• Het Verlaat Verdriet (Ver)werkboek helpt je verder

    DoorTitia Liese

    ‘Dag vader, hier ben ik dan. Je zoon.’
    Ap Dijksterhuis begon de zoektocht naar zijn vader die hij vroeg verloor met het openen van de blikken trommel met documenten die al twintig jaar in zijn kast stond. Twintig jaar had hij het weten te vermijden de trommel te openen. Nu durfde hij de stap te zetten. Hij sorteerde de documenten op wat hij op dat moment onder ogen durfde te zien. Legde de documenten op een tijdlijn. Paste stap na stap de documenten als puzzelstukjes in elkaar. Zo ontstond zijn verhaal. Het verhaal van zijn zoektocht naar zijn vader.

    Ontmoeting met Ap Dijksterhuis

    Zijn verhaal is in boekvorm uitgegeven onder de titel Vader. Afgelopen zomer las ik zijn. boek. Een boek vol Verlaat Verdriet-thema’s. ‘Ap, we hebben je nodig’ mailde ik heb toen ik het boek uit had. ‘Wij Verlaat Verdriet-ers hebben jou nodig.’ Ui die mail ontstond een mailwisseling. Uit die mailwisseling ontstond ons symposium Ontmoeting met Ap Dijksterhuis.

    Ik ken het verlangen van veel Verlaat Verdriet-ers om hun verhaal op te schrijven. Hun levensverhaal. De puzzelstukjes van hun leven bij elkaar te zoeken. In elkaar te passen. Maar hoe doe je dat? Waar begin je? Hoe houd je het vol?
    Het Verlaat Verdriet (Ver)Werkboek helpt je daarbij. Het helpt je op weg. Ondersteunt je met een brede ervaringskennis van de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn. Rijkt je de helpende hand als je onderweg bent. Geeft je herkenning en erkenning in de interviews. Helpt je structureren. Stap na stap te leren vertrouwen dat ook jij, op jouw eigen manier jouw verhaal vorm kunt geven.

    Bestellen

    Lezen

    Verhaal van Corine

    Interview met Titia Liese

    Doen

    Herinneringsboek Moeder

    Herinneringsboek Vader

     

     

     

  • | | | | |

    In een klein hoekje verborgen

    DoorTitia Liese

    Een jaar of vier geleden kocht ik een nieuwe parasol voor m’n Terschellingse plek. Tamelijk lichtgewicht, maar wel met een lange stok. Jarenlang was ik gewend geweest aan een zware, ondeelbare houten stok. Altijd weer een worsteling om de parasol uit en in het schuurtje te krijgen. Maar altijd weer lukte het. Ook met de nieuwe parasol worstelde ik keer op keer met ‘schuurtje uit, schuurtje in’. Nooit drong tot mij door dat sommige parasolstokken wel deelbaar zijn. Tot ik vorige week de parasol in m’n schuurtje zag staan. Helft van de stok met parasol, naast de andere helft. Ken je die verbijstering die je kunt voelen als je iets wat zo voor hand liggend is – een deelbare parasolstok – gewoon jarenlang over het hoofd hebt gezien? Hoe dom kun je zijn?

    In een klein hokje verborgen

    Onmiddellijk voel ik weer al die keren tijdens mijn eigen verlate rouwproces waarin ik iets maar niet kon begrijpen. Tot op een dag ineens het kwartje valt, en je iets ziet wat je nooit hebt gezien, maar wat zo voor de hand liggend kan zijn. In een klein hoekje verborgen. Meestal op een moment dat je nou juist niet met je probleem bezig bent, gebeurt het. Ineens. Nieuw inzicht. Hoe verrast kun je zijn?

    Ben je al in de kleren?

