• | |

    Pakken en rugzakjes

    DoorTitia Liese

    De lineaire cultuur

    ‘Als we nu nog doorlopen, kan onze ziel ons niet terugvinden’.
    Nog vaak moet ik denken aan de essentie van de parabel die een vriend van me jaren geleden vertelde.
    Een ontdekkingsreiziger maakt een ontdekkingsreis in Afrika. Onvermoeibaar is deze Europese reiziger op zoek naar…..wat?…… Dag in dag uit trekt hij verder. Zijn bagage wordt gedragen door een groep inheemse dragers. Onvermoeibaar. Sterk. Loyaal aan de ontdekkingsreiziger.

    De circulaire cultuur

    Tot de dragers op een dag, tot stomme verbazing van de ontdekkingsreiziger, resoluut weigeren nog een stap te zetten. In boosheid en wanhoop vraagt hij ze waarom. ‘Als we nu nog doorlopen, vindt onze ziel ons niet terug’ was het antwoord van de dragers. En ze zetten geen stap meer.

    Pakken

    ‘Niet bij de pakken neerzitten.’ Hoe vaak en hoe gemakkelijk zeggen we dat niet. ‘Niet bij de pakken neerzitten.’
    En we gaan door. En door. En door. Naar….?…….
    In plaats van zo nu en dan eens bij de pakken neer te gaan zitten en te kijken wat er eigenlijk allemaal in zit, wat we allemaal in die pakken meeslepen, drijven we elkaar steeds verder op. Ga nooit eens even zitten. Kijk vooral nooit in je pakken. Gooi er vooral nooit iets uit. Blijf er mee slepen. Desnoods je hele leven lang.

    Rugzakjes

    ‘Rugzakjes’ noemen we de eigentijdse pakken. En ze zitten kennelijk tegenwoordig op je rug. Hele volksstammen (Nederlandse) kinderen met rugzakjes. (Zie je voor je hoe deze volksstammen ‘gerugzakten’ er uit zullen zien als ze allemaal volwassen zijn?).

    Weten we eigenlijk nog wat er allemaal in die rugzakjes zit? Wat er allemaal uit zou kunnen als we eens rustig de tijd namen om die rugzakjes uit te pakken? Om eens te onderzoeken wat er allemaal onder die etiketten verborgen zit? (behalve kilo’ s medicijnen om rustig te worden?).

    Bij de pakken neer gaan zitten

    Tijd om eens de betekenis van dit spreekwoord te onderzoeken.
    Waar komt het vandaan?
    Waarom mag je niet bij de pakken neerzitten?
    Waarom maken we onszelf dat wijs?
    Waarom geloven we dat we niet bij de pakken neer moeten gaan zitten?
    Sinds wanneer doen we dat eigenlijk?
    Wat voor enge ziekte krijg je als je wel zo nu en dan bij de pakken neer gaat zitten?

    Probeer het eens.
    Ga eens bij de pakken neer zitten.
    Ook in een verlaat rouwproces kan het je ongelofelijk verlichten als je zo nu en dan de tijd neemt om te onderzoeken wat je allemaal met je mee sleept.
    Waarom je dat doet.
    Of het nog nodig is dat je dat doet.
    En al het overbodige uit die pakken te gooien en los te laten.

  • | | | | | | | |

    Geen kwetsbaarheid zonder vertrouwen

    DoorTitia Liese

    Jolanda stuurde me haar gedicht ‘Geen Kwetsbaarheid zonder Vertrouwen‘ dat ze onlangs heeft geschreven. Met toestemming van Jolanda – waarvoor dank mijn dank aan haar – geplaatst.

     

    Geen Kwetsbaarheid zonder Vertrouwen

    Kwetsbaarheid is met vertrouwen zeggen:
    “Ik wijs je de weg, als je maar bij me blijft…”

    Kwetsbaarheid vergt moed om jezelf te laten zien
    Kwetsbaarheid is de controle los durven laten
    Kwetsbaarheid is dat durven voelen wat er is
    Kwetsbaarheid is je beschadigingen erkennen

    Kwetsbaarheid is de ander toelaten in je veilige schild
    Kwetsbaarheid is durven zeggen: “ik kan het niet alleen”
    Kwetsbaarheid is durven zeggen: “ik heb je nodig”
    Kwetsbaarheid is leren vertrouwen in jezelf

    Kwetsbaarheid is kunnen zeggen: ”Ik ben bang je kwijt te raken”
    Kwetsbaarheid is te durven vertrouwen in de ander
    Kwetsbaarheid is de binding durven toelaten
    Kwetsbaarheid is de angst durven aangaan de ander te kunnen verliezen

    Kwetsbaarheid maakt je niet zwak maar laat zien hoe sterk je bent.
    Kwetsbaarheid is zeggen: “Ik wil van je leren”
    Kwetsbaarheid is helen
    Kwetsbaarheid is nodig om te kunnen groeien

    Vertrouwen betekent dat loslaten wat je liever goed vast houdt
    Vertrouwen is de voeding, het water en het licht.
    Vertrouwen is de kwetsbaarheid in al zijn eenvoud kunnen zien
    Vertrouwen is weten dat het goed komt

    Vertrouwen is blijven ook al is het moeilijk
    Vertrouwen is geloven in jezelf en de ander
    Vertrouwen is er zijn, zonder oordeel
    Vertrouwen is zeggen: “Ik ben de veilige haven, ik ben er voor jou”
    Vertrouwen is zeggen:  “Je mag zijn zoals je bent”

    Door vertrouwen opent de roos zich naar het zonlicht
    Geen kwetsbaarheid zonder vertrouwen
    Geen vertrouwen zonder kwetsbaarheid
    Ik ben de kwetsbaarheid Jij het vertrouwen.

