• | |

    Hoe kom je op het pad om te weten wie je bent?

    DoorTitia Liese

    Hoe kom je op het pad om te weten wie je bent?

    Worden wie je bent

    Hoe kom je op dat pad om te weten wie je bent? Het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek bestaat uit verschillende componenten waaronder werkbladen die je helpen zicht te krijgen op verschillende aspecten die een rol spelen bij een verlaat rouwproces.

    Weer kind worden van je overleden ouder

    Handvatten die helpen te worden wie je bent en waar je op dit moment in je leven staat. Werkbladen die je uitnodigen om inzicht te krijgen in wat belangrijk voor je is. Zichtbaar maken wie je overleden ouder is geweest zodat je weer kind van je ouder kunt worden. Daar gaat het over.

    Herkennen en erkennen

    Ook ondersteuning bij het zoeken naar degene die jou kan begeleiden. Opvallend is dat veel mensen hun problematiek als heel zwaar inschatten: daar moet een psycholoog bij komen om het op te lossen. Maar je hebt niet altijd een zware therapie nodig. Herkenning en erkenning brengen je veel rust en inzicht, ook om te beslissen hoe je verder wilt gaan.

    Begrip

    Ik denk dat je in de eerste plaats gewoon iemand nodig hebt die snapt waar het over gaat. Iemand die je verhaal kan volgen, die begrijpt waar je het over hebt, die de tekenen verstaat, die wat je zegt niet in twijfel trekt en die niet vindt dat je nu maar eens op moet houden in het verleden te graven omdat je nu leeft. Iemand die er helemaal voor je wil en kan zijn, een man of een vrouw die weet hoe eng en hoe eenzaam het allemaal kan voelen. Iemand bij wie je verhaal niet stagneert op een moment dat je je weer niet gezien en gehoord voelt.

    De kracht van lotgenotencontact

    De kracht van lotgenotencontact is daarom zo helend, en veel groter dan mensen vaak tevoren inschatten, al was het maar omdat het woord ‘lotgenoten’ naar sneu en zielig schijnt te ruiken. Mensen met verlaat verdriet zijn meestal mooie, krachtige mensen die veel over het leven hebben geleerd. Ze hebben elkaar zoveel te bieden. Daar is helemaal niets sneus of zieligs aan. Verre van dat.

    Vertrouwen

    Nu pas hoef ook ik me voor mezelf niet meer in allerlei verontschuldigende bochten te wringen over wat ik te bieden heb. Kom maar en geloof er maar in. Vertrouwen is de belangrijkste sleutel in een verlaat rouwproces. Dit is het, wat ik te bieden heb. Het werkboek is geen gewoon leesboek of naslagwerk, maar een verwerkboek dat uitnodigt dingen te doen. Het is een verslag van mijn proces, mijn verhaal, dat is het ook. Een verhaal dat kan helpen en helen.

    SYMPOSIUM ZEER

    Ben je Verlaat Verdriet-er?
    Herken je je in bovenstaand fragment?
    Dan is symposium ZEER op 13 mei 2017 geschikt voor jou.
    Weet dat je welkom bent.
    Meld je aan!

    INTERVIEW

    Bovenstaande tekst is afkomstig uit het interview dat Joyce de Schepper (redactie glossy ZEER) een paar jaar geleden met Titia Liese had.
    In de komende dagen meer delen uit dit interview in de blogs.

    VERMENIGVULDIGEN DOOR DELEN

    Help mee zo veel mogelijk mensen te bereiken voor dit symposium.
    Deel ZEER- berichten in je eigen netwerk!

  • | | |

    Verlatingsangst en bindingsangst

    DoorTitia Liese

    Verlatingsangst en bindingsangst

    Verlaat Verdriet-mensen die slecht in een relatie zitten, denken vaak dat dat te maken heeft met verlatingsangst of bindingsangst. Verlatingsangst-bindingsangst spelen zeker een grote rol.

    Eigenwaarde

    Maar een minstens even grote rol in relaties speelt het gevoel voor eigenwaarde, of eigenlijk: het ontbreken daarvan. Vaak kennen mensen die jong hun ouder(s) verliezen zichzelf weinig waarde toe.

    Zorg

    Kinderen ontlenen een essentieel deel van hun natuurlijke, vanzelfsprekende, gevoel van eigenwaarde aan de zorg die ze van hun ouders krijgen. Dat deel van hun identiteit dat zich niet goed heeft kunnen ontwikkelen, door de dood van een ouder. Het is mijn overtuiging dat het fundamentele gebrek aan zelfvertrouwen, dat kenmerkend is voor veel mensen die jong een ouder hebben verloren, voor een belangrijk deel toe te schrijven is aan die ontbrekende zorg. Want wie was op het juiste moment, op de juiste, vanzelfsprekende manier trots op je, alleen maar omdat je iemands kind bent, los van wat je presteerde?

