• | |

    Herdenken doet goed

    DoorTitia Liese

    Marijke

    De uitnodiging van de dochter van Marijke kwam al maanden geleden.
    Marijke.
    Vriendin.
    Collega.
    Oermoeder van de eigentijdse ritueelbegeleiding.
    Twee jaar geleden overleden.

    Op 3 januari 2017, op haar geboortedag willen we Marijke herdenken.
    Een korte bijeenkomst bij het graf, daarna samen eten in de eetgelegenheid waar Marijke in haar laatste levensjaar vaak at. Alzheimer nam steeds meer bezit van haar. Marijke voelde zich daar veilig.

    Ik schoof de uitnodiging voor me uit.
    Wil ik er naartoe?
    Wil ik het echt?
    Uiteindelijk realiseerde ik me, dat ik geen goede reden had om niet te gaan.
    Ik realiseerde me ook, dat het later niet goed zou voelen als ik niet zou zijn gegaan zonder daar een goede reden voor te hebben. Dat ik er dan later spijt van zou krijgen.

    Bijzonder

    Ik ben gegaan
    En dat was goed.
    ‘Marijke kon iets heel bijzonders‘, memoreert Annie, de uitvaartonderneemster met wie Marijke veel samenwerkte. ‘Marijke kon iets wat andere mensen niet kunnen.’
    Ik be-aam wat Annie zegt. ‘Als je probeert te zeggen wat dat is, kun je het niet. Dan vervliegt het.’
    Marijke kon toveren.

    Motto

    Op weg naar huis speelt Marijke’s motto door m’n hoofd:
    ‘Alleen met het hart kun je goed zien, het wezenlijke blijft voor de ogen verborgen.’

    Herdenken doet goed

    Ik ben blij dat ik ben gegaan.
    Het is goed om even weer samen met andere mensen de tijd te nemen om stil te staan.
    Stil te staan bij de afwezigheid van iemand die voor ons, aanwezigen op deze herdenking, aanwezig – en dus belangrijk – is geweest.
    Herdenken doet goed.
    Herdenken doet je goed. 

    De kleine prins

    ‘Alleen met het hart kun je goed zien, het wezenlijke blijft voor de ogen verborgen.’
    Uit: De kleine Prins
    Antoine de Saint-Exupéry
    1900-1944
    4 jaar toen hij zijn vader verloor

  • | | | | | | | | | | | |

    Niet in kindermaat

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

     

     

    Vanochtend schreef ik de blog: Kijken in de ziel: geen toeval naar aanleiding van de recensie van Hanna Bervoets van het programma van Coen Verbraak: Kijken in de ziel.
    Ik schreef in deze blog dat het mijns inziens geen toeval is, dat aan het einde van deze recensie geen woord meer wordt geschreven over het verlies van de man die zijn beide ouders verloor bij de vliegramp op Tenerife.

    Niet in kindermaat

    Het blijft me verbazen.
    Altijd weer verdwijnt jong ouderverlies – laat staan de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn! – naar de achtergrond.
    In de Verlaat Verdriet-workshops besteed ik er altijd aandacht aan: jong ouderverlies is een verlies dat niet in kindermaat wordt geleverd.
    Terwijl het er altijd weer op lijkt, dat er wel zo naar wordt gekeken.
    Alsof jong ouderverlies een beetje kleiner is omdat het over kinderen gaat.
    Alsof zo’n verlies in kindermaat wordt geleverd.

    Flexibel

    ‘Ach, kinderen zijn zo flexibel.’
    ‘Kinderen passen zich wel aan.’
    ‘Onderschat de veerkracht van kinderen niet.’

    Veerkracht

    Als je als kind een ouder verliest, dan is veerkracht overleef-kracht.
    Overleef-kracht is overleven.
    Aan overleven hangt altijd een prijskaartje.
    Dat prijskaartje kom je als volwassene weer tegen.
    Verlaat Verdriet.

    Volwassenen en kinderen

    Altijd weer probeer ik het duidelijk te maken.
    Volwassenen weten verschrikkelijk zeker van elkaar: het ergste wat je kan overkomen, is dat je kind dood gaat.
    Hoe komt het toch, dat volwassenen niet kunnen – of niet willen! – begrijpen dat een kind dat een ouder verliest een verlies lijdt van dezelfde omvang.
    En ons leven moest nog beginnen!

  • | | | | | | | | | | | |

    Kijken in de ziel: geen toeval

    DoorTitia Liese

    Kijken in de ziel

    Op maandagavond 2 december 2017 werd het NPO-programma van Coen Verbraak: Kijken in de ziel – De achterblijvers uitgezonden.

