• | | |

    Joost Klein in grensoverschrijdend spiegelpaleis

    DoorTitia Liese

    Zondag 11 mei 2024. Bevindt Joost Klein zich in een grensoverschrijdend spiegelpaleis? Bevind ik mij in een grensoverschrijdend spiegelpaleis? Wat is waar? Wat is niet waar? Is waarheid waar? Is waar waarheid?

    Wees

    Joost Klein. Wees. Zingt z’n ziel uit z’n lijf om de wereld duidelijk te maken wat het betekent als jong kind je ouder te verliezen. Als jong kind je beide ouders te verliezen. Wees te zijn. Sinds je veertiende. Kun je als kind kwetsbaarder zijn?

    Talent

    Je hebt talent. Een kurk om op te drijven in een leven waarin voor jou niets meer vanzelfsprekend is. Je talent is groot genoeg. Je verlegt je grenzen. Bent dol op spektakel. Hebt succes. Je wordt uitgekozen om Nederland te vertegenwoordigen bij het Eurovisie Songfestival. Een festival dat ooit is bedoeld om mensen in Europa een gevoel te geven van saamhorigheid. Verbinding. Van een gedeelde samenleving. Verbonden. Wie brengt dat gevoel beter onder woorden voor dit festival 2024 dan Joost Klein in Europapa.

    Spiegelpaleis

    En dan. Malmö. Een aanklacht over grensoverschrijdend gedrag. Commotie. Politie. Wat is waar. Wat is onwaar. Een cameravrouw die jou filmt terwijl je hebt aangegeven niet gefilmd te willen worden na je optreden. Wat is waar. Wat is onwaar. Grensoverschrijdend gedrag van een cameravrouw. Wat is waar. Wat is onwaar. Je ontploft. Wat is waar. Wat is onwaar. De cameravrouw dient een klacht in tegen jou. Je wordt gediskwalificeerd. Wie is dader, wie is slachtoffer. Wie is slachtoffer, wie is dader. Wat is waarheid in dit spiegelpaleis. Wat is onwaarheid in dit spiegelpaleis.

    De overlevers

    Je bent gediskwalificeerd. Uitgesloten van verdere deelname. Mag niet meer meedoen. Buitengesloten. Afgewezen. Een afgewezen Verlaat Verdriet-er. Kun je als Verlaat Verdriet-er kwetsbaarder zijn?

    Joost kom bij ons. De overlevers. Je hoort bij ons.

     

  • | | | |

    Iets leren van een klap in mijn gezicht

    DoorTitia Liese

    Gisteren plaatse ik mijn blog Gebeurt nu het onbeschrijfelijk in Malmö? over de diskwalificatie van Joost Klein bij het Songfestival. Er gebeurde iets met mij. Ik werd onrustig. Werd geraakt in iets wat diep in mij verborgen zit. Ik wil daar nog iets over schrijven, omdat ik denk dat er iets werd geraakt dat mijn leven mee vorm heeft gegeven. Namelijk het altijd jezelf de voet dwars zetten. Zo, dat je je doel niet bereikt.

    Ruptuur

    Het heeft te maken met de ervaring van de ruptuur in mij, besefte ik later. De ruptuur van het onomkeerbare verlies van mijn moeder in mijn kindertijd. Maar wat gebeurt er dan? Hoe geef je woorden aan het onbeschrijfelijke in je? Of moet ik hier eigenlijk schrijven: het onbeschrijfbare? Want hoe beschrijf je iets wat je eigenlijk niet begrijpt, maar wat er wel is? (ja, met m’n hoofd begrijp ik het wel. Begrijp ik het zelfs heel goed!). Hoe komt het dat Verlaat Verdriet-ers elkaar herkennen, ook al zijn hun levensverhalen nog zo verschillend? Waarin herkennen wij elkaar dan precies? En hoe komt het dan dat dat altijd een gevoel van vreugde geeft? Ook al herken je elkaar in iets wat zo pijnlijk is, en zo verdrietig?