    Zelfbeeld

    De meeste Verlaat Verdriet-mensen hebben een slecht zelfbeeld, of helemaal geen beeld van zichzelf, of een negatief beeld. Er zitten grote gaten in hun identiteit en ze hebben zich met overlevingspatronen staande moeten houden. Ik denk dat veel van ons zichzelf zo opgeblazen hebben dat je ook bijna kunt denken dat we juist over grote ego’s beschikken. Maar daaronder zit bijna altijd een radeloos en eenzaam kind. Dat zit overal in. In hun partnerrelatie, in hun relatie met de kinderen, in de manier waarop ze in hun werk staan, de waarde die ze aan hun naasten geven.

    Zorgen voor anderen

    Ze proberen hun eigenwaarde te ontlenen aan het zorgen voor anderen. Dan geef je jezelf de illusie dat je gehoord en gezien wordt. Maar het is meestal niet meer dan een illusie die je langzaam maar zeker van binnen uitholt. Ze geven altijd aan anderen wat ze zelf hadden willen krijgen en niet gekregen hebben. Vroeger of later: ze lopen daarin vast.

    SYMPOSIUM ZEER

    Ben je Verlaat Verdriet-er?
    Herken je je in bovenstaand fragment?
    Dan is symposium ZEER op 13 mei 2017 geschikt voor jou.
    Weet dat je welkom bent.
    Meld je aan!

    INTERVIEW

    Bovenstaande tekst is afkomstig uit het interview dat Joyce de Schepper (redactie glossy ZEER) een paar jaar geleden met Titia Liese had.
    In de komende dagen meer delen uit dit interview in de blogs.

    VERMENIGVULDIGEN DOOR DELEN

    Help mee zo veel mogelijk mensen te bereiken voor dit symposium.
    Deel ZEER- berichten in je eigen netwerk!

  • | | |

    Het gaat goed met me

    DoorTitia Liese

    Het gaat goed met me. Ik heb het heel erg moeilijk gehad met mijzelf. Maar ik weet nu dat het de moeite waard is om het proces door te werken totdat je er de leuke dingen van hebt. Je hebt een leven te winnen. En dat leven heb ik gewonnen. Zover ben ik nu. En als je eenmaal op dat pad zit, blijkt het leven veel simpeler te zijn dan je altijd hebt gedacht, wat trouwens iets anders is dan gemakkelijk.

    Jezelf leren kennen

    Wel kun je een eind komen door jezelf te leren kennen. Door je af te vragen wat goed is voor je en jezelf ook te gunnen wat goed voor je is. Ergens in mijn boek heb ik gezegd ‘voor sommige mensen is het proces pas afgelopen als ze niet alleen de weg naar zichzelf terug gevonden hebben, maar als ze ook weten wie ze zijn’. Op het moment dat je weet wie je bent, weet je hoe je voor jezelf moet zorgen. Dan hoef je niet steeds meer naar manieren te zoeken om voor jezelf te zorgen, dan hoef je niet meer zo verschrikkelijk op jezelf gericht te zijn.

    Simpel

    Dan is het leven ineens heel simpel. Door eenvoudig duidelijk te maken wat je graag wilt, bijvoorbeeld dat iemand een kop koffie voor je zet of een broodje voor je maakt.

    Grenzen

    Mensen van de meest uiteenlopende leeftijden komen naar de workshops, van begin twintig tot ver in de zeventig, maar de meeste mensen komen bij me als ze tussen de 35 en 55 jaar zijn. Wat blijkt is dat ze hun leven lang getraind zijn in kijken en voegen als een kameleon. Regelmatig geef ik workshops voor mensen met verlaat verdriet. Een van de dingen die bij verlaat verdriet een rol spelen is het slecht om kunnen gaan met grenzen en dus amper weten wat de normale gang van zaken is.

    Kameleon

    Je bent gewend om je aan te passen aan omstandigheden die niet goed voor je zijn, dat is een tweede natuur geworden. Kijken en voegen, kijken en voegen als een kameleon in combinatie met het gevoel dat je steeds denkt dat het aan jou ligt; ìk ben niet goed bij mijn hoofd. En dan is de verwarring compleet als je iets zegt, want daarmee word je nog niet gehoord. Mensen denderen daar zomaar overheen en ook dat laat je dan weer zelf gebeuren. Ik laat zien dat je inzicht en regie kunt krijgen, dat het de moeite waard is om een stap te zetten en het proces aan te gaan.

