Het hart dat heeft liefgehad vergeet dat nooit.
Thomas More
1478-1535
12 jaar toen hij zijn moeder verloor
Humanist, filosoof, jurist, staatsman
Jazeker: ik ben me ervan bewust dat ik weinig schrijf op het moment.
En dat terwijl er eigenlijk zoveel te vertellen is!
Zoveel te vertellen over ZEER: het Verlaat Verdriet-symposium van 14 januari 2017.
Zoveel te vertellen over ZEER: de bij het symposium behorende glossy.
Zoveel te vertellen over ‘Gat in m’n ziel’: de bij het symposium en de glossy behorende schrijfwedstrijd.
Het gaat me even niet goed af, dat schrijven.
Zo veel als er voor de zomervakantie opborrelde, zo weinig komt er nu.
En echt: dat is eigenlijk een beetje raar. Er gebeurt namelijk genoeg.
Zo zijn we hard aan het werk om de hele organisatie van ZEER rond te krijgen. En dat lukt zeer goed. (Alleen de financiële kant van de zaak, daar moet nog het een en ander aan gebeuren. We zijn dus nog hard op zoek naar sponsoren.)
De inhoud van de dag is zo goed als rond.
De redactie van de glossy interviewt en schrijft naar hartenlust.
Aan de vorm van de PR wordt hard gewerkt.
De schrijfwedstrijd staat in de steigers.
Kortom: we overleggen wat af.
En genieten daar ZEER van.
Eén van onze doelen met ZEER is Verlaat Verdriet uit de schaduw te halen. Want o ja: ik kom weer op zoveel plaatsen tegen hoe weinig kennis – en niet alleen kennis, maar ook bewustzijn – er is als het gaat om de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn.
Gisteren sprak ik Mary de Keijzer.
Mary is één van de kernleden van ons initiatief en zeer hard aan het werk met de redactie van de glossy (N.B: Mary is niet alleen degene die het plan opvatte een glossy uit te geven, Mary is ook degene die de titel ZEER aan ons werk heeft geven!).
Gisteren spraken Mary en ik elkaar om het dubbelinterview met Henk Schut en mij voor te bereiden.
Henk is als universitair hoofddocent verbonden aan de universiteit van Utrecht. Thema’s voor het interview zullen met name zijn: hoe komt het toch dat Verlaat Verdriet – of eigenlijk moet ik zeggen: dat de gevolgen van jong ouderverlies op de langere termijn – zo niet lijkt te bestaan in de wereld van de wetenschap.
In haar research ter voorbereiding van dit gesprek kwam Mary de Rouwmeter tegen.
Gisteravond heb ik de Rouwmeter opgezocht. En ‘m meteen ook maar gemaakt.
Graag nodig ik jou, als Verlaat Verdriet-er, uit eens een kijkje te nemen op de site www.rouw.nl waarin deze Rouwmeter is opgenomen. En je mogelijk uitgenodigd te voelen ook eens de Rouwmeter in te vullen en in te sturen (je krijgt echt antwoord als je de meter ingevuld instuurt!).
Zelf heb ik geen spoortje Verlaat Verdriet kunnen ontdekken (nou vooruit: een kleintje dan).
Maar wie weet zie jij heel andere dingen.
Ik hoor het graag!
Colm Toibin: Nora
ISBN 9789044534573
Een half jaar geleden is Nora haar man verloren door kanker. Samen met haar twee nog thuiswonende zonen en haar twee uitwonende dochters moet ze haar leven opnieuw vorm gaan geven.
Met vallen en opstaan zoekt ze haar nieuwe plek in het leven: als weduwe, als moeder, als alleenstaande vrouw van middelbare leeftijd in de bekrormpen Ierse samenleving van de jaren zestig van de vorige eeuw.
Prachtig geschreven herkenbare thema’s voor Verlaat Verdriet-ers.
Titia Liese
Nora is gebaseerd op het leven van Toibin’s moeder.
Toibin zelf verloor dus jong zijn vader.
……………Dit is het boek waar hij jarenlang omheen cirkelde, het meest nabije, het meest autobiografische. In ‘Nora Webster’, zijn achtste roman, schrijft Colm Tóibín over wat er gebeurde na de dood van zijn vader. In het landelijke zuidoosten van Ierland bleef zijn moeder achter met vier kinderen. Dit is geen autobiografie en dat laat Toíbín toe om vanuit de moeder te schrijven, al blijft hij op enige afstand van haar en schrijft hij in de derde persoon……………
Nadat haar man Maurice vrij onverwacht is overleden, moet de Ierse Nora Webster het alleen zien te redden. Ze heeft vier kinderen waarvan alleen haar zoons Donal en Conor, nog thuis wonen. De bewoners van haar straat, Henry Street, en haar buurtje, bedoelen het goed met hun bezoekjes en goedbedoelde adviezen maar Nora wil het liefst met rust gelaten worden. Ze hoort iedereen beleefd aan maar ondertussen dwalen haar gedachten steeds weg naar de kinderen, Maurice, andere bezoekers.
