psychologie, schrijver en een van de invloedrijkste psychologen van Nederland.

    Boek bestellen

    Vader