• | | | | | | | |

    De schaal van Richter

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

     

     

     

    Op 25 juni j.l. schreef ik de blog Kracht en kwetsbaarheid
    Al schrijvend moest ik steeds denken aan de ‘aardbeving’ van het verlies van een ouder als jeugdervaring en de schaal van Richter.
    Hoe zou jong ouderverlies zichtbaar zijn op de schaal van Richter?
    Dus heb ik meteen maar de schaal van Richter opgezocht op google.

    Zelfonderzoek

    Misschien de moeite waard om eens bij jouzelf te onderzoeken:

    Als je kijkt op de schaal van Richter

    • Hoe heb ik het verlies van mijn ouder (s) ervaren in mijn kindertijd?
    • Hoe hebben de mensen in mijn omgeving mijn verlies toen gezien?
    • Hoe kijk ik nu, als volwassene, naar het vroege verlies van mijn ouder(s)?
    • Hoe ervaar ik nu, als volwassene, de gevolgen van het vroege verlies van mijn ouder(s)?
    • Hoe kijken andere volwassenen naar het verlies van een ouder/ouders als jeugdervaring?

    De schaal van Richter

    0 tot 1,9 Minuscuul Alleen waargenomen door seismografen; wordt zelden door iemand gevoeld en zal nooit ook maar enige schade veroorzaken.

     

    2 tot 2,9 Zeer licht Meetbaar; wordt slechts door weinig mensen waargenomen onder gunstige omstandigheden; hoogstens enkele (zeer) lichte objecten kunnen bewegen; vrijwel nooit enige vorm van schade.

     

    3 tot 3,9 Licht Veel mensen nemen trillingen als van een voorbijrijdende vrachtwagen waar; tegen elkaar staande glazen rinkelen; hooguit zeer lichte schade mogelijk zoals losse dakpannen.

     

    4 tot 4,9 Gemiddeld Door vrijwel iedereen gevoelde trillingen als van zwaar voorbijrijdend verkeer; vrije slinger beweegt duidelijk; deuren, glazen en borden rammelen, raamluiken klapperen; geparkeerde auto’s schommelen; lichte schade mogelijk aan bijvoorbeeld schoorstenen; eventueel ontstaan kleine scheuren in wegdek of oude en zwakke gebouwen.

     

    5 tot 5,9 Vrij krachtig Heftige trillingen die door iedereen met schrik worden waargenomen; meubels bewegen; voorwerpen vallen om; klokken blijven stilstaan; schoorstenen kunnen instorten; scheuren in wegdek; lichte tot matige schade aan gewone gebouwen zoals scheuren in stucwerk; oude en zwakke gebouwen kunnen zware schade oplopen of (gedeeltelijk) instorten; veel mensen verlaten in paniek hun huizen; over het algemeen geen sprake van levensgevaar, wel gevaar van verwondingen.

     

    6 tot 6,9 Krachtig Wordt door alle betrokkenen met grote schrik ervaren; ook in een rijdende auto voelbaar; paniek; mensen verlaten snel hun huizen; grote scheuren in wegdek; veel gebouwen lopen matige tot zware schade op; oude en zwakke gebouwen kunnen helemaal instorten; bomen zwaaien heen en weer als bij sterke wind; tientallen doden en gewonden mogelijk; aan de kust kunnen tsunami’s optreden; grote schade mogelijk binnen een straal van meer dan 150 kilometer.

     

    7 tot 7,9 Zwaar Grootschalige paniek; mensen trachten in paniek naar buiten te komen; acuut levensgevaar in veel gebouwen; alleen sterke gebouwen blijven staan; grond kan helemaal openscheuren; sommige bomen ontwortelen; vaak honderden doden en gewonden; gas- en waterleidingen breken; gedeeltelijk catastrofale gevolgen; aan kusten grote vloedgolven mogelijk.
    8 tot 8,9 Zeer zwaar Grote verwoesting; vrijwel alle gebouwen worden onbewoonbaar of storten helemaal in; mogelijk vele duizenden doden en gewonden; bomen ontwortelen massaal; elektriciteitspalen begeven het; acuut levensgevaar zowel binnen als buiten gebouwen; aan kusten catastrofale, tot 40 meter hoge vloedgolven mogelijk.