    Klap in mijn gezicht

    Ik las gisteren een reactie op mijn blog op een van mijn Facebook-sites: Het onbeschrijfelijke gebeurt in Gaza. Waarom voelde deze opmerking (van een mevrouw die overigens ‘rouwdeskundige’ is: Rouwen met compassie) als een klap in mijn gezicht? Mijn blog ging niet over de vraag of het een beetje sneu was voor Joost Klein. Ging ook niet over de vraag wat een songfestival waard is in vergelijking met wat er in Gaza gebeurt. Mijn blog ging over de vraag: gebeurde er iets in hem waardoor hij dit zelf veroorzaakte? Zo ja: wat gebeurde er dan?

    Voorbeeld

    Aan de hand van een voorbeeld uit mijn eigen leven wil ik proberen iets duidelijk te maken. Mogelijk herken je het als Verlaat Verdriet-er ook. In het verleden ging ik jaarlijks met vrienden een weekend langlaufen. De berg opwaarts lukte altijd prima. Van de vrouwen was ik vaak de eerste die boven op de berg stond. Maar naar beneden – dat lukte me alleen maar met valpartijen. Binnen de honderd meter schoot de lat scheef, onder de andere lat. Ik viel dus letterlijk over mijn eigen benen. In een therapiesessie jaren later drong het ineens tot mij door: zo doe ik alles in mijn leven. Ik zet altijd mijn voet dwars, en val dan over mijn eigen benen.

    Joost Klein

    Of dit met Joost Klein te maken heeft? Ik weet het niet. Hoe zit het in elkaar? Wat gebeurt er in de ziel van een kind dat een ouder verliest door de dood? Wat doet dit onomkeerbare verlies in een kinderziel? En wat gebeurt er in de ziel van een kind dat het onomkeerbare verlies van beide ouders ervaart? Hoe beschrijf je het onbeschrijfelijke?

    Onbeschrijfbaaar

    Of kan ik hier beter het woord onbeschrijfbare gebruiken? Ik leg het voor aan jou. Verlaat Verdriet-er. Lotgenoot. Ervaringsgenoot. Wat gebeurde er met Joost Klein? Wat gebeurde er in Joost Klein? Durfde hij het op het diepste niveau in hem niet aan? Was de druk op hem te groot? De omgeving van een roerig Songfestival teveel voor iemand die zo zijn ziel bloot legt? Was de omgeving voor hem te onveilig? Zette hij zichzelf de voet dwars? Was er niemand meer in zijn buurt die nog dat diepste, dat onbeschrijfelijk onbeschrijfbare kon begrijpen? Die begreep wat Europapa in diepste wezen voor hem betekende?
    Heeft de klap in mijn gezicht die ik ervaarde door de reactie op mijn blog mij geleerd een verschil te maken tussen het onbeschrijfelijk en onbeschrijfbaar?

  • | | |

    Gebeurt nu het onbeschrijfelijke in Malmö?

    DoorTitia Liese

    Songfestival

    Mensen die mij kennen weten dat ik geen televisiekijker ben. Er staat niet eens een televisie in mijn huis. Al heel lang niet. Wel volg ik via hem nieuwssites en de krant. Joost Klein. De man die zich uit over het vroege verlies van zijn ouders. Het onbeschrijfelijke vertaalt naar de muziekvorm die hem past. De aanloop naar het Songfestival. De keuze voor hem om Nederland te vertegenwoordigen. Zijn (voor)optreden deze week heb ik niet gezien. Voor de verdeelde reacties op hem, en op zijn muziek, kan ik begrip opbrengen. Niet iedereen hoeft alles mooi te vinden. Over de echtheid waarmee hij het onbeschrijfelijke laat zien, het verlies van zijn beide ouders door de dood, lees ik. En dat doet veel met me. Veel omdat Verlaat Verdriet nog altijd een taboe-onderwerp is. Wat is het dan bijzonder dat iemand zich zo uitspreekt. De wereld laat weten wat het verlies van zijn ouders met hem heeft gedaan. Wat het nog steeds met hem doet. Het uitschreeuwt.

