Afgelopen weekend heb ik, samen met L, een heel bijzonder weekend van de individuele biografische cursus Heel je leven ervaren.
L, nu 75+, verloor vlak na haar geboorte niet haar ouders door de dood, haar ouders konden/mochten niet voor haar zorgen. Als gevolg daarvan groeide L. tot haar 15e op in diverse kindertehuizen (‘bij de nonnen’, zoals ze dat zelf vooral verwoordt).

Aanpassen

Een leven lang heeft L. het gevoel gehad niet gehoord en niet gezien te zijn.
Niet gehoord en niet gezien in haar eenzaamheid – niemand die ooit vroeg: hoe gaat het met jou.
Niet gehoord en niet gezien in haar onzekerheid – niemand die zich ooit afvroeg: wat gebeurt er in een kind dat van kindertehuis naar kindertehuis wordt verplaatst.
Aanpassen, dat was wat ze moest.
Niet zeuren.
Niet klagen.
Niet vragen.
Niemand die jou ziet.
Niemand die jou hoort.

Anders

L. voelde zich een leven lang anders dan anderen.
Voelde levenslang: ik hoor er niet bij. Ik doe er niet toe.
Met mij hoef je geen rekening te houden.
Ze voelde een leven lang haar innerlijke eenzaamheid.
Een buitenstaander te zijn.

Een leven lang strijd

Een leven lang heeft L. strijd gevoerd.
Strijd om zichzelf een plaats te geven in het leven.
Strijd om zichzelf een plaats te geven als vrouw.
Strijd om zichzelf een plaats te geven in haar huwelijk.
Strijd om zichzelf een plaats te geven als moeder.
Strijd om zichzelf een plaats te geven als mens.

Geesteskracht

‘Je kunt altijd weer opnieuw geboren worden’, zegt L. als we samen aan de ontbijttafel zitten.
‘Je kunt jezelf altijd weer de ruimte geven om opnieuw geboren te worden.’
Ik val stil.
Wat een geesteskracht heeft deze bijzondere, wijze vrouw.
Wat een verademing in deze tijd van verwerkdwang: verder met je leven. Achter je laten. Alsof verdriet, pijn, angst niet bij het leven horen.
Ja – je kunt jezelf altijd de ruimte geven om opnieuw geboren te worden. 

De geboorte van Venus

Afbeelding: De geboorte van Venus, geschilderd door Sandro Botticelli.