    In vertrouwen kan ik zeggen:
    “Je bent de moeite waard om te blijven zien.”

  • | | | | | | | | | | | | |

    Bibliotherapie: twee boekentips

    DoorTitia Liese

    Vorige week had ik een heerlijke werkweek op Bonaire, met genoeg tijd om te lezen. Dat heb ik gedaan, en wel in een heel bijzondere combinatie van twee boeken. Zo bijzonder dat ik het niet na kan laten deze twee boekentips – en de combinatie van deze beide boeken – aan je door te geven.

    Portret in sepia

    Vlak voor vertrek vond ik in een klein particulier kringloopwinkeltje het boek Portret in sepia van Isabel Allende. De vertaling van Portret in sepia is uit 2001. Niet heel nieuw dus, maar ik kende het niet.
    In Portret in sepia reconstrueert de inmiddels volwassen geworden hoofdpersoon, Aurora del Valle, haar biografie. Vlak na haar geboorte verliest Aurora, kind uit verschillende rassen en culturen, haar moeder. Tot haar vijfde groeit Aurora, in die tijd Lai-Ming genoemd, op bij haar veramerikaanste grootouders van Chinese en Chileense herkomst, de ouders van haar overleden moeder. Op haar vijfde wordt ze plotseling overgedragen aan haar grootmoeder van vaders zijde, Chileense van afkomst, maar reeds lang in Amerika wonend en werkend. Bij deze grootmoeder van vaders zijde groeit Aurora verder op, haar beide andere grootouders totaal, en onbespreekbaar voor haar grootmoeder, verdwenen uit haar leven.

    Aurora / Mai-Ling’s verleden en heden dragen verschillende geheimen in zich. Als volwassen vrouw, beschadigd door het vroege verlies van haar moeder en de gevolgen die dit voor haar heeft gehad, gaat ze op zoek naar deze familiegeheimen, dringt langzaam in ze door tot ze uiteindelijk ook het grootste geheim – de oorsprong van de nachtelijke angsten die haar sinds haar vijfde kwellen – onthult.

    Portret in sepia is niet alleen een roman waarin steeds opnieuw gevolgen van jong ouderverlies zichtbaar worden gemaakt, Portret in sepia is tevens een heel bijzonder voorbeeld van de helende kracht van (auto)biografisch werk, de reconstructie van een levensverhaal, met alle positieve en negatieve aspecten die daarvan deel uitmaken.
    Een prachtig voorbeeld van veranderkracht.

    De stem van je lichaam

    Tegelijkertijd had ik het nieuwe boek bij me van Peter Levine: De stem van je lichaam. Trauma’s helen met je lichaam als gids.
    In dit boek laat Levine op een zeer toegankelijke manier de effecten zien van trauma op het menselijk lichaam, het brein en de psyche. Hij toont aan dat trauma geen ziekte of afwijking is, maar een opgelopen verwonding als gevolg van angst, hulpeloosheid en verlies.
    Een zeer herkenbaar boek voor Verlaat Verdriet-ers, en een prachtige erkenning van de gevolgen van verlies.
    Een aanrader!

    Boekentips

    Isabel Allende
    Portret in sepia
    ISBN 90-284-192401

    Peter A. Levine
    De stem van je lichaam
    ISBN 9 789069 639741

  • | | |

    Ik denk, dus ……

    DoorTitia Liese

    Ik denk, dus ik besta.

    Je komt hem sinds enige tijd op allerlei plaatsen tegen – de opmerking dat René Descartes (1596-1650) toch wel heel erg ongelijk had met zijn stelling Ik denk, dus ik besta. De ’top-down-visie’ die uit deze stelling spreekt doet geen recht aan het verschijnsel mens. Alsof de mens alleen uit hoofd bestaat, en niet ook uit gevoel. We zijn toch niet alleen onze hersens, we zijn veel meer dan dat alleen.

    Nog afgezien van het feit dat Descartes het in mijn optiek verdient geplaatst te worden in de context van zijn eigen tijd en ruimte, moet ik ook altijd wel een beetje lachen om Ik denk, dus ik besta. Tenminste als ik Descartes plaats in het perspectief van de gevolgen van jong ouderverlies. Descartes verloor zijn moeder namelijk vlak na zijn geboorte. Zou hij anders gereageerd hebben dan talloos veel andere Verlaat Verdriet-ers, die als gevolg van het vroege verlies van hun ouder(s) een abrupte scheiding hebben aangebracht tussen verstand en gevoel?

    Onlangs kwam ik het volgende citaat van Descartes tegen: Ik ben iets dat denkt. Dat wil zeggen: dat twijfelt, dat iets bevestigt, dat iets ontkent, dat van weinig dingen iets af weet, dat van veel onwetend is, dat liefheeft, haat, iets wil en iets niet wil, dat zich voorstellingen vormt en gevoelens heeft.  

    Ook in dat citaat herken je, zo je wilt, moeiteloos de Verlaat Verdriet-er in Descartes.