    Incident

    En dan gebeurt er iets in Malmö. Incident. Iets waar naar buiten toe onduidelijkheid over is. Geheimzinnigheid. Ik merk dat me dat raakt. Dat het me onrustig maakt. Me uit m’n evenwicht brengt. Hoe deze man Joost Klein nu middelpunt is van veel commotie. Ik vraag me af: gebeurt nu het onbeschrijfelijke in Malmö? Breekt dat waarvan hij heeft gedroomd – zijn ouders eren op dit podium – hem dat bij de handen af op het punt dat hij zijn droom bijna heeft bereikt?

    Ik zou naast hem willen zitten. Nu. Zou hem vast willen houden. Ik zou tegen hem willen zeggen – Joost, je bent niet de enige. Je bent niet alleen.

  • | | | |

    Verlaat Verdriet, vaderskind, moederskind

    DoorTitia Liese

    Veel heb ik erover nagedacht. Vaderskind. Moederskind. Bestaan ze? Bestaan ze echt? Bestaan ze theoretisch onderbouwd? Of bestaan ze meer in onze taal als metafoor? Zijn ze eigenlijk verbeelding? Een manier om een bepaald mens aan te duiden?

    Eye-opener

    In mijn Verlaat Verdriet-werk ben ik ze gaan zien. Ze gaan onderscheiden. Vaderskind. Moederskind. En het heeft een enorme invloed. Een invloed die Verlaat Verdriet-ers vaak herkennen. Mijn gedachten over vaderskind/moederskind deel ik graag met je. Leg ik aan je voor. Zodat je zelf kunt onderzoeken: betekent dit iets voor mij? Zo ja: wat betekent het dan voor mij? Mogelijk is mijn gedachtegang ook voor jou een eye-opener.

    Vaderskind

    Op mijn achtste verloor ik mijn moeder door overlijden. Zelf was ik een uitgesproken vaderskind. Kind van een vader die op mijn achtste de vrouw verloor van wie hij zielsveel hield. Met het verlies van mijn moeder verloor ik ook mijn grote sterke pappie. Maar hij bleef. Hij ging niet dood (althans niet tijdens mijn jeugd). Het vaderskind had nog altijd een vader. Hoe beschadigd hij ook de rest van zijn leven is geweest. En hoe vervreemdend onze relatie zich ook ontwikkelde.

    Vaderskind / moederskind

    Vaderskind. Moederskind. Het fenomeen fascineerde me. En fascineert me nog steeds. In de loop van de jaren heb ik het voorgelegd aan tal van Verlaat Verdriet-ers in de workshops. ‘Heb jij enig idee of je een vaderskind was? Of een moederskind?’ (let op het waardeverschil tussen vaderskind en moederskind. Mocht vaderskind/moederskind theoretisch niet bestaan, dan bestaat het in taal nog steeds wel. En we hebben er een stevig waardeoordeel over ook nog!). Meestal resoneert er iets als ik de vraag stel: heb je enig idee of je een vaderskind/een moederskind bent? En dat wat resoneert wil ik graag hier voorleggen aan jou.

    Vragen

    • Herken je dat in je eigen leven? Was je een vaderskind? Was je een moederskind?
    • Wat betekent deze vraag voor jou? Wat doet deze vraag met jou?
    • Als je een vaderskind was, en je verloor je vader: wat betekende dat dan voor jou?
    • Als je een vaderskind was, en je verloor je vader wat betekende dat dan voor jouw relatie met je moeder?
    • Als je een vaderskind was en je verloor je moeder: wat betekende dat dan voor jou?
    • Als je een moederskind was en je verloor je moeder: wat betekende dat dan voor jou?
    • Als je een moederskind was en je verloor je vader: wat betekende dat dan voor jouw relatie met je moeder?
    • Als je een moederskind was en je verloor je vader: wat betekende dat dan voor jou?