• | | | | | | | | | | |

    Verlaat Verdriet en geen kinderen hebben

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

     

     

     

    Eén van de, nog altijd sterk onderbelichte, gevolgen van jong ouderverlies is het feit dat een aanzienlijk aantal Verlaat Verdriet-ers het niet aandurft zelf moeder/vader te worden. 

    Niet alleen leveren deze Verlaat Verdriet-ers een vaak jarenlange innerlijke strijd met zichzelf, ook het niet hebben van kinderen is en blijft voor veel van hen een pijnlijk en verdrietig gevolg van het vroege verlies van hun ouder.
    Wat op het eerste gezicht een vrije keuze lijkt te zijn, ‘geen kind(eren)’, is in werkelijkheid geen vrije keuze, maar een keuze die is gebaseerd op een ervaring die geen keuze was. Op het vroege verlies van de eigen ouder(s).

    Uit: Gids voor Verlaat Verdriet, bladzijde 38/39

    Geen kind(eren)

    ‘Jij hebt er bewust voor gekozen om geen kinderen te krijgen’.
    Hoe vaak heb ik deze opmerking in mijn leven niet te horen gekregen.
    En zeker: dat is niet geheel onwaar.
    Ik ben van de generatie die de keuze had: wel of geen kinderen. Ondanks de maatschappelijke druk dat het toch vanzelfsprekend was/is dat je moeder/vader wordt.
    Dat het toch vanzelfsprekend was/is dat je als volwassene kinderen krijgt.
    Hoe vaak heb ik in mijn leven niet te horen gekregen dat het egoïstisch is om geen kinderen te krijgen.
    En a    i – wat deed die opmerking pijn! 

    Innerlijke strijd

    Veel Verlaat Verdriet-ers leveren een jarenlange zware innerlijke strijd met zichzelf als ze de leeftijd hebben gekregen zelf moeder/vader te worden.

    • Ze vinden zichzelf niet goed genoeg om kinderen groot te brengen;
    • Ze zitten nog te veel met zichzelf in de knoop;
    • Ze voelen zich fysiek en mentaal niet in staat om kinderen groot te brengen;
    • Ze hebben niet de juiste partner ontmoet; 
    • Ze hebben te lang getwijfeld, en zijn inmiddels te oud geworden;
    • Ze durven de verantwoordelijkheden van het ouderschap niet aan;
    • Ze hebben gezien hoe je het niet moet doen, maar hoe je het wel doet….;
    • Ze willen voor geen prijs een kind aandoen wat ze zelf hebben meegemaakt: een ouder verliezen……

    Gevolgen van jong ouderverlies

    Zelf geen kinderen krijgen is één van de grote gevolgen van jong ouderverlies, die door de buitenwereld niet gezien, en maar zelden erkend wordt.
    Terwijl het niet zelf voortbrengen van kinderen, en dus ook het niet krijgen van biologische kleinkinderen, voor veel Verlaat Verdriet-ers een gemis is dat voor veel verdriet heeft gezorgd.
    Dat voor veel verdriet zorgt.
    En dat voor veel verdriet blijft zorgen.
    Verdriet dat zich steeds opnieuw aandient, en dat je maar moeilijk kunt delen met andere mensen.
    Je hebt er toch zelf voor gekozen?
    Nou dan!

    Delen

    Het niet hebben van kinderen als gevolg van het vroege verlies van je ouder(s), het gemis van eigen kinderen, kan een groot en omvangrijk thema zijn in een verlaat rouwproces.
    Realiseer je, als het verdriet om het gemis van kinderen en/of van kleinkinderen zich steeds weer als thema in je leven aandient, dat je ook in dit thema niet de enige bent. Duizenden Verlaat Verdriet-ers delen met jou het thema van zelf geen kinderen gekregen te hebben.
    Er zijn dus wel degelijk mensen met wie je dit gemis en dit verdriet deelt.
    Met wie je dit gemis en dit verdriet kunt delen!

    Illustratie

    Gustav Klimt
    Baby

  • | | | | | | |

    Verlaat Verdriet erkennen

    DoorTitia Liese

    Verlaat Verdriet

    Enige tijd geleden nam een studente van een deeltijdopleiding voor maatschappelijk werk (HBO) contact met me op.
    Ze wilde, met een medestudente, een scriptie schrijven over Verlaat Verdriet. Over de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn dus.
    Deze studentes moesten hun plan – een scriptie schrijven over Verlaat Verdriet – nog voorleggen aan de scriptiebegeleider. Na toestemming van de scriptiebegeleider wilden ze graag een gesprek met mij.

    Teleurgestelde studente

    Na verloop van tijd kreeg ik bericht van een teleurgestelde studente. Het plan was afgeschoten door de scriptiebegeleider.
    ‘Je kunt niet weten of klachten voortkomen uit jong ouderverlies’ was het commentaar van de scriptiebegeleidster.

    Oorzaak en gevolg

    Hoe lang zal het nog duren voor ‘professionals’ – hulpverleners en opleiders van hulpverleners – in de gaten krijgen dat volwassenen die jong een ouder hebben verloren weliswaar behoefte kunnen hebben aan hulp in verband met het vroege verlies van hun ouder(s), maar dat jong ouderverlies niet hoeft te betekenen dat Verlaat Verdriet-ers geen benul zouden hebben van oorzaak en gevolg?