    SYMPOSIUM ZEER

    Ben je Verlaat Verdriet-er?
    Herken je je in bovenstaand fragment?
    Dan is symposium ZEER op 13 mei 2017 geschikt voor jou.
    Weet dat je welkom bent.
    Meld je aan!

    INTERVIEW

    Bovenstaande tekst is afkomstig uit het interview dat Joyce de Schepper (redactie glossy ZEER) een paar jaar geleden met Titia Liese had.
    In de komende dagen meer delen uit dit interview in de blogs.

    VERMENIGVULDIGEN DOOR DELEN

    Help mee zo veel mogelijk mensen te bereiken voor dit symposium.
    Deel ZEER- berichten in je eigen netwerk!

  • | |

    Er kwam een moment dat ik merkte dat ik vast zat

    DoorTitia Liese

    Er kwam een moment dat ik merkte dat ik vast zat in mijn leven

    Er kwam een moment dat ik merkte dat ik vast zat in mijn leven. Ik kon daar geen kant mee op. Ik deed in mijn leven allerlei dingen waarvan ik vooraf wist dat ik het niet kon. Ik koos voor een opleiding beeldende vorming en ging lesgeven, terwijl ik helemaal niet van lesgeven hield. Ik voelde me de enige tekenlerares in Nederland die niet kan tekenen.

    Geen levensdoel

    Het was ook niet mijn levensdoel om dat te kunnen, maar wat mijn doel dan wel was, daar had ik geen idee van. En toch heb ik die opleiding gehaald omdat ik mijn hele leven als het ware een omweg heb bewandeld. Wat ik ook ondernam, ik verontschuldigde mezelf bij voorbaat voor het feit dat ik ging falen. Die omweg werd een soort sluiproute. Uiteindelijk heeft me dat heel veel opgeleverd. Maar pas nadat ik me bewust werd wat ik aan het doen was.’

    Geen kinderen

    Ik heb geen kinderen, dat heb ik niet gedurfd. Ik heb ervaren hoe erg het mis kan gaan, hoe je het niet moet doen. En ik heb ervaren dat mijn oorspronkelijke basis niet uitgewerkt is naar een moment waarop ik mij, in mijn puberteit, heb kunnen verzetten tegen mijn oorspronkelijke opvoeders, mijn moeder en mijn vader. Dat deel van een normale puberteit, de tijd waarin je je afzet tegen je opvoeding en de cultuur waarin je bent opgegroeid. Waarin je leert, om op eigen kracht, met steun van je ouders, je leven op poten te zetten, heb ik niet gehad. Het heeft me, net als zoveel andere mensen die in hun jeugd een ouder of beide ouders hebben verloren, kwetsbaar gemaakt. In veel opzichten te kwetsbaar. Ik wist van heel veel belangrijke zaken in het leven wel hoe het niet moest, maar niet hoe je ze wel kunt doen.

    Verantwoordelijkheid nemen

    Lijdelijk verzet plegen tegen de gang van zaken, dat kon ik goed. Ik functioneerde als de beste als alles mis leek te gaan en andere mensen niet wisten wat ze moesten doen. Maar verantwoordelijkheid nemen voor een goede gang van zaken? Dan gaf ik liever niet thuis. Want hoe je dat moest doen? Dat wist ik niet. Bovendien wilde ik een kind niet aandoen wat mijzelf was overkomen: opgroeien zonder moeder; een angst die veel vrouwen voelen die jong hun moeder hebben verloren, dat zij dat hun kind ook aan zullen doen. Een vrouw die trouwt met je vader en denkt dat ze je moeder is geworden. Een stiefmoeder die suïcidaal was en mijn aanwezigheid in huis daarvan de schuld gaf. Met aan de andere kant mijn vader die me in een situatie manoeuvreerde en een beroep op me deed met ‘wees maar de verstandigste’. Dat was aan alle kanten vreselijk voor ons allemaal. Inmiddels heb ik zelf ervaren wat het is om een soort stiefmoeder te zijn, vanwege mijn LAT-relatie met een man die vader is. Ik voel dat als een haast onmogelijke opgave die je bijna niet goed kunt doen. Tenzij het geluk aan je zijde is, of je met ongelofelijk veel geduld en offers van alle betrokkenen er in slaagt toch een goede relatie op te bouwen.