    Voortvarend plaats ik de twee delen van de parasol op de parasolvoet. Natuurlijk heb ik gesnapt hoe je dat doet. Au. Oei. Au. Au.  Duim tussen de twee delen geklemd. Bloed. Pijn. Krachtwoord. Zo goed en zo kwaad als het gaat leg ik met mijn linkerhand een pleister om mijn heftig bloedende rechterduim. De volgende ochtend bloedt m’n duim nog steeds. Ik bel de huisartsenpraktijk, zodra die bereikbaar is. Aanvankelijk is de assistente niet onder de indruk van mijn verhaal. Tot ik vertel ‘In die arm heb ik geen lymfeklieren meer.’ ‘Ben je al in de kleren?’ vraagt ze. ‘Dan wil ik je meteen zien.’

    Ik ga straks kijken

    De dokter is overduidelijk een arts die met pensioen is, en waarneemt. ‘Je reageert zo rustig en adequaat’ zegt hij. ‘Wat heb je gestudeerd?’ ‘Niks’ zeg ik (niet geheel naar waarheid). ‘Ik werk vanuit ervaringsdeskundigheid. Ooit gehoord van Verlaat Verdriet?’ Hij kijkt me onderzoekend aan. Kennelijk heeft mijn vraag bij hem iets geraakt. Verborgen. In een klein hoekje. ‘Fijne dag verder’ zegt hij bij het afscheid. ‘Verlaat Verdriet. Daar ga ik meteen naar kijken.’

  • | | | | | |

    Hans Rooduijn: De voorloper

    DoorTitia Liese

    Hans Rooduijn: De voorloper

    Het gedurfde leven van mijn vader.

    Levensverhaal

    Levensverhaal van Hans Rooduijn (later: Roduin), 1915-1989, 11 jaar toen hij zijn vader verloor, samengesteld en geschreven door zijn zoon Tom Rooduijn.

    Wanneer Hans Roduin in 1989 vermist raakt in de buurt van het Noord-Italiaanse bergdorp Fanghetto, gaat zijn zoon Tom Rooduijn naar hem op zoek. Na de vondst van zijn lichaam besluit Tom het raadselachtige leven van zijn vader te reconstrueren.
    Als jonge dichter en theoloog weigert Hans in 1939 dienst en zit hij anderhalf jaar vast in Veenhuizen. In de oorlog biedt hij vanuit zijn antiquariaat d’Eendt in Amsterdam hulp aan Joodse onderduikers. Zijn sociëteit Le Canard vormt in de jaren vijftig het centrum van de artistieke voorhoede.

    Gelukkige jeugd

    ‘Gelukkige jeugd (tot mijn twaalfde) schrijft Hans Rooduijn in een autobiografische notitie vele jaren later. Heel veel later initieert hij als dramaturg een toneelstuk naar Kees de Jongen, het boek Kees de jongen geschreven door Theo Thijssen (1879-1943, 11 jaar toen hij zijn vader verloor). Voor een boekje bij het stuk selecteert Hans Rooduijn fragmenten uit geschriften van Theo Thijssen. Zoals over de dood van Thijssens eigen, 27-jarige vader, door tuberculose: ‘Ik weet dat het ontzaglijke veranderingen in ons gezinsleven heeft gebracht: ik zou bijna willen zeggen: het is een catastrofe geweest, die ons, kinderen, in stormachtig tempo tot wezenlijk andere wezens heeft gemaakt.’

    Ook het mooiste boek begint met de kleinste notitie

    ‘Je zou een boek over hem moeten maken‘ raadt journalist Henk Hofland Tom Rooduijn aan. Hofland schenkt hem een klein notitieboek. ‘Ook het mooiste boek begint met de kleinste notitie.’

    Fanghetto

    In 1971 ontdekt Hans Rooduijn het Noord Italiaanse dorp Fanghetto. In de loop van de jaren ontwikkelde zich daar een soort Nederlandse enclave. Over Fanghetto lees je onder anderen meer in het boek Bewaar de zomer van Alma Matthijssen: 1984 –         , 10 jaar toen ze haar vader verloor.