Onder de bezoekers zitten ook May Lacey die voor haar zoon Jack aast op Nora’s vakantiehuisje in Cush, een plaatsje aan de Ierse zeekust. Het huisje waar de familie een aantal zeer aangename zomers heeft doorgebracht. Nora besluit het aan Jack Lacey te verkopen. Ze vertelt het pas aan haar kinderen als de koop rond is. Het voelt als een opluchting, nu kan ze de auto houden en een paar andere spulletjes aanschaffen die hard nodig zijn…………………….
http://www.leestafel.info/colm-toibin
‘Volwassenen die in hun jeugd een ouder hebben verloren door overlijden,
hebben aangetoond dat ze onder moeilijke omstandigheden groot hebben kunnen worden.’
Jaren geleden werden deze woorden tegen me gezegd. Ze liggen vers in mijn geheugen. Regelmatig grijp ik de kans ze door te geven aan mede-Verlaat Verdriet-ers.
‘Volwassenen die in hun jeugd een ouder hebben verloren door overlijden,
hebben aangetoond dat ze onder moeilijke omstandigheden groot hebben kunnen worden.’
Zo vaak kom ik het tegen bij Verlaat Verdriet-ers: de angst ervan beschuldigd te worden dat ze ‘in hun slachtofferrol blijven hangen’.
Die beschuldiging is wel zo ongeveer het laatste wat je wilt horen.
Alles liever dan dat.
Dan maar liever jezelf overschreeuwen.
Je stoer houden.
Niemand laten zien hoe kwetsbaar je eigenlijk van binnen bent. Hoe je, voor je gevoel, bij het minste of geringste omver geblazen kunt worden.
‘IK BEN GééN SLACHTOFFER‘
Op het moment dat je als kind je ouder verliest, verandert je hele leven.
Voorgoed.
Door een invloed van buitenaf.
Een invloed van buitenaf (het lot, of: de dood in dit geval) waar jij geen invloed op had.
Je stond aan de kant, en kon niets uitrichten tegen die kracht – de dood.
Dat is slachtoffer zijn.
Dit moment van slachtoffer zijn, van ondergeschikt zijn aan een kracht van buitenaf die vele malen groter was dan jij, kan je een levenslang gevoel van machteloosheid hebben bezorgd.
Er gebeurt iets.
(Of je denkt dat er iets zal gaan gebeuren!)
Er overkomt je iets, waar je je niet tegen opgewassen voelt.
Het overkomt je.
Je hebt het gevoel dat je niets kunt doen.
Dat is gevoel van machteloosheid.
Verlaat Verdriet-ers kunnen gemakkelijk overvallen worden door die gevoelens van machteloosheid.
Je was slachtoffer van omstandigheden waar je geen invloed op had.
Het goeie nieuws is: je hoeft geen slachtoffer te blijven.
Maar
Daarvoor is het in de eerste plaats nodig dat je erkent dat je het was.
Slachtoffer.
Het verlies van je ouder is een verschrikkelijke aanslag geweest op je incasseringsvermogen.
Je incasseringsvermogen – het incasseringsvermogen van het kind dat je toen was – is op dat moment overbelast.
Is stuk gegaan.
Dat betekent dat de kans groot is, dat je een levenslange kwetsbaarheid overhoudt aan die gebeurtenis van toen: het verlies van je ouder.
Die kwetsbaarheid erkennen, erkennen dat je slachtoffer was, is het begin van heling.
Je was slachtoffer, maar je hoeft het niet te blijven.
Draag je kwetsbaarheid met ere.
Dat is kracht.
Herinner jezelf regelmatig aan deze woorden
‘Volwassenen die in hun jeugd een ouder hebben verloren door overlijden,
hebben aangetoond dat ze onder moeilijke omstandigheden groot hebben kunnen worden.’
Geef jezelf een innerlijk beeld cadeau, waarin kracht en kwetsbaarheid in één oogopslag zichtbaar zijn en draag dat altijd bij je.
Voor mijzelf is dat de Klaproos.
En voor jou?