    Erkennen

    Hoe lang zal het nog duren voor de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn door ‘professionals’ serieus worden genomen?
    Hoe lang zal het nog duren voor ‘professionals’ in de gaten krijgen dat klachten als gevolg van jong ouderverlies heus bestaan, ook al zijn de wetenschappelijke bewijzen daarvoor (nog) niet geleverd?
    Hoe lang zal het nog duren voor ‘professionals’ ervaringsdeskundigheid van Verlaat Verdriet-ers erkennen als eersterangs deskundigheid?

    Idee

    Heb jij, als lezer van deze blog en mogelijk Verlaat Verdriet-ervaringsdeskundige, enig idee waar dat aan zou kunnen liggen?

  • | | | | | | | | |

    Kind van een ongewenste moeder

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

     

     

    Vriendelijk.
    Bescheiden.
    Paste zich altijd aan de wensen van andere mensen aan.
    Oordeelde nooit.
    Nuanceerde altijd de oordelen van anderen.

    Man

    Ik heb het over de man van een oudere, dierbare vriendin van me.
    Zo heb ik hem altijd ervaren.
    Vriendelijk en bescheiden.
    Nooit oordelend.

    Bewonderenswaardige eigenschappen in een mens.
    Zo heb ik dat altijd ervaren.
    Zo zal ik dat altijd blijven voelen, ook al is hij een aantal jaren geleden overleden.

    Ongewenste moeder

    Toch kregen deze mooie eigenschappen indertijd een wat andere kleur voor me, toen ik me realiseerde dat deze man was opgegroeid als de zoon van een ongewenste moeder.
    Vrouw die in het al bestaande gezin kwam.
    Gewenst door de weduwnaar die zijn vrouw was verloren.
    Ongewenst door de kinderen die hun moeder waren verloren.

    Kind

    In dit gezin werd de man van mijn vriendin als kind geboren.
    In dit gezin moest de man van mijn vriendin zich als kind staande zien te houden.

    Ander perspectief

    Ik realiseerde me toen ook, hoe ik als Verlaat Verdriet-er altijd vanuit mijn eigen stiefmoeder-ervaring heb gekeken.
    Dat van het kind dat haar moeder verloor.
    Dat van het kind dat een slechte relatie had met de tweede vrouw van haar vader.
    Er is dus ook nog een heel ander perspectief in het brede Verlaat Verdriet-spectrum: dat van het kind zijn van een ongewenste moeder.

    Illustratie

    Cornelis Jetses:
    Ot en Sien.

     

  • | | | | | | | |

    Schuld en boete

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

     

     

    ‘Het lijkt wel of ik mezelf in een constante staat van ongenoegen houd.’
    Het is lang geleden dat ik me dit realiseerde.
    Voor mij al sinds lang geen realiteit meer in mijn dagelijkse leven van nu. Toch kwam het bij me op in een gesprek dat ik kort geleden had met een Verlaat Verdriet-ster (nu rond de 40, 10 toen ze haar moeder verloor na een lange ziekte-tijd).
    Deze Verlaat Verdriet-ster vertelde over haar neiging om altijd (belangrijke) zaken uit te stellen.
    En zichzelf al die uitstel-tijd te kwellen met de voortdurende wetenschap: ‘Ik moet iets doen.’
    ‘Ik moet mijn beloften nakomen.’
    ‘Ik moet mijn afspraken nakomen.’
    ‘Ik moet mij plicht doen.’
    Toch doet ze het niet.
    Ze stelt het uit.
    En uit.
    En uit.
    Terwijl ze zich er 24 uur van de dag van bewust is.
    ‘Ik moet iets doen.’
    Ze doet het niet.
    En kwelt zichzelf.

    Vicieuze cirkel

    Wat heb ik het zelf ook gekend: deze vicieuze cirkel van schuld.
    Van tekort schieten.
    Van schaamte.
    Van boete.
    Van straf.
    Wat heb ik het gekend: deze zelfondermijnende cirkel van schuld en boete.
    Maar
    Niet alleen wij beiden.
    Deze vicieuze cirkel hoor ik vaak.
    Van heel veel andere Verlaat Verdriet-ers.

    Verwijtbaar

    ‘Ik weet heel goed wat ik doe’, vertelt de Verlaat Verdriet-ster.
    ‘Ik ben me ervan bewust, dat ik steeds weer in het onzichtbaar-zijn kruip.
    Door me schuldig te voelen.
    Door me machteloos te voelen.
    Door te denken: ik ben het niet waard om er te zijn.
    Door verwijtbaar tekort te schieten.
    Door me in mezelf terug te trekken.
    Door me onbereikbaar te maken voor andere mensen.
    Door het daardoor nog erger te maken.
    Door mezelf te straffen voor iets wat ik ook gewoon had kunnen doen’ 

    Negatieve identiteit

    ‘Ik ben in een negatieve identiteit gestapt na het verlies van mijn moeder’, realiseerde ik me lang geleden.
    ‘Wat raar, dat geen enkele van de therapeuten die ik – als volwassene! – heb gehad dit heeft gezien.
    Dat geen enkele therapeut met dat gegeven aan het werk is gegaan.’

    In mijn blog van 22 juni j.l. schreef ik over die jas.
    Die oude mottige jas.
    Mag die uit?
    Kan die uit?
    Die jas van de negatieve identiteit is een heel hardnekkige jas.
    En toch kan ook die jas uit!

    Marlene Dumas

    Het schilderij dat ik als beeld heb gebruikt, is een schilderij van Marlene Dumas