    Lezen

  • | | | |

    Drie mooie, liefdevolle en inspirerende dagen in Codiponte

    DoorTitia Liese

    ‘Poeh, warm hier!’ We stappen rond drie uur uit het vliegtuig op Galilei Galileo, het vliegveld van Pisa. ‘Maar gelukkig een heel andere warmte hier dan in Nederland.’ En het gaat nog veel warmer worden in de komende dagen. Dat zullen we zeker mee gaan maken.

    Naar Codiponte

    ‘Je moet echt eens met me mee naar Codiponte’ heb ik sinds de aankoop van mijn huis in Codiponte al een aantal keren tegen mijn broer gezegd. Mijn huis zien. Het pleintje. Kennismaken met Maartje en Davide. Kennismaken met ons project, ons ’tweelinghuis’ op het pleintje: Casa Matilda en Casa La Rocca. Codiponte zien. De omgeving leren kennen. Maar ja: mijn broer is met pensioen, en dus drukker dan ooit. Maar het is gelukt. Afgelopen voorjaar hebben we doorgezet. En nu zijn we dus geland op het vliegveld van Pisa, en begeven ons naar het autoverhuurbedrijf. Hij rijdt. Want ik, 75+, betaal tegenwoordig een vermogen om een auto te mogen huren, en besturen. Dat doen we niet voor de drie dagen die we in Italië zijn.

    Samen eten

    Aan het einde van de middag komen we aan in Codiponte, bij de brug waar Davide ons al op staat te wachten om naar boven, naar de Concia te lopen. Mijn broer krijgt voor deze dagen Cypres toegewezen. Het heerlijke huisje, met het prachtige uitzicht op de Apuaanse Alpen. Zelf slaap ik voor deze keer in de ‘kraamkamer’. De kamer waar tal van Codiponters zijn geboren. In Stalla. Het koele appartement, met de buitenkamer. ‘Morgen lopen we naar Castello, het pleintje en het huis. Eerst vanavond samen eten met Maartje en Davide, op de binnenplaats van de Concia‘ besluiten we. Zo Italiaans als het maar kan. Samen heerlijk eten, samen kennismaken, samen ervaringen uitwisselen. Ik had er op vertrouwd, en het gebeurt. Het klikt tussen mijn broer, en Maartje, en Davide. Samen op de Italiaanse binnenplaats, onder de Italiaanse sterrenhemel.

    Codiponte Castello

    De volgende ochtend gaan we het doen. Op naar CodiponteCastello. Naar Casa Matilda. Casa La Rocca. Het pleintje. Op haar gebruikelijk manier sjeest Maartje ons in de auto naar boven. Spannend vind ik het wel, maar ondertussen vertrouw ik er ook op dat mijn broer de staat van Casa Matilda doorziet. En JA. Dat doet hij. Dat doet hij echt. Hij ziet de klus. Maar ook de mogelijkheden. Ook al kunnen we eigenlijk niet veel meer binnen zien. De vloeren zijn te onbetrouwbaar geworden.

    Gesprek met de geometra

    De volgende ochtend, vrijdagochtend, heeft Maartje in Casola een gesprek met de geometra – de bouwkundige – kunnen regelen. Ook daar zit mijn broer zichtbaar te genieten van wat hij te horen krijgt, en vooral te zien. De liefde en het enthousiasme van geometra Francesca en Maartje voor Casa Matilda werkt aanstekelijk. Echt!

    Drie mooie, liefdevolle en inspirerende dagen

    Het is kort, de drie dagen die we daar zijn. Maar wat is het bijzonder om mijn broer in zo korte tijd rond te zien lopen alsof hij er helemaal thuis is. Wat geniet ik deze dagen van dit samenzijn met mijn broer, en met Maartje en Davide. Zoals je op de foto kunt zien: er wacht echt een hele klus. Maar wat zal het mooi gaan worden. Wat zal Casa Matilda een gastvrij Huis voor Levensverhalen worden. Ik ben er helemaal gerust op.