    Uitzending

    Zelf heb ik de uitzending niet gezien. Over de uitzending zelf kan ik dus niet iets zeggen.

    Rouw is een omgekeerde vorm van verliefdheid

    Wel las ik gisteren in de trein de recensie van Hanna Bervoets in de Volkskrant van dinsdag 3 januari 2017.
    Over die recensie kan ik wel iets zeggen.

    Dubbel ouderverlies

    Eén van de mensen die werd geïnterviewd, was een man die als kind zijn beide ouders was verloren bij de vliegramp van Tenerife. Dubbel ouderverlies dus.
    In de inleiding van de recensie werd deze man keurig genoemd als één van van de geïnterviewden. Vermeld werd eveneens keurig het feit dat hij zijn beide ouders verloor.

    Verdwenen

    Het artikel sluit af met opnieuw een vermelding van de verschillende mensen, met hun verschillende soorten van verliezen.
    Alle genoemde verliezen gingen over verliezen van de geïnterviewden die zij hebben geleden in hun volwassenheid.
    Geen woord meer over de man die als kind zijn – beide! – ouders verloor.
    Verdwenen.
    Gewoon helemaal verdwenen.

    Geen toeval

    Ik loop al veel te lang mee in het Verlaat Verdriet-werk, om niet te weten dat dit geen toeval is.
    Jong ouderverlies bij volwassenen verdwijnt.
    Verdwijnt altijd weer.
    Verdwijnt gewoon helemaal uit het zicht.
    Hebben we het niet meer over.
    Geloof me – het is geen toeval dat ook in dit artikel jong ouderverlies weer helemaal uit het zicht is verdwenen.

  • | | | | | | | | | | | | | | |

    ZEER, de website

    DoorTitia Liese

     

    ZEER

    ‘Ik heb het nog nooit gedaan, maar ik ga het doen’.
    Je kunt je voorstellen hoe blij-verrast ik was toen S. contact met me opnam.
    ‘Ik ben bereid de site te maken voor ZEER’.

    Ik kan je zeggen: zelf sprong ik een gat in de lucht. Want: hoe zouden we zonder site ZEER in de wereld kunnen zetten? Maar: hoe kom je aan een site als je als organisatie (in ons geval Platform ZEER) een vrijwilligersorganisatie bent zonder geld? Laat staan aan een maatwerk-site?

    Klus

    S. heeft het op zich genomen de site te gaan bouwen. Nou heb ik zelf nooit een site gebouwd (wel gestructureerd en volgeschreven), maar een klus is het. Zeker als je jezelf al werkend de techniek eigen moet maken van het bouwen van een site! Dat betekent dat S. inmiddels al weken en weken met hart en ziel werkt aan ZEER.
    Chapeau S.!

    Grote klus

    En dan komt de volgende klus. De site moet worden gestructureerd. En volgeschreven. Dan komt er ineens iemand anders om de hoek kijken die zich gaat bemoeien met de site die je hebt gebouwd. Iemand die gaat rommelen in jouw werk.
    Aaaiii. 

    Hele grote klus

    Dan sta je voor de volgende – hele grote – klus: een klus voor je ziel.
    Je staat zelf nog middenin je intensieve verlate rouw proces.
    Dat is jouw perspectief.
    En dan ineens, door je aanbod de site te bouwen voor een thema waar je zelf zo middenin zit – waar je zelf met hart en ziel aan verbonden bent – is er een heel ander perspectief.
    Dat, waarin je steeds opnieuw woorden hebt gegeven aan je ervaringen, komt ineens in een heel ander daglicht te staan.
    Dat, waarin jij beeld hebt gegeven aan gevoelens. Hebt gezwoegd om een nieuwe stap te zetten. Hebt gehuild. En gehuild. En gehuild.
    Dat alles komt ineens in een heel ander perspectief te staan. Namelijk het perspectief van de mensen die je aan wilt spreken met je site. Die je aan wilt spreken met je aanbod. Die je uitnodigt naar symposium ZEER te komen.
    Namelijk: andere Verlaat Verdriet-ers.  

    Woorden die voor jou een heel speciale betekenis hebben worden geschrapt.
    Beelden die voor jou een heel speciale betekenis hebben worden schijnbaar achteloos terzijde geschoven.
    Ware aanslagen op je hart.
    Ware aanslagen op je ziel.
    Dat doet ZEER.
    ZEER ZEER.

    Blij en trots

    S., we zijn niet alleen ongelofelijk blij met de klus die je op je hebt genomen met het maken van de ZEER-site, we zijn ook ongelofelijk trots op je!

    Uitnodiging

    De site is nog in bewerking, maar we nodigen je graag uit om bij ons langs te komen.

    Je bent ZEER welkom op website ZEER!