1729-1796
Acht jaar toen ze haar vader verloor.
Tsarina, verlicht despoot van 1762-1796
Het hart dat heeft liefgehad vergeet dat nooit.
Thomas More
1478-1535
12 jaar toen hij zijn moeder verloor
Humanist, filosoof, jurist, staatsman
Wie kent niet het beeld van deze twee handen?
Een beeld dat in onze tijd veel wordt gebruikt. Een beeld dat zich als het ware los heeft gezongen van het oorspronkelijke beeld: De schepping van Adam. Geschilderd door Michelangelo.
Geboren 1475, overleden 1564.
Wie kent hem niet: de naam Michelangelo.
Uomo Unversalis.
Genie.
Renaissancist.
Onsterfelijke naam, die zich als het ware los heeft gezongen van zijn familienaam: Michelangelo Buonarotti.
Michelangelo: zes jaar toen hij zijn moeder verloor.
Wat dacht deze melancholiek uitziende man bij het ontwerpen van de muurschilderingen die hij maakte voor de Sixtijnse kapel in Rome?
Wat dacht hij, staande op de steigers van de Sixtijnse kapel?
Dacht hij aan de symboliek die wij, moderne mensen, verbinden aan deze twee handen: Verbinding?
Of schilderde hij meer nog zijn verlangen naar het paradijs,
naar de heelheid van zijn oorspronkelijke gezin,
naar de verbinding met zijn moeder en zijn vader,
naar de verbinding tussen moeder en kind,
in zijn schilderij (Tondo Doni) van de Heilige Familie?
‘Je bent gewoon een verschrikkelijk jaloers mens’
Ik herinner me ze nog goed. Al die keren dat er ‘iets met vrouwen’ was. Mijn reactie daarop. Overvallen door paniek. Angst. Niet meer in staat me ‘normaal’ te gedragen. Geen andere optie dan wachten tot het weer over was. Hopen dat het niet te snel weer zou gebeuren. Gek werd ik ervan.
Gek werd hij ervan. ‘Je bent gewoon een verschrikkelijk jaloers mens’ was zo ongeveer het enige wat hij als reactie kon verzinnen.
En ik: ik kon in die tijd niet anders dan tegenwerpen: ‘Ik weet niet of ik een verschrikkelijk jaloers mens ben. Daar kom ik niet eens aan toe. Ik ben voor die tijd al helemaal gek. Er gebeurt iets heel anders met me.’
Afgelopen dagen las ik het boek van Conny Palmen: ‘Jij zegt het’.
‘Jij zegt het‘ gaat over de relatie, en het – korte – huwelijk, van Ted Hughes en Sylvia Plath. Geschreven vanuit het perspectief van Ted Hughes.
Sylvia Plath, Amerikaans dichteres, schrijfster, echtgenote en moeder van twee hele jonge kinderen verloor op haar achtste haar vader. Haar hele leven is doortrokken van angst. Van paniek. Van fysieke klachten. Van gebrek aan zelfvertrouwen. Van zelfoverschatting. Van zelfmoordpogingen. Van opnames.
Het turbulente huwelijk met Ted Hughes eindigt per slot als Sylvia Plath op haar dertigste zelfmoord pleegt.
Tijdens het lezen van dit boek kon ik, hoewel het gedoe in mijn relatie verleden tijd is, weer voelen hoe die angst voelde. Hoe die paniek voelde.
Hoe het voelt dat je vanuit angst juist dat doet waarmee je creëert waar je het meest bang voor bent: onoverbrugbare afstand. Eenzaamheid. En dus paniek. En dus nog meer eenzaamheid.
Jij zegt het is een mooi geschreven boek, voor de leesvaardige lezer. Het helpt ook als je beschikt over enige algemene ontwikkeling, zodat je het verhaal kunt plaatsen in tijd en ruimte.
Verlaat Verdriet-thematiek in veel opzichten meer dan volop aanwezig!
Ook recent verschenen het boek van Max Porter ‘Verdriet is het ding met veren’. Kraai, het ding met veren, komt oorspronkelijk uit het werk van dichter Ted Hughes. ‘Verdriet is het ding met veren’ beschrijft de chaos die ontstaat in een gezin met jonge kinderen, als de moeder plotseling overlijdt.
In De glazen stolp, het enige (semi-autobiografische) prozawerk van Plath, beschrijft ze haar geschiedenis.