     

    9,0 tot 9,9 Catastrofaal Grote ramp met mogelijk totale verwoesting over duizenden kilometers; alle gebouwen storten volledig in; lokale aardschollen verschuiven; rotsen en gebergtes kunnen scheuren; honderdduizenden of zelfs miljoenen doden en gewonden mogelijk en plaatselijk zelfs volledige vernietiging van alle leven; enorme vloedgolven die mogelijk meerdere continenten zullen aantasten. Verder mogelijk: grote verschuivingen van de tektonische platen; verschijnen, verschuiven of verdwijnen van delen van landen en eilanden; vorming van nieuwe subductiezones; verandering van de nutatie of de omwentelingssnelheid van de aarde.

     

    10,0 tot 11,9 Totaal catastrofaal Niets blijft overeind over mogelijk vele duizenden kilometers; landschap verandert sterk; gevaar voor veel levensvormen; grote verschuivingen van de tektonische platen; landen en eilanden veranderen van plaats; verandering van de nutatie of de omwentelingssnelheid van de aarde.

     

    12,0 en hoger. Totale verwoesting Volledig catastrofale en zeer diep ingrijpende geografische veranderingen; gevaar voor alle levensvormen; landschap verandert volledig; maximale gevolgen voor de geografische ordening van water en land; huidige bestaande wereldkaarten zouden onbruikbaar zijn geworden.


  • | | | | | | | | | | |

    Kracht en kwetsbaarheid

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

     

     

    ‘Volwassenen die in hun jeugd een ouder hebben verloren door overlijden,
    hebben aangetoond dat ze onder moeilijke omstandigheden groot hebben kunnen worden.’

    Jaren geleden werden deze woorden tegen me gezegd. Ze liggen vers in mijn geheugen. Regelmatig grijp ik de kans ze door te geven aan mede-Verlaat Verdriet-ers.
    ‘Volwassenen die in hun jeugd een ouder hebben verloren door overlijden,
    hebben aangetoond dat ze onder moeilijke omstandigheden groot hebben kunnen worden.’

    Stoer

    Zo vaak kom ik het tegen bij Verlaat Verdriet-ers: de angst ervan beschuldigd te worden dat ze ‘in hun slachtofferrol blijven hangen’.
    Die beschuldiging is wel zo ongeveer het laatste wat je wilt horen.
    Alles liever dan dat.
    Dan maar liever jezelf overschreeuwen.
    Je stoer houden.
    Niemand laten zien hoe kwetsbaar je eigenlijk van binnen bent. Hoe je, voor je gevoel, bij het minste of geringste omver geblazen kunt worden.
    ‘IK BEN GééN SLACHTOFFER‘ 

    Jong ouderverlies

    Op het moment dat je als kind je ouder verliest, verandert je hele leven.
    Voorgoed.
    Door een invloed van buitenaf.
    Een invloed van buitenaf (het lot, of: de dood in dit geval) waar jij geen invloed op had.
    Je stond aan de kant, en kon niets uitrichten tegen die kracht – de dood.

    Dat is slachtoffer zijn.
    Dit moment van slachtoffer zijn, van ondergeschikt zijn aan een kracht van buitenaf die vele malen groter was dan jij, kan je een levenslang gevoel van machteloosheid hebben bezorgd.

    Slachtoffer

    Er gebeurt iets.
    (Of je denkt dat er iets zal gaan gebeuren!)
    Er overkomt je iets, waar je je niet tegen opgewassen voelt.
    Het overkomt je.
    Je hebt het gevoel dat je niets kunt doen.

    Dat is gevoel van machteloosheid.
    Verlaat Verdriet-ers kunnen gemakkelijk overvallen worden door die gevoelens van machteloosheid.

    Goed nieuws

    Je was slachtoffer van omstandigheden waar je geen invloed op had.
    Het goeie nieuws is: je hoeft geen slachtoffer te blijven.
    Maar
    Daarvoor is het in de eerste plaats nodig dat je erkent dat je het was.
    Slachtoffer.

    Kwetsbaarheid

    Het verlies van je ouder is een verschrikkelijke aanslag geweest op je incasseringsvermogen.
    Je incasseringsvermogen – het incasseringsvermogen van het kind dat je toen was – is op dat moment overbelast.
    Is stuk gegaan.
    Dat betekent dat de kans groot is, dat je een levenslange kwetsbaarheid overhoudt aan die gebeurtenis van toen: het verlies van je ouder.

    Kracht

    Die kwetsbaarheid erkennen, erkennen dat je slachtoffer was, is het begin van heling.
    Je was slachtoffer, maar je hoeft het niet te blijven.
    Draag je kwetsbaarheid met ere.
    Dat is kracht.

    Herinner jezelf regelmatig aan deze woorden
    ‘Volwassenen die in hun jeugd een ouder hebben verloren door overlijden,
    hebben aangetoond dat ze onder moeilijke omstandigheden groot hebben kunnen worden.’

    Geef jezelf een innerlijk beeld cadeau, waarin kracht en kwetsbaarheid in één oogopslag zichtbaar zijn en draag dat altijd bij je.
    Voor mijzelf is dat de Klaproos.
    En voor jou?

  • | | | | | | | | | | | | |

    Ik schrijf dus

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

     

     

    Schrijf
    Ik schrijf
    Ik schrijf dus
    Ik schrijf dus ik
    blijf

    Een verlaat rouwproces is een proces waarin veranderingen zich langzaam voltrekken. Vaak langzamer dan je wilt en veel langzamer dan je had gehoopt.
    Soms kun je het gevoel hebben dat je een stap vooruit hebt gezet, maar vervolgens weer twee stappen terug bent gegaan.

    Veranderingen

    Kleine veranderingen zul je soms niet opmerken. Terwijl ze er wel degelijk zijn.
    In tijden dat je je ontmoedigd voelt kunnen gevoelens van machteloosheid weer de kop opsteken.

    Gevoelens van machteloosheid kunnen gemakkelijk BOS-patronen activeren.

    Je komt dan in een vicieuze cirkel terecht.
    Gevoelens van machteloosheid activeren BOS-patronen.

    BOS-patronen maken je alert: er is iets aan de hand, waardoor opnieuw je BOS-patronen geactiveerd worden.

    Je bouwt weer een muurtje om je heen.
    Je trekt je terug in jezelf.
    Je hebt de verbinding weer verbroken.
    Je voelt je weer alleen.
    Je voelt je weer niet tot handelen in staat.
    Je kunt weer geen hulp vragen.

    Schrijfwerk

    Het bijhouden van een notitieboek/dagboek helpt je om je gedachten te ordenen.
    Het helpt je van tijd tot tijd de balans op te maken.
    Je kunt dan zien dat je in werkelijkheid veel meer hebt bereikt dan je op sombere momenten denkt.

    Uitweg

    Zo creëer je een uitweg uit de vicieuze cirkel van de machteloosheid waar je steeds weer in terecht lijkt te komen.
    Je voelt je dan sterker, krijgt meer grip op het proces en kunt weer de moed opbrengen om verder te gaan.

    Heel je leven

    Schrijfwerk is (auto-)biografisch werk.
    Lees meer over de mogelijkheden die Titia Liese je biedt met de biografische cursus Heel je leven.

    Zelfhulp

    Schrijven is een bijzondere vorm van zelfhulp.
    Over andere vormen van zelfhulp bij Verlaat Verdriet lees je op deze site in Zelfhulp.

    Delen

    Delen helpt onmiddellijk.
    Je kunt delen met Verlaat Verdriet-ervaringsgenoten op het besloten Verlaat Verdriet-forum Ontmoetingsplaats.
    Ben je Verlaat Verdriet–er?
    Wil je gebruik maken van de mogelijkheden die de besloten Ontmoetingsplaats je biedt?
    Je meldt je aan voor Ontmoetingsplaats via forum.verlaatverdriet.nu

    Schrijfwedstrijd

    Verbonden aan het Verlaat Verdriet–symposium en de glossy schrijven we komend najaar een schrijfwedstrijd uit voor Verlaat Verdriet-ers.
    Ben je benieuwd naar deze schrijfwedstrijd?
    Wil je er over meer weten?
    Volg Titia in haar blogs of via Facebook.  

  • | | | | | | | | | |

    Leven tussen hoop en vrees

    DoorTitia Liese

     

     

     

     

     

     

    In mijn blog van 19 juni j.l. Vader dag schreef ik Toen ik net acht jaar was overleed mijn moeder. Ruim twee jaar is ze ziek geweest en hebben ze (we zou ik moeten/willen zeggen, maar dat lukt me niet) geleefd tussen hoop en vrees. Tot mijn moeder overleed.

    We

    We zou ik moeten/willen zeggen, maar dat lukt me niet.
    Deze zin bleef nog lang in me resoneren. Bleef hangen, omdat in deze zin zoveel thematiek van jong ouderverlies zit.

    Ziek

    Mijn moeder werd ziek. Na een ziekteperiode van ongeveer twee jaar overleed ze in 1957. Ze overleed aan de gevolgen van borst-/botkanker.
    In die tijd werd patiënten met een levensbedreigende ziekte niet de waarheid verteld. Als ze zouden weten dat ze levensbedreigend ziek waren, zou dat de patiënt elke hoop op genezing ontnemen. Was de opvatting in die tijd.

    Het leven ging door

    Mijn vader zette alles op alles om voor ons – de kinderen – het leven zo gewoon mogelijk te laten verlopen. Maar er was niets meer gewoon. De stoet van tantes en andere soorten van (gezins)verzorgsters alleen al was erg genoeg voor een uitgestelde ramp. Hoezeer iedereen ook haar/zijn best deed.
    Mijn moeder werd verschillende keren opgenomen in het ziekenhuis.
    Ik herinner me daar weinig van.
    Behalve mijn ontzettende boosheid toen ze weer opgenomen moest worden op het moment dat we op vakantie zouden gaan (naar een huisje in de buurt van waar we al woonden).
    We gingen op vakantie – zonder mijn moeder.
    Ik herinner me daar niets van.
    Behalve mijn boosheid. En de verschrikkelijke schaamte die ik jarenlang heb gevoeld over die boosheid.

    Hoop en vrees

    Er moet in die jaren van de ziekte van mijn moeder zoveel angst, zoveel verdriet, zoveel hoop, zoveel vrees, zoveel paniek zijn geweest in het huis waarin we samen leefden. Zowel bij mijn moeder als bij mijn vader.
    En bij ons – de kinderen?
    Ik kan me niet herinneren dat ik dat toen heb gevoeld.
    Maar ik weet zeker dat het er was.
    Verborgen aanwezig.
    Maar niettemin: aanwezig.
    Ook in mij.

    Mijn moeder

    Mijn moeder overleed thuis. Zelf logeerde ik die nacht bij een vriendinnetje. Toen ik thuis kwam vertelde mijn vader me dat mammie was overleden. Op dat moment ben ik innerlijk versteend. En uiterlijk weggerend. Terug naar het vriendinnetje om te vertellen dat mijn moeder dood was. Een spannend verhaal, vond ik. Iedereen had wel een moeder, maar een dode moeder: dat was wel heel bijzonder.
    Verder herinner ik me niets.
    Behalve de jarenlange diepe schaamte om deze reactie.

    Trauma

    Mijn moeder is thuis opgebaard.
    Ik herinner me daar niets van.
    Samen met mijn vader heb ik een boeketje gemaakt voor op de kist.
    Ik herinner me daar niets van.
    Mijn vader heeft ons niet meegenomen naar de crematie. Een bewuste keuze, die past in die tijd. ‘Ik hoop de kinderen daarmee een trauma te besparen’.
    Ik herinner me daar niets van.
    Pas jaren en jaren later heb ik kunnen voelen dat we daar bij hadden moeten zijn.
    Het is niet de goede manier geweest om kinderen een trauma te besparen.

    Het menselijk tekort

    Ik heb gelezen over zijn besluiten.
    Op zijn manier heeft mijn vader alles in het werk gesteld om alles zo goed mogelijk te doen. Om alles zo goed mogelijk te laten verlopen.
    De wil was er er.
    Het – verminkte – leven ging verder.
    Het menselijk tekort heeft ons allen parten gespeeld.
    Dat gebeurde toen.
    En dat gebeurt nu nog steeds.
    De tijden zijn veranderd.
    De opvattingen zijn veranderd.
    Het menselijk tekort is er intussen niet kleiner op geworden.

    Paula Modersohn

    Het schilderij boven is geschilderd door Paula Modersohn (1876-1907).
    Paula Modersohn overleed, 31 jaar oud, na de geboorte van haar dochter